III FZ 489/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-12-19
NSAAdministracyjneŚredniansa
egzekucja administracyjnawpis sądowykoszty sądoweprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiNSAWSAubezpieczenia społeczneurząd skarbowyZUS

NSA oddalił zażalenie na zarządzenie o wpisie od skargi, uznając, że sprawa egzekucyjna prowadzona na podstawie tytułów wystawionych przez różne organy (w tym urząd skarbowy) nie jest zwolniona z kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a.

Skarżący W.N. złożył zażalenie na zarządzenie WSA w Gdańsku wzywające do uiszczenia 100 zł wpisu od skargi na postanowienie w sprawie egzekucji świadczeń pieniężnych. Skarżący argumentował, że sprawa jest zwolniona z kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a., powołując się na uchwałę NSA II GPS 2/15 dotyczącą spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że egzekucja prowadzona na podstawie tytułów wystawionych zarówno przez ZUS, jak i urząd skarbowy, nie kwalifikuje się do zwolnienia z kosztów.

Przedmiotem sprawy było zażalenie W.N. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału WSA w Gdańsku z dnia 30 września 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 780/24, w którym wezwano skarżącego do uiszczenia 100 zł wpisu sądowego od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 1 sierpnia 2024 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Podstawą zarządzenia były przepisy art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie wysokości wpisu. Skarżący odmówił wpłaty, argumentując, że sprawa jest zwolniona z kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a., powołując się na uchwałę NSA z dnia 23 maja 2016 r., II GPS 2/15. Uchwała ta dotyczyła spraw ze skarg na postanowienia organów egzekucyjnych w toku egzekucji administracyjnej dotyczącej tytułów wykonawczych wystawionych przez ZUS lub KRUS. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd wskazał, że art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a. zwalnia z kosztów sądowych strony skarżące działania, bezczynność lub przewlekłość organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. W niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne dotyczyło tytułów wykonawczych wystawionych nie tylko przez ZUS, ale również przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Z uwagi na zbieg egzekucji administracyjnej, tytuły wykonawcze ZUS zostały przekazane do łącznego prowadzenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. NSA stwierdził, że prowadzenie egzekucji na podstawie tytułów wystawionych przez różne organy, w tym urząd skarbowy, nie uprawnia do zastosowania zwolnienia z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a. W związku z tym, Przewodniczący Wydziału zastosował właściwą regulację prawną, wyznaczył należną kwotę wpisu i termin na jego uiszczenie, a brak podstaw do uchylenia zarządzenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sprawa nie jest zwolniona z kosztów sądowych, ponieważ egzekucja prowadzona jest na podstawie tytułów wystawionych przez różne organy, w tym urząd skarbowy, co wyłącza zastosowanie zwolnienia przewidzianego dla spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zwolnienie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a. dotyczy wyłącznie spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, gdy tytuły wykonawcze pochodzą od ZUS lub KRUS. W sytuacji, gdy egzekucja prowadzona jest na podstawie tytułów wystawionych przez różne organy, w tym urząd skarbowy, nie można zastosować tego przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 220 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuiszczenia należnego wpisu od skargi, skarga podlega odrzuceniu przez sąd.

p.p.s.a. art. 239 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.

Pomocnicze

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § ust. 1 pkt 1

Wpis stały w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym wynosi 100 zł.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 198

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Egzekucja prowadzona na podstawie tytułów wystawionych przez różne organy (w tym urząd skarbowy) nie jest objęta zwolnieniem z kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Sprawa ze skargi na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych, prowadzona na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez ZUS i urząd skarbowy, jest zwolniona z kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a. (argumentacja skarżącego).

Godne uwagi sformułowania

Powyższe okoliczności nie determinują zastosowania w sprawie zwolnienia z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a. Taka okoliczność nie determinuje zastosowania w sprawie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.

Skład orzekający

Bogusław Dauter

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a. w kontekście spraw egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wystawionych przez różne organy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu egzekucji administracyjnej i prowadzenia jej przez urząd skarbowy na podstawie różnych tytułów wykonawczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z kosztami sądowymi w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla praktyków. Interpretacja przepisu o zwolnieniu z kosztów jest kluczowa.

Kiedy egzekucja administracyjna zwalnia z kosztów sądowych? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FZ 489/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Dauter /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Gd 780/24 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2025-04-08
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 220 § 3, art. 239 § 1 pkt 1 lit. e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 19 grudnia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. N. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 września 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 780/24 w przedmiocie wpisu od skargi w sprawie ze skargi W. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 1 sierpnia 2024 r., nr 2201-IEE.7192.2.210.2024.2.AK w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zarządzeniem z 30 września 2024 r., I SA/Gd 780/24, Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wezwał W. N. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 1 sierpnia 2024 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych, w kwocie 100 zł. Podstawę zarządzenia stanowił art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535, dalej: "rozporządzenie").
W zażaleniu na powyższe zarządzenie skarżący odmówił dokonania wpłaty i wniósł o ponowne rozpoznanie zarządzenia o wpisie. Skarżący argumentował, że w sprawie zachodzi okoliczność z art. 239 § 1 lit. e p.p.s.a., jak również wskazał na treść uchwały NSA z 23 maja 2016 r., II GPS 2/15.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. W myśl art. 220 § 3 p.p.s.a., skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.
Stosownie do treści § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym - 100 zł.
Istota sprawy sprowadza się do ustalenia czy rozpoznawana sprawa jest wolna od kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a., a co za tym idzie czy słusznie sąd pierwszej instancji wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a. nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
W punkcie pierwszym uchwały z 23 maja 2016 r., II GPS 2/15, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że sprawy ze skarg na postanowienia organów egzekucyjnych wydawane w toku egzekucji administracyjnej dotyczącej tytułów wykonawczych wystawianych przez organy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego należą do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, o których mowa w art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. i w konsekwencji - na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e tej ustawy - z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych zwolniona jest strona skarżąca w sprawach ze skarg na postanowienia organów egzekucyjnych wydawane w toku egzekucji administracyjnej dotyczącej tytułów wykonawczych wystawianych przez organy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.
W niniejszej sprawie skarżący wnioskiem z 4 maja 2024 r. skierowanym do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. wniósł o wydanie postanowienia w sprawie rozliczenia zajętego wynagrodzenia za pracę oraz innych zajętych środków finansowych jak również naliczonych w związku z tymi zajęciami kosztów egzekucyjnych. NUS będący jednocześnie organem egzekucyjnym oraz wierzycielem prowadzi wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie szeregu tytułów wykonawczych wystawionych przez NUS oraz na podstawie adnotacji przekazanej przez ZUS w związku ze zbiegiem egzekucji administracyjnej do wynagrodzenia za pracę.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podnoszona przez skarżącego argumentacja, że niniejsza sprawa spełnia wymagania z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a. w kontekście uchwały NSA z 23 maja 2016 r., II GPS 2/15, nie zasługuje na uwzględnienie. Prowadzone postępowanie egzekucyjne dotyczy różnych tytułów wykonawczych, wystawionych nie tylko przez ZUS, ale również przez naczelnika urzędu skarbowego. Z uwagi na zaistnienie zbiegu egzekucji administracyjnej Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w G. przekazał tytuły wykonawcze celem łącznego prowadzenia egzekucji z wynagrodzenia za pracę przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G.. Powyższe okoliczności nie determinują zastosowania w sprawie zwolnienia z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a. Należy zwrócić uwagę, że egzekucja prowadzona jest nie tylko na podstawie tytułów wykonawczych wystawianych przez organy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ale również na podstawie tytułów wystawionych przez NUS. Taka okoliczność nie determinuje zastosowania w sprawie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
W konsekwencji należy wskazać, że Przewodniczący Wydziału zastosował właściwą w sprawie regulację prawną, wyznaczył odpowiednią kwotę wpisu, termin na jego uiszczenie oraz rygor nieuzupełnienia tego braku, stąd też brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego zarządzenia.
Mając powyższe na uwadze, stosownie do treści art. 184 w zw. z 197 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 198 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI