III FZ 504/25

III FZ 504/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-12-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-09-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Stanisław Bogucki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uzupełniono postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 157 § 1, art. 166,  art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o zwrot wpisu od zażalenia w spawie z zażalenia B. B. i J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 2 kwietnia 2025 r., sygn. akt I SA/Rz 76/25 (obecnie: I SA/Rz 73/25) w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. B. i J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 30 października 2024 r., nr SKO.4140/282/2023 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2022 r. postanawia uzupełnić postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2025 r. sygn. akt III FZ 504/25 w ten sposób, że dotychczasowe rozstrzygnięcie oznaczyć jako punkt 1 oraz dodać punkt 2 o treści: "zarządzić zwrot od Skarbu Państwa na rzecz B. B. i J. B. z rachunku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem uiszczonego solidarnie wpisu od zażalenia".
Uzasadnienie
1. Postanowieniem z 2.04.2025 r. o sygn. I SA/Rz 76/25 (obecnie: I SA/Rz 73/25) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w sprawie ze skargi J. B. i B. B. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z 30.10.2024 r., nr SKO.4140/282/2023, wydaną w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2022 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 61 § 3 i 5 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Na powyższe postanowienie zażalenie wnieśli skarżący, domagając się jego uchylenia w całości, przekazania sprawy WSA w Rzeszowie do ponownego rozpoznania i wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania skargi przez WSA w Rzeszowie.
2. Postanowieniem z 23.10.2025 r. o sygn. III FZ 504/25 Naczelny Sąd Administracyjny postanowił umorzyć jako bezprzedmiotowe postępowanie zażaleniowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 193 i art. 197 § 2 p.p.s.a. Wnioskiem z 23.11.2025 r. skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym, wnieśli o zwrot uiszczonej opłaty tytułem wpisu sądowego od postępowania zażaleniowego. We wniosku nie wskazali podstawy prawnej żądanego zwrotu.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
3.1. Wniosek podlega uwzględnieniu. O zwrocie uiszczonego wpisu stanowi art. 232 p.p.s.a., zgodnie którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od: 1) pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy; 2) zażalenia na postanowienie, jeżeli zażalenie zostało uwzględnione. Stosownie zaś do art. 232 § 2 p.p.s.a. postanowienie w przedmiocie zwrotu wpisu może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Powołane wyżej przepisy nie przewidują zwrotu wpisu od zażalenia, którego rozpoznanie stało się bezprzedmiotowe i w konsekwencji umorzono postępowanie zażaleniowe z uwagi na wydanie przez WSA w Rzeszowie wyroku z 20.05.2025 r., sygn. I SA/Rz 73/25, oddalającego skargę skarżących na decyzje SKO w Rzeszowie.
W rozpatrywanym przypadku wadliwe, przedwczesne rozpoznanie skargi i zakończenie wyrokiem postępowania sądowoadminstracyjnego spowodowało, że postępowanie zażaleniowe stało się bezprzedmiotowe, które Naczelny Sąd Administracyjny był zobowiązany umorzyć. Należy mieć na uwadze, że WSA w Rzeszowie powinien był powstrzymać się do czasu rozpoznania zażalenia skarżących przez Naczelny Sąd Administracyjny od rozpoznania skargi i zakończenia postępowania wyrokiem, ponieważ zgodnie z art. 194 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego na postanowienia, których przedmiotem jest wstrzymanie lub odmowa wstrzymania wykonania decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 p.p.s.a. Skoro jednak Sąd pierwszej instancji przed rozpoznaniem zażalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny zdecydował się na wydanie wyroku, to być może powinien był rozważyć umorzenie postępowania zażaleniowego jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Skoro tak się w konkretnym przypadku nie stało, to w zaistniałej sytuacji winien zostać z urzędu zwrócony wpis od zażalenia na podstawie art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a., który wprawdzie wprost nie reguluje zwrotu wpisu od zażalenia w sytuacji umorzenia postępowania zażaleniowego przez Naczelny Sąd Administracyjny, do którego doprowadziło wadliwe, przedwczesne (przed rozpoznaniem zażalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny) rozpoznanie skargi i zakończenie wyrokiem postępowania przed Sądem pierwszej instancji, co uniemożliwiło rozpoznanie zażalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, mimo uiszczenia przez skarżących stosownego wpisu. Jednak obywatel nie powinien być narażony na ponoszenie dodatkowych kosztów spowodowanych wadliwym działaniem Sądu pierwszej instancji (wbrew art. 194 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), które nie było także zgodne z zasadą demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2.04.1997 r., Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.). Podobną także motywacją kierował się prawodawca zmieniając art. 232 § pkt 2 p.p.s.a. w ten sposób, że uregulował obowiązek zwrotu przez Sąd z urzędu całego uiszczonego wpisu od zażalenia na postanowienie, jeżeli zażalenie zostało uwzględnione z powodu wydania wadliwego postanowienia przez sąd pierwszej instancji, wskazując na to wprost w uzasadnieniu projektu zmiany ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Uzasadnienie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, X kadencja, druk sejm. nr 1432).
3.2. Mając na względzie powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 157 § 1 i art. 166 w związku z art. 193 p.p.s.a., jak w sentencji.
Sędzia NSA Stanisław Bogucki