III FZ 499/25

III FZ 499/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-11-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-09-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Woźniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone zarządzenie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 49 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogusław Woźniak po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. G. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 17 czerwca 2025 r., sygn. akt I SA/Op 120/24 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 25 września 2023 r., nr SKO.40.2137.2023.po w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2022 r. postanawia uchylić zaskarżone zarządzenie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu.
Uzasadnienie
Zarządzeniem z 17 czerwca 2025 r., I SA/Op 120/24, Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, działając na podstawie art. 49 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. dalej: "p.p.s.a."), pozostawił bez rozpoznania wniosek K. G. (dalej: "Skarżący") o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na zarządzenie Kierownika Sekcji Finansowej Wydziału I z 10 stycznia 2024 r., w sprawie ze skargi Skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 25 września 2023 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2022 r.
Pismem z 14 lipca 2025 r. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie z 17 czerwca 2025 r. W zażaleniu wskazał na:
1) błędne ustalenie daty nadania uzupełnień braków formalnych: sąd w zarządzeniu wskazał, że uzupełnienia braków formalnych zostały przesłane 29 maja 2025 r., co miałoby skutkować uchybieniem terminu wyznaczonego na dzień 28 maja 2025 r. Ustalenie to jest niezgodne z rzeczywistością. Skarżący posiada oryginalne potwierdzenie nadania przesyłki poleconej, z którego jednoznacznie wynika, że pismo zawierające uzupełnienia braków formalnych zostało nadane w placówce Poczty Polskiej 28 maja 2025 r., czyli w terminie wyznaczonym przez sąd. Potwierdzenie nadania, którego czytelny skan załączył do niniejszego zażalenia, stanowi dowód na dochowanie przez Skarżącego terminu;
2) okoliczności nadania przesyłki i praktyka datowania pism: 28 maja 2025 r. nadano (Skarżący) pismo z uzupełnieniami braków formalnych w placówce pocztowej, co było zgodne z dotychczasową praktyką Skarżącego, w której daty widniejące na wysyłanych przez Skarżącego pismach pokrywają się z datami ich nadania. Zgodnie z tą praktyką, jeśli do uzupełnień braków dołączono pismo przewodnie, powinno ono nosić datę 28 maja 2025 r., co dodatkowo potwierdza, że przesyłka została nadana w wyznaczonym terminie. Wskazał, że tego samego dnia odbierał również inną korespondencję poleconą, co było powodem, dla którego zdecydował się nadać przesyłkę w tym terminie, aby załatwić obie sprawy jednocześnie. Potwierdza to logiczność i konsekwencję działań, zgodną z dotychczasową historią korespondencji z sądem, która wskazuje na rzetelność w dochowywaniu terminów;
3) uwagi dotyczące potwierdzenia nadania: podczas nadawania przesyłki 28 maja 2025 r. Skarżący zauważył, że pieczątka datująca na potwierdzeniu nadania była słabo czytelna z powodu zużytego tuszu. Na Skarżącego prośbę pracownik placówki pocztowej kilkukrotnie (około pięciokrotnie) przybijał pieczątkę, aby data była wyraźna. Dla dodatkowej pewności, własnoręcznie dopisał datę "28.05.2025" obok pieczątki. Okoliczność ta może mieć znaczenie dla oceny dokumentu przez sąd, gdyż wielokrotne przystawianie pieczątki nie jest standardową praktyką, ale wynikało z dbałości o czytelność dowodu nadania. Załączono skan potwierdzenia nadania, który jednoznacznie potwierdza datę 28 maja 2025 r;
4) brak wpływu Skarżącego na ewentualne przedatowania: jeśli - wbrew przedstawionemu dowodowi - sąd oparł się na dokumentach wskazujących datę 29 maja 2025 r., podkreślił, że nie miał wpływu na jakiekolwiek przedatowania, które mogły zostać dokonane przez operatora pocztowego lub inne podmioty. Zgodnie z art. 128 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, termin uważa się za zachowany, jeśli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej. Dowód nadania jednoznacznie potwierdza dochowanie tego wymogu.
W oparciu o powyższe zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego zarządzenia, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Opolu do merytorycznego rozpatrzenia wniosków o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na zarządzenie Kierownika Sekcji Finansowej Wydziału I z 10 stycznia 2024 r. Ewentualnie, w razie potrzeby, przeprowadzenie dowodu z załączonego potwierdzenia nadania przesyłki poleconej oraz przesłuchania Skarżącego w charakterze świadka na okoliczność nadania pisma 28 maja 2025 r. Do zażalenia dołączono kopię potwierdzenia nadania przesyłki poleconej z 28 maja 2025 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Należy podkreślić, że zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Natomiast stosownie do art. 49 § 2 p.p.s.a., jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania. Na zarządzenie przysługuje zażalenie.
W niniejszym postępowaniu kluczowa jest ocena, czy Skarżący prawidłowo został wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na zarządzenie Kierownika Sekcji Finansowej Wydziału I z 10 stycznia 2024 r., a także to, czy Skarżący uzupełnił ten brak prawidłowo i w terminie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wezwanie z 5 maja 2025 r. (wykonane na zarządzenie z 30 kwietnia 2025 r.; k. 69 akt sądowych) do usunięcia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu, było zasadne, lecz po analizie akt sprawy nasuwają się wątpliwości co do terminowego i prawidłowego usunięcia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu.
W wykonaniu zarządzenia z 30 kwietnia 2025 r., tj. w wezwaniu z 5 maja 2025 r. wezwano Skarżącego do cyt. "nadesłanie odpisu zażalenia na zarządzenie Kierownika Sekcji Finansowej Wydziału I z dnia 10 stycznia 2024 r., sygn. akt I SA/Op 120/24 (tj. dokonanie czynności, której strona nie dokonała w terminie)." Jak wynika dalej z akt sprawy, odpis wezwania został doręczony Skarżącemu 21 maja 2025 r. (k. 71 akt sądowych). Termin do uzupełnienia braku upływał zatem 28 maja 2025 r. Dalsza analiza akt sprawy wskazuje, że Skarżący nadesłał odpis zażalenia z 18 marca 2024 r. – świadczy o tym zarządzenie Kierownika Sekcji Finansowej Wydziału I z 3 czerwca 2025 r. o odnotowaniu wpływu nadesłanego zażalenia. W aktach brakuje jednak zawartości nadesłanej przez Skarżącego przesyłki. Natomiast kolejnym zarządzeniem z 16 czerwca 2025 r. wskazano, że brak formalny wniosku o przywrócenie terminu nie został uzupełniony. Zdaniem WSA w Opolu, Skarżący nadał pismo odpowiadające na wezwanie po terminie, tj. 29 maja 2025 r. (Sąd dołączył do akt sprawy wydruk ze strony emonitoring.poczta-polska.pl). Z tego względu – w ocenie Sądu I instancji - wniosek Skarżącego o przywrócenie terminu nie mógł otrzymać prawidłowego biegu w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazane wyżej okoliczności wywołują uzasadnioną wątpliwość co do prawidłowości pozostawienia bez rozpoznania wniosku Skarżącego o przywrócenie terminu. Z analizy akt sprawy wynika, że sąd wezwał Skarżącego do nadesłania odpisu zażalenia jako braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu, a Skarżący odpowiedział na to wezwanie. Do akt nie dołączono jednak zawartości nadesłanej przez Skarżącego przesyłki, tym samym nie sposób zweryfikować tej korespondencji. Natomiast na argument WSA w Opolu, że uzupełnienie braku nastąpiło po terminie do tego przewidzianym, Skarżący do zażalenia dołączył kopię potwierdzenia nadania przesyłki poleconej, z niewyraźną datą stempla początkowego najprawdopodobniej "28 maja 2025 r." Tymczasem sąd przyjął za datę nadania przez Skarżącego przesyłki dzień 29 maja 2025 r. na podstawie informacji (wydruku) ze strony internetowej prowadzonej przez Pocztę Polską "emonitoring.poczta-polska.pl.".
W sytuacji, gdy wydruk ekranu ze strony emonitoring.poczta-polska.pl. nie ma mocy dokumentu urzędowego i nie może zastępować potwierdzenia nadania przesyłki poleconej, powstałe w tej sprawie wątpliwości co do terminowego usunięcia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, należy rozstrzygnąć na korzyść Skarżącego. Przemawia za tym konstytucyjne prawo do sądu (art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej).
W okolicznościach faktycznych tej sprawy, pozostawienie wniosku bez rozpoznania stanowi naruszenie art. 49 § 2 p.p.s.a. W świetle akt sprawy, nie da się bowiem wykluczyć, że Skarżący — jak to przedstawia — wysłał do sądu pierwszej instancji z zachowaniem terminu przesyłkę zawierającą żądany przez sąd brak formalny wniosku, tj. odpis zażalenia na zarządzenie z 10 stycznia 2024 r.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 198 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.