III FZ 51/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-03-10
NSApodatkoweŚredniansa
odpowiedzialność podatkowaosoby trzeciedoręczenieterminy procesowep.p.s.a.zażalenieNSAWSAfikcja doręczenia

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające zażalenie na odmowę wstrzymania wykonania decyzji, uznając za skuteczne doręczenie pisma mimo późniejszego odbioru przez stronę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania decyzji, uznając je za wniesione po terminie. Sąd pierwszej instancji stwierdził skuteczne doręczenie pisma w dniu 1 października 2024 r., mimo że skarżący odebrał je później. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na to postanowienie, potwierdzając prawidłowość zastosowanej fikcji prawnej doręczenia.

Sprawa dotyczy zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które odrzuciło jego zażalenie na postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Sąd pierwszej instancji uznał, że zażalenie zostało wniesione po terminie, ponieważ przesyłka zawierająca postanowienie z 11 września 2024 r. została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 1 października 2024 r., zgodnie z art. 73 § 1 i 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), mimo że fizyczny odbiór nastąpił później. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, potwierdził prawidłowość tej wykładni. Sąd podkreślił, że nawet późniejsze odebranie przesyłki nie niweczy skutków fikcji prawnej doręczenia, która następuje z upływem 14 dni od pierwszej próby awizowania lub umieszczenia zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej. W związku z tym, siedmiodniowy termin na wniesienie zażalenia upłynął 8 października 2024 r., a zażalenie wniesione 9 października 2024 r. było spóźnione. NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie pisma z upływem terminu do jego odbioru, zgodnie z art. 73 p.p.s.a., jest skuteczne i rozpoczyna bieg terminów procesowych, a późniejsze odebranie pisma nie niweczy skutków tej fikcji prawnej.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zgodnie z art. 73 § 1 i 4 p.p.s.a., jeśli przesyłka zawierająca pismo sądowe zostanie dwukrotnie awizowana, a następnie nie zostanie odebrana w terminie 14 dni, uważa się ją za skutecznie doręczoną z upływem tego terminu. Nawet jeśli adresat odbierze pismo po upływie tych 14 dni, skutki prawne fikcji doręczenia pozostają w mocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 73 § § 1 i 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skuteczne doręczenie pisma następuje z upływem terminu do jego odbioru, jeśli przesyłka została dwukrotnie awizowana i nie odebrano jej w ciągu 14 dni. Późniejsze odebranie nie niweczy skutków fikcji prawnej.

p.p.s.a. art. 194 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 178

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczność doręczenia pisma z upływem terminu do odbioru na podstawie art. 73 p.p.s.a. Brak niweczenia skutków fikcji doręczenia przez późniejsze odebranie pisma.

Odrzucone argumenty

Zażalenie wniesione po terminie.

Godne uwagi sformułowania

z upływem tego dnia nastąpił z mocy prawa skutek w postaci uznania przesyłki za doręczoną Odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji. późniejsze odebranie pisma [...] nie niweczy skutków doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a.

Skład orzekający

Bogusław Dauter

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej fikcji doręczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym i jej konsekwencji dla terminów procesowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji doręczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym, z uwzględnieniem przepisów p.p.s.a. i praktyki operatorów pocztowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy kluczowej kwestii proceduralnej - skuteczności doręczeń i terminów procesowych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i podatkowego.

Fikcja doręczenia: Kiedy pismo jest skutecznie doręczone, nawet jeśli go nie odebrałeś?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FZ 51/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-03-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Dauter /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Sygn. powiązane
I SA/Gl 324/24 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-10-08
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 194 § 2, art. 73 § 1 i 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 10 marca 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 324/24 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 22 grudnia 2023 r., nr 2401-IEW1.4121.27.2023.11 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 18 listopada 2024 r., I SA/Gl 324/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił zażalenie R. S. na postanowienie z 11 września 2024 r. odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 22 grudnia 2023 r. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich.
W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że w dniu 17 września 2024 r. została podjęta próba doręczenia skarżącemu przesyłki zawierającej postanowienie z 11 września 2024 r., a zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej zostało umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Z wyjaśnień udzielonych przez Pocztę Polską w piśmie z 24 października 2024 r. wynika, że powtórne awizowanie przesyłki nastąpiło w dniu 25 września 2024 r. W dniu 9 października 2024 r. skarżący nadał przesyłkę zawierającą zażalenie na postanowienie WSA w Gliwicach z 11 września 2024 r.
W ocenie WSA w Gliwicach przesyłka zawierająca odpis postanowienia z 11 września 2024 r. została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 1 października 2024 r., a tym samym zażalenie wniesione zostało po upływie ustawowego terminu do dokonania tej czynności.
Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 194 § 2 p.p.s.a., zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia. Z kolei art. 197 § 2 p.p.s.a. przewiduje, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Zgodnie z art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu.
Nie ulega wątpliwości, że przesyłka zawierająca odpis postanowienia z dnia 11 września 2024 r. została błędnie wydana po upływie terminu, o którym mowa w art. 73 § 1 i § 4 p.p.s.a. Skoro pierwsza awizacja przesyłki zawierającej odpis postanowienia miała miejsce 17 września 2024 r., to czternastodniowy termin, w którym przesyłka ta mogła zostać odebrana przez adresata, upłynął 1 października 2024 r. i z upływem tego dnia nastąpił z mocy prawa skutek w postaci uznania przesyłki za doręczoną. Odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji. Również wtedy, gdy adresat odbierze przesyłkę już po 14 dniach, w dalszym ciągu będzie miała zastosowanie wynikająca z art. 73 § 4 p.p.s.a. fikcja prawna wcześniejszego doręczenia. W tym zakresie jej skutki nie przestają wywoływać konsekwencji prawnych późniejszego doręczenia przesyłki (por. postanowienie NSA z 15 lutego 2016 r., II FSK 1762/15). Innymi słowy, późniejsze odebranie pisma, a więc po upływie terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 p.p.s.a., na skutek jego przetrzymywania przez operatora pocztowego, nie niweczy skutków doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. W konsekwencji powyższego sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, mając na uwadze regulację art. 73 p.p.s.a., że skutek w postaci doręczenia przesyłki zawierającej odpis postanowienia nastąpił w dniu 1 października 2024 r., a siedmiodniowy termin na wniesienie zażalenia upłynął z dniem 8 października 2024 r., a więc wniesienie zażalenia w dniu 9 października 2024 r. (data nadania przesyłki zawierającej zażalenie) było czynnością dokonaną po terminie. Wobec tego prawidłowo sąd pierwszej instancji odrzucił zażalenie jako wniesione po upływie ustawowego terminu.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI