III FZ 498/24

III FZ 498/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-02-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Dalkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Sygn. powiązane
I SA/Gd 483/24 - Postanowienie WSA w Gdańsku z 2024-10-08
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 199
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Dalkowska po rozpoznaniu 11 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 października 2024 r. sygn. akt I SA/Gd 483/24 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2024 r. nr 2201-IEW.4121.4.2024/MB w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
1.1. Postanowieniem z 8 października 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 483/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę P. S. (dalej: "Skarżący", "Strona") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2024 r., w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki.
1.2. Skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2024 r. w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki.
Z uwagi na to, że w dniu 15 maja 2024 r., to nie strona skarżąca uiściła wpis od skargi, lecz inny podmiot, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 19 września 2024 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500,- zł w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W wyznaczonym terminie pełnomocnik skarżącego złożył pismo procesowe, w którym wskazał, że oplata została uiszczona i jednocześnie załączył dowód jej uiszczenia. Jak wynika z załączonego wydruku dowodu uiszczenia wpisu sądowego, został on uiszczony przez ten sam podmiot – N. z o.o., który uiścił wpis w dniu 15 maja 2024 r., a która to spółka nie jest stroną w sprawie niniejszej.
W ocenie sądu pierwszej instancji tylko strona może uiścić wpis sądowy. W konsekwencji skargę oddalono, uznając ją za nieopłaconą.
1.3. Na powyższe postanowienie wniesiono zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
2. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
2.1. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
2.2. Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Treść przywołanego przepisu wprowadza ogólną zasadę, po myśli której koszty postępowania obciążają stronę (oraz stosownie do art. 12 p.p.s.a. uczestników postępowania), w zakresie, w jakim są związane z ich udziałem w postępowaniu tak pierwszoinstancyjnym, jak i kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wykładnia gramatyczna art. 199 p.p.s.a., jak również innych przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie pozwala przy tym na wyprowadzenie twierdzenia, jakoby z dyspozycji normy zawartej w przywołanym przepisie wynikała konieczność uiszczenia należnej opłaty przez stronę osobiście. Wbrew twierdzeniom Sądu pierwszej instancji wniosek taki nie wynika w szczególności z art. 214 § 1 p.p.s.a. Również przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535 ze zm.) nie ograniczają kręgu podmiotów, które mogłyby skutecznie dokonać wpisu.
2.3. W świetle poczynionych spostrzeżeń należy uznać za irrelewantną okoliczność, czy opłata zostaje wnoszona przez stronę osobiście, czy też przez działającą w jej imieniu osobę trzecią. Konieczne w tym zakresie pozostaje jedynie, aby przy dokonywaniu przelewu bankowego wskazać dane pozwalające na identyfikację sprawy, do której wpis jest uiszczany, oraz stronę, w imieniu której wpłata następuje. Sama okoliczność, że opłata nie została uiszczona bezpośrednio z osobistego rachunku bankowego strony, nie może prowadzić do odrzucenia środka zaskarżenia i stanowiącego tego konsekwencję zamknięcia drogi sądowej. Poza zakresem oceny sądu pozostaje również rodzaj relacji łączącej stronę z wpłacającym podmiotem trzecim, w szczególności wewnętrzne rozliczenia powstałe z tego tytułu. Powyższe doznaje potwierdzenia w art. 220 § 3 p.p.s.a. przewidującym sankcję odrzucenia środka zaskarżenia, od którego "pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis" (forma bezosobowa, niewskazująca podmiotu regulującego opłatę). Przyjęcie odmiennego praktyki stanowiłoby niedopuszczalne wprowadzenie warunku niewynikającego z ustawowej regulacji, co napiera szczególnego wymiaru zważywszy na skutek w postaci zamknięcia zainteresowanej stronie drogi do merytorycznego rozpoznania jej sprawy.
2.4. Prezentowane stanowisko wpisuje się w nurt prezentowany m.in. w postanowieniach tutejszego Sądu z 17 czerwca 2008 r. o sygn. II OSK 765/08, z 25 czerwca 2009 r. o sygn. I FZ 235/09 czy z 12 stycznia 2012 r. o sygn. I GZ 234/11, w tym z 1 października 2015 r. o sygn. akt II OZ 894/15 na gruncie rozpoznawania wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, jak również pozostaje zbieżne z ocenami prawnymi wyrażonymi przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z 2 grudnia 1999 r. o sygn. III RN 106/99, OSNAPiUS 2000, nr 22, poz. 805 i w uchwale z 12 kwietnia 1995 r. o sygn. III CZP 40/95, OSNC 1995, nr 7-8, poz. 113, które jakkolwiek zapadły na kanwie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 1967 r. Nr 24, poz. 110 ze zm.), pozostają aktualne na kanwie analogicznej regulacji art. 199 i art. 214 § 1 p.p.s.a. (podobnie także P. Feliga [w:] M. Uliasz, P. Feliga, Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Komentarz, LEX 2024, art. 2, pkt 14, T. Demendecki, Rozstrzyganie o kosztach w sądowym postępowaniu cywilnym. Studium teoretycznoprawne, Łódź 2019, str. 45; K. Gonera [w:] Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Komentarz, wyd. IV, LEX 2011, art. 2, pkt 8).
2.5. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji