III FZ 506/22

Naczelny Sąd Administracyjny2022-10-18
NSAAdministracyjneŚredniansa
opłata kancelaryjnaprawo pomocyumorzenie należnościsądy administracyjnekoszty sądowetrudna sytuacja materialnaskarżący

NSA oddalił zażalenie na zarządzenie WSA odmawiające umorzenia opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem, uznając brak wystarczających dowodów na trudną sytuację materialną skarżącego.

Skarżący J. C. złożył zażalenie na zarządzenie WSA odmawiające umorzenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł za odpis wyroku z uzasadnieniem. Skarżący argumentował trudną sytuacją materialną, niskim świadczeniem rentowym i inwalidztwem. NSA oddalił zażalenie, wskazując na brak wykazania przez skarżącego przesłanek do umorzenia opłaty zgodnie z przepisami i rozporządzeniami, a także na fakt, że wcześniejsze prawo pomocy dotyczyło jedynie wpisu od skargi.

Przedmiotem sprawy było zażalenie J. C. na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału III WSA w Warszawie, które odmówiło umorzenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł za sporządzenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Opłata ta wynikała z wniosku skarżącego o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA z dnia 30 listopada 2021 r. Skarżący został wezwany do jej uiszczenia, a następnie wniósł o umorzenie z powodu trudnej sytuacji materialnej, powołując się na niskie świadczenie rentowe, inwalidztwo i zaawansowany wiek. WSA odmówił umorzenia, a następnie NSA oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku podlega opłacie kancelaryjnej. Umorzenie takiej opłaty jest możliwe jedynie w przypadku wykazania przez stronę, że jej ściągnięcie spowodowałoby niewspółmierne trudności lub zbyt ciężkie skutki dla dłużnika lub jego rodziny. NSA stwierdził, że skarżący nie przedstawił wystarczających dowodów na swoją sytuację materialną, w tym oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach, co było wymagane przepisami rozporządzenia. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę, że wcześniejsze przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczyło jedynie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi i nie obejmowało przyszłych kosztów postępowania, takich jak opłata kancelaryjna.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ale skarżący musi wykazać swoją sytuację materialną zgodnie z przepisami, czego w tym przypadku nie uczynił.

Uzasadnienie

NSA uznał, że skarżący nie wykazał przesłanek do umorzenia opłaty kancelaryjnej, ponieważ nie przedstawił wymaganych dokumentów potwierdzających jego trudną sytuację materialną, a wcześniejsze prawo pomocy dotyczyło jedynie wpisu od skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 198

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 142 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 234 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 229

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 245 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych art. § 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania i rozkładania na raty oraz cofania odroczenia lub rozłożenia na raty nieuiszczonych należności sądowych orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym art. § 3

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania i rozkładania na raty oraz cofania odroczenia lub rozłożenia na raty nieuiszczonych należności sądowych orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym art. § 7 § ust. 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez skarżącego przesłanek do umorzenia opłaty kancelaryjnej zgodnie z przepisami. Wcześniejsze prawo pomocy dotyczyło jedynie wpisu od skargi i nie obejmuje opłaty kancelaryjnej. Skarżący nie dołączył wymaganych dokumentów potwierdzających jego trudną sytuację materialną.

Odrzucone argumenty

Trudna sytuacja materialna skarżącego (niski dochód, inwalidztwo, wiek) uzasadnia umorzenie opłaty kancelaryjnej.

Godne uwagi sformułowania

brak konkretnych podstaw do tego, aby umorzyć opłatę kancelaryjną nie wykazał że znajduje się w sytuacji materialnej, uprawniającej do umorzenia opłaty kancelaryjnej prawo pomocy orzeczono wyjątkowo, wyłącznie na podstawie oświadczenia Skarżącego pod rygorem odpowiedzialności karnej

Skład orzekający

Sławomir Presnarowicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umarzania opłat kancelaryjnych w sądach administracyjnych oraz wymogów dowodowych w zakresie trudnej sytuacji materialnej strony."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji braku wykazania przesłanek do umorzenia opłaty, a nie ogólnej zasady przyznawania prawa pomocy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii kosztów sądowych i procedury ich umarzania, co jest istotne dla prawników procesowych, ale mało interesujące dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FZ 506/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-10-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Sławomir Presnarowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Sygn. powiązane
III SA/Wa 366/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-11-30
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 141 § 2, art. 142 § 2, art. 234 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Sławomir Presnarowicz, po rozpoznaniu w dniu 18 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. C. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 366/21 w zakresie umorzenia opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi J. C. na postanowienie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 2020 r. nr DP.340.17.2020.AKS(11) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie wyłączenia organu podatkowego postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 15 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 366/21, Przewodnicząca Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "Przewodnicząca") w sprawie ze skargi J. C. (dalej: "Skarżący") na postanowienie Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie wyłączenia organu podatkowego, odmówiła umorzenia należności sądowej w kwocie 100 zł z tytułu nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "WSA") z dnia 30 listopada 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 366/21 wraz z uzasadnieniem.
W uzasadnieniu wyżej wymienionego zarządzenia Przewodnicząca wskazała, że Skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA. Zarządzeniem Referendarza Sądowego WSA z dnia 23 grudnia 2021 r. Skarżący został wezwany do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł. (k. 80 akt sądowych). Odpis zarządzenia został doręczony Skarżącemu w dniu 29 grudnia 2021 r. (k. 86 akt sądowych). Zarządzeniem Przewodniczącej z dnia 6 maja 2022 r. Skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia Referendarza Sądowego w terminie 7 dni pod rygorem ściągnięcia opłaty w trybie egzekucyjnym. Pismem z dnia 12 maja 2022 r. Skarżący wniósł o umorzenie opłaty kancelaryjnej z powodu swojej trudnej sytuacji materialnej (k. 104 akt sądowych). Zarządzeniem Przewodniczącej z dnia 20 maja 2022 r. Skarżący został wezwany do udokumentowania rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Wezwanie zostało doręczone Skarżącemu w dniu 8 czerwca 2022 r. (k. 110 akt sądowych). Skarżący nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, dlatego Przewodnicząca wydała przedmiotowe zarządzenie z dnia 15 lipca 2022 r.
Skarżący wywiódł zażalenie do wskazanego zarządzenia. W zażaleniu Skarżący wniósł o uchylenie przedmiotowego zarządzenia. Podniósł, że uiszczenie opłaty kancelaryjnej stanowi dla Skarżącego znaczne obciążenie finansowe. Z uwagi na otrzymywanie niskiego świadczenia rentowego, inwalidztwo oraz zaawansowany wiek, Skarżący stwierdził, że nie jest w stanie uiścić wymaganej kwoty. Uzyskiwane dochody przeznacza na podstawowe koszty utrzymania. Dlatego w zażaleniu tym, zawnioskował o nieobciążanie przedmiotową opłatą z powodu trudnej sytuacji materialnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej "p.p.s.a."), w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Jednocześnie art. 142 § 2 p.p.s.a. nakazuje sądowi doręczenie wnioskodawcy odpisu wyroku z uzasadnieniem. Należy przy tym zauważyć, że wniosek strony, o jakim mowa w art. 142 § 2 p.p.s.a. podlega opłacie. Zgodnie z art. 234 § 2 p.p.s.a. za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się opłatę kancelaryjną. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek o uzasadnienie, po uprzednim wezwaniu do jej uiszczenia. Kwotę należnej opłaty precyzuje natomiast rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1090), które w § 2 wskazuje, że opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia pobiera się w kwocie 100 zł.
Zgodnie z art. 229 p.p.s.a. opłata kancelaryjna może zostać umorzona lub rozłożona na raty, jeżeli jej ściągnięcie byłoby połączone z niewspółmiernymi trudnościami lub groziłoby dłużnikowi zbyt ciężkimi skutkami. Zgodnie z § 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania i rozkładania na raty oraz cofania odroczenia lub rozłożenia na raty nieuiszczonych należności sądowych orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym (Dz. U. z 2003 r. poz. 2194, dalej: "rozporządzenie") należności sądowe mogą być umorzone na wniosek dłużnika w całości lub w części, jeżeli dłużnik wykaże, że z uwagi na swoją sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów, nie jest w stanie ich uiścić, a ściągnięcie należności w drodze egzekucji, spowodowałoby dla dłużnika lub jego rodziny nadmierne obciążenie majątkowe lub inne ciężkie skutki. Skarżący, wnioskując o umorzenie opłaty, nie wykazał że znajduje się w sytuacji materialnej, uprawniającej do umorzenia opłaty kancelaryjnej. W szczególności nie załączył, stosownie do § 7 ust. 2 rozporządzenia, oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach oraz o stanie rodzinnym. Dlatego, w niniejszej sprawie brak jest konkretnych podstaw do tego, aby umorzyć opłatę kancelaryjną w stosunku do Skarżącego.
Dodatkowo należy zauważyć, że postanowieniem Referendarza Sądowego WSA z dnia 31 marca 2021 r., sygn. akt III SPP/Wa 69/21 przyznano Skarżącemu, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie Skarżącego od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, wskazano, że orzeczone prawo mocy obejmuje tylko zwolnienie od wpisu sądowego od skargi, a przyszłe, ewentualne koszty postępowania mogą być przedmiotem rozpoznania kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W przedmiotowym wniosku o przyznanie prawa pomocy, Skarżący nie dołączył żadnych dokumentów, zeznań lub wyciągów, które świadczyłyby o sytuacji materialnej Skarżącego. Prawo pomocy orzeczono wyjątkowo, wyłącznie na podstawie oświadczenia Skarżącego pod rygorem odpowiedzialności karnej. Dlatego przyznane wcześniej prawo pomocy w zakresie częściowym, nie uzasadnia w żaden sposób zwolnienia od powstałych później kosztów, w tym opłaty kancelaryjnej za doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem.
Mając to na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI