III FZ 512/21

Naczelny Sąd Administracyjny2022-06-02
NSApodatkoweWysokansa
podatek od nieruchomościpodpis elektronicznye-PUAPdokument elektronicznyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymizażalenieNSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające skargę, uznając, że załączniki w formie elektronicznej do pisma ogólnego muszą być podpisane odrębnie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach dotyczące podatku od nieruchomości. Pełnomocnik skarżącej wniósł zażalenie, argumentując, że podpisane pismo główne powinno wystarczyć dla załączników. Naczelny Sąd Administracyjny, opierając się na swojej uchwale (I FPS 2/21), oddalił zażalenie, stwierdzając, że załączniki w formie elektronicznej muszą być podpisane odrębnie, aby zachować walor dokumentu elektronicznego.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które odrzuciło skargę M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. Pełnomocnik skarżącej zarzucił sądowi pierwszej instancji błąd w ustaleniu, że pismo główne i załączniki powinny być podpisane odrębnie, twierdząc, że podpisane pismo główne jest równoznaczne z podpisaniem całości. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na uchwałę siedmiu sędziów (I FPS 2/21) dotyczącą art. 46 § 2b P.p.s.a., oddalił zażalenie. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z przepisami P.p.s.a. oraz ustawy o informatyzacji, dokument elektroniczny i jego załączniki wnoszone w formie elektronicznej muszą być podpisane odrębnie (kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub osobistym), aby zachować walor dokumentu elektronicznego po rozłączeniu od pisma ogólnego. Podkreślono konieczność zapewnienia długoterminowej ważności podpisów elektronicznych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, załącznik do pisma wnoszonego w formie dokumentu elektronicznego musi być podpisany odrębnie, aby zachować walor dokumentu elektronicznego.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na uchwale siedmiu sędziów NSA (I FPS 2/21), która stwierdziła, że wymogi dotyczące podpisywania dokumentów elektronicznych, w tym załączników, wynikające z P.p.s.a. i ustawy o informatyzacji, wymagają odrębnego podpisu dla każdego dokumentu elektronicznego, aby zapewnić jego ważność i możliwość walidacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 46 § § 2b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis stanowił podstawę rozstrzygnięcia postanowienia Sądu pierwszej instancji, określając wymogi dotyczące formy pisemnej dokumentów elektronicznych.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 12b § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa, że warunek formy pisemnej uważa się za zachowany, jeżeli dokument elektroniczny został podpisany w sposób, o którym mowa w art. 46 § 2a.

P.p.s.a. art. 46 § § 2a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa wymogi dotyczące podpisywania dokumentów elektronicznych przez stronę lub jej pełnomocnika.

u.i.d.p.r.z.p. art. 3 § pkt 2

Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne

Definicja dokumentu elektronicznego.

u.i.d.p.r.z.p. art. 3 § pkt 1

Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne

Definicja treści dokumentu elektronicznego.

Rozporządzenie eIDAS § punkt 61 preambuły

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014

Wskazuje na konieczność zapewnienia długoterminowej konserwacji informacji w celu zapewnienia prawnej ważności podpisów elektronicznych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Załączniki do pisma wnoszonego elektronicznie muszą być podpisane odrębnie, aby zachować walor dokumentu elektronicznego.

Odrzucone argumenty

Podpisane pismo główne jest równoznaczne z podpisaniem całości dokumentów, w tym załączników. Plik stanowiący załącznik do pisma głównego, sporządzany i podpisany w platformie e-PUAP, jest częścią tego pisma i nie wymaga odrębnego podpisu.

Godne uwagi sformułowania

nie ma technicznych przeszkód aby korespondencja kierowana do sądu za pomocą platformy ePUAP była podpisana zarówno podpisem zaufanym, jak i kwalifikowanym lub podpisem osobistym. w sytuacji rozłączenia jej od formularza pisma ogólnego traci ona walor dokumentu elektronicznego podpisanego.

Skład orzekający

Jolanta Sokołowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów P.p.s.a. dotyczących wymogów formalnych pism procesowych wnoszonych elektronicznie, w szczególności konieczności odrębnego podpisywania załączników."

Ograniczenia: Dotyczy spraw wnoszonych elektronicznie do sądów administracyjnych. Interpretacja oparta na uchwale NSA, co nadaje jej dużą wagę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu w obiegu elektronicznym – prawidłowego podpisywania dokumentów. Interpretacja NSA ma praktyczne znaczenie dla wszystkich korzystających z e-PUAP w kontaktach z sądami.

Czy podpis pod e-mailem do sądu wystarczy? NSA wyjaśnia kluczowe zasady podpisywania dokumentów elektronicznych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FZ 512/21 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-06-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jolanta Sokołowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Gl 1296/20 - Postanowienie WSA w Gliwicach z 2021-05-18
III FZ 510/22 - Postanowienie NSA z 2022-10-05
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 46 § 2b, art. 12b § 1, art. 46 § 2a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 700
art. 3 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 1
Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne -t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1296/20 którym odrzucono skargę M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 24 sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1296/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę M. S. (dalej: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO) w Katowicach z dnia 24 sierpnia 2020 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r.
Pełnomocnik skarżącej wniósł zażalenie (zatytułowane skarga kasacyjna) na powyższe postanowienie. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego według norm przepisanych. W zażaleniu pełnomocnik skarżącej podniósł, iż Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, iż pismo główne oraz załączniki powinny być podpisane, gdyż podpisane pismo główne jest równoznaczne z podpisaniem całości dokumentów. Ponadto pełnomocnik zarzucił, iż Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że plik stanowiący załącznik do pisma głównego, sporządzanego i podpisanego w platformie e-PUAP nie jest częścią tego pisma.
Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2021 r., sygn. akt III FZ 512/21 Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie w przedmiotowej sprawie, w związku z rozpoznawanym przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnieniem prawnym dotyczącym przepisu art. 46 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Niniejszy przepis stanowił podstawę rozstrzygnięcia postanowienia Sądu pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 grudnia 2021 r. podjął zawieszone postępowanie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
W analogicznej sprawie, dnia 6 grudnia 2021 r., sygn. akt I FPS 2/21, Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę w sprawie zagadnienia prawnego dotyczącego przepisu 46 § 2b P.p.s.a.
W uchwale Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż na podstawie art. 12b § 1 P.p.s.a. określony w ustawie warunek formy pisemnej uważa się za zachowany, jeżeli dokument elektroniczny został podpisany w sposób, o którym mowa w art. 46 § 2a. Natomiast art. 46 § 2a i § 2b P.p.s.a. stanowi, iż w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Powyższe zasady podpisywania dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego.
W przywołanej uchwale stwierdzono, że w świetle ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2019 ze zm. poz. 700, dalej: u.i.d.p.r.z.p.) dokumentem elektronicznym jest stanowiący odrębną całość znaczeniową zbiór danych uporządkowanych w określonej strukturze wewnętrznej i zapisany na materiale lub urządzeniu służącym do zapisywania, przechowywania i odczytywania danych w postaci cyfrowej (art. 3 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 1 u.i.d.p.r.z.p.). Przez treść tego dokumentu należy rozumieć stanowiący odrębną całość znaczeniową zbiór danych uporządkowanych w określonej strukturze wewnętrznej. Tym samym treść, jako zbiór danych, musi spełniać wymagania ustawowe, tj. stanowić odrębną całość znaczeniową oraz być uporządkowana w określonej strukturze wewnętrznej.
Wbrew stanowisku skarżącej należy wskazać, że, według uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego, do podpisywania dokumentów elektronicznych dedykowane są różne narzędzia: do podpisywania podpisem zaufanym służy tzw. "Podpisywarka", zamieszczona na platformie gov.pl, do podpisu kwalifikowanego służą narzędzia komercyjne, natomiast do podpisu osobistego przeznaczona jest aplikacja "e-dowód". Dokument elektroniczny podpisany przy pomocy tych narzędzi może zostać wysłany do sądu za pośrednictwem platformy ePUAP, która umożliwia załączenie podpisanego dokumentu elektronicznego do formularza pisma ogólnego. Powyższe oznacza, że nie ma technicznych przeszkód aby korespondencja kierowana do sądu za pomocą platformy ePUAP była podpisana zarówno podpisem zaufanym, jak i kwalifikowanym lub podpisem osobistym.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w uchwale, że istotnym argumentem przemawiającym za przyjęciem tego, że wniesienie skargi za pomocą środków komunikacji elektronicznej wymaga odrębnego podpisania jest to, że w sytuacji rozłączenia jej od formularza pisma ogólnego traci ona walor dokumentu elektronicznego podpisanego. Byłoby to niezgodne z obowiązującym rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 257, str. 73). Z punktu 61 preambuły do tego rozporządzenia wynika, że musi zostać zapewniona długoterminowa konserwacja informacji w celu zapewnienia prawnej ważności podpisów elektronicznych i pieczęci elektronicznych przez wydłużone okresy oraz zagwarantowana możliwość ich walidacji bez względu na przyszłe zmiany technologiczne.
Zgodnie z powyższym, niedopuszczalna jest sytuacja, by po rozłączeniu załącznika od pisma ogólnego nie zachował on żadnej ważności. Tak by się stało, gdyby załącznik do pisma ogólnego nie posiadał odrębnego podpisu.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI