III FZ 533/22

III FZ 533/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-10-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Stanisław Bogucki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Odrzucenie sprzeciwu
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 259 § 1-2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Dnia 5 października 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 5 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. S. . na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 września 2022 r., sygn. akt I SPP/Bk 52/22 w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu w sprawie ze skargi B. S. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 24 lutego 2022 r., nr 2001-IEE.711.19.2022 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
1. Postanowieniem 14.09.2022 r. o sygn. I SPP/Bk 52/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił sprzeciw B. S. S. od wydanego na skutek wniosku syndyka masy upadłości B. S. postanowienia referendarza sądowego z 2.08.2022 r. w sprawie ze skargi B. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z 24.02.2022 r., nr 2001-IEE.711.19.2022 wydane w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podał art. 259 § 2 w zw. z art. 259 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
2. Przebieg postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku.
2.1. Postanowieniem z 2.08.2022 r. referendarz sądowy, po rozpoznaniu wniosku Syndyka Masy Upadłości B. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, umorzył postępowanie w zakresie ustanowienia adwokata i przyznał prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. B. S. wniosła sprzeciw od tego rozstrzygnięcia w zakresie odmowy ustanowienia adwokata z urzędu.
2.2. Sąd pierwszej instancji odrzucając sprzeciw wskazał, że B. S. zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Białymstoku VIII Wydział Gospodarczy z 6.12.2021 r. sygn. VIII GU 523/21 (prawomocnym od 13.01.2022 r.) jest dłużnikiem upadłym, a na syndyka masy upadłości wyznaczono A. S.. W związku z powyższym WSA w Białymstoku uznał, że nie posiada ona legitymacji formalnej do wniesienia skargi na postanowienie w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną. B. S. nie jest też uprawniona do osobistego składania wniosków w ramach tego postępowania, w tym wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że złożony 25.07.2022 r. przez syndyka wniosek o przyznanie prawa pomocy został rozpoznany przez referendarza. Prawidłowość rozstrzygnięcia tego wniosku kwestionować może jednak tylko syndyk. B. S. w związku z ogłoszeniem upadłości utraciła możliwość osobistego podejmowania czynności procesowych w tym względzie.
3. Stanowisko wnoszącej zażalenie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
3.1. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła B. S., w którym domagała się jego uchylenia. W uzasadnieniu wyjaśniła, że WSA w Białymstoku błędnie uznał, że nie posiada ona legitymacji procesowej do występowania o swoje prawa.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
4.1. Zażalenie nie jest uzasadnione i dlatego podlega oddaleniu. W rozpoznawanej sprawie B. S. jest dłużnikiem upadłym, a na syndyka masy upadłości wyznaczono A. S. - postanowieniem Sądu Rejonowego w Białymstoku VIII Wydział Gospodarczy z 6.12.2021 r., sygn. VIII GU 523/21. Zgodnie z art. 144 ust. 1 ustawy z 28.02.2003 r. Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2022 r. poz. 1520, ze zm.), po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Natomiast art. 144 ust. 2 tej ustawy stanowi, że postępowania, o których mowa w ust. 1, syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym.
Zgodnie zatem z art. 144 ustawy Prawo upadłościowe syndykowi masy upadłości przysługuje legitymacja w sprawach dotyczących upadłości. Użyte w art. 144 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe wyrażenie, że postępowania dotyczące masy mogą być wszczęte i dalej prowadzone "wyłącznie" przez syndyka lub przeciwko niemu oznacza, że z chwilą ogłoszenia upadłości syndyk masy upadłości staje się stroną postępowania dotyczącego masy upadłości w znaczeniu procesowym, upadły zaś zachowuje status strony takiego postępowania w ujęciu materialnoprawnym, tj. jako podmiot praw i obowiązków wchodzących w skład masy upadłości i dochodzonych w danym postępowaniu, a pozbawiony jest legitymacji formalnej do występowania w tych postępowaniach. Na skutek ogłoszenia upadłości upadły traci zatem na rzecz syndyka masy upadłości zarząd majątkiem wchodzącym w skład tej masy oraz prawo do reprezentowania i występowania we własnym imieniu w stosunkach prawnych wszelkiego rodzaju, w tym w stosunkach procesowych, dotyczących masy upadłości.
W związku z powyższym B. S. składając sprzeciw na postanowienie referendarza sądowego WSA w Białymstoku z 2.08.2022 r. nie posiadała już legitymacji formalnej do jego wniesienia i prawidłowo WSA w Białymstoku postanowieniem z 14.09.2022 r. odrzucił powyższy sprzeciw.
4.2. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.
Sędzia NSA Stanisław Bogucki