III FZ 487/24

III FZ 487/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-11-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krzysztof Winiarski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Opłata targowa
Sygn. powiązane
I SA/Gd 670/24 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2025-06-04
III FSK 1302/25 - Postanowienie NSA z 2025-10-23
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 1, art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 września 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 670/24, w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 5 lipca 2024 r., nr SKO Gd 6556/23, w przedmiocie opłaty targowej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 11 września 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 670/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił P. P. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 5 lipca 2024 r., nr SKO Gd 6556/23, w przedmiocie opłaty targowej, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
Przedstawiając stan faktyczny sprawy, Sąd pierwszej instancji wskazał, że w treści skargi Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji organu odwoławczego. W uzasadnieniu Skarżący podkreślił, że wysokość opłaty targowej spowoduje znaczną szkodę.
W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że podmiot występujący o ochronę tymczasową ma obowiązek powołać się na konkretne okoliczności i wykazać je dowodami dołączonymi do wniosku. We wniosku wskazano, że wykonanie decyzji może prowadzić do powstania znacznej szkody, jednak jest to informacja, która zdaniem Sądu, nie daje podstaw do oceny wpływu wykonania decyzji na sytuację majątkową Skarżącego. Jednocześnie Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że ocena przesłanek wstrzymania wykonania decyzji zależy od argumentacji zawartej we wniosku, co wymaga przedstawienia spójnego uzasadnienia opartego na faktach oraz dowodach.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, zażaleniem z 27 września 2024 r. Strona zaskarżyła postanowienie Sądu pierwszej instancji, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu środka zaskarżenia zawarto argumentację odnoszącą się do wartości kwotowej opłaty targowej, faktu zawieszenia i podjęcia działalności gospodarczej przez Skarżącego oraz braku uzyskiwania dochodów do momentu wznowienia tejże działalności. Skarżący wskazał, że działalność gospodarczą podjął 9 września 2024 r., tym samym na moment składania wniosku nie był w stanie udowodnić kwestii związanych z uzyskiwanymi dochodami, skoro faktycznie ich nie otrzymywał. W zażaleniu wskazano także, że w innej sprawie wydano postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania decyzji. Do zażalenia nie przedłożono jakichkolwiek dokumentów na poparcie podnoszonych twierdzeń.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do § 3 tego przepisu sąd może na wniosek zainteresowanego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Jakkolwiek celem wykazania przesłanek zawartych w hipotezie art. 61 § 3 p.p.s.a. wystarczające jest uprawdopodobnienie okoliczności stanowiących podstawę wniosku, zainteresowany winien podjąć starania mające na celu owo uprawdopodobnienie. Kwestia stopnia konieczności uprawdopodobnienia racji w kontekście instytucji przewidzianej w komentowanym przepisie była wielokrotnie przedmiotem rozważań judykatury, w których podkreślano, że podstawą badania zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek, z opisanymi przesłankami oraz dokumentami pozwalającymi na ich uprawdopodobnienie. Obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, która winna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z omawianego przepisu. Sąd musi dysponować wyczerpująco przedstawionymi, wiarygodnymi twierdzeniami pozwalającymi na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji.
W niniejszej sprawie ocena w tym zakresie nie była możliwa ze względu na brak stosownych informacji przekazanych przez Skarżącego. W ocenie Sądu przytoczone fakty przedstawiają sytuację finansową Skarżącego w sposób wybiórczy przez co są niewystarczające do oceny rzeczywistej i aktualnej sytuacji majątkowej Skarżącego, co z kolei uniemożliwiało skonfrontowanie kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji z faktycznymi możliwościami płatniczymi Skarżącego. Nie sposób przy tym poszukiwać uzasadnienia w odmowie przedstawienia dokumentów związanych z sytuacją finansową Skarżącego z uwagi na niedawne wznowienie działalności gospodarczej. Skarżący mógł przecież załączyć jakiekolwiek dokumenty finansowe, które dawałyby choćby cząstkowy obraz jego sytuacji majątkowej, zarówno przed jak i po podjęciu wykonywania działalności gospodarczej. W świetle zarysowanego powyżej standardu procedowania sądu administracyjnego w kontekście instytucji art. 61 § 3 p.p.s.a. podniesione we wniosku twierdzenia, niepoparte jakimikolwiek dokumentami obrazującymi chociaż w ograniczonym zakresie sytuację finansową i majątkową Strony, należało uznać za niewystarczające do wstrzymania wykonania decyzji organu odwoławczego i z góry pozbawiało złożony przez stronę wniosek sprawczości.
Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywano, że obowiązki wykazania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. spoczywają po stronie wnioskodawcy, zaś sąd administracyjny nie jest ani uprawnionym, ani tym bardziej zobowiązanym do wzywania o przedstawienie dokumentacji. W interesie strony leży możliwe najbardziej wyczerpujące wskazanie przesłanek uzasadniającym wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, co dopiero otwiera sądowi drogę do uzupełnienia informacji udzielonych przez wnioskodawcę o analizę akt sprawy (por. szerzej post. NSA z 10.2.2014 r., I FSK 76/14; post. NSA z 15.1.2014 r., II FSK 2165/13 – CBOSA).
Odnosząc się natomiast do argumentacji podniesionej w zażaleniu prezentującej pogląd, że z mocy samego faktu zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej zaistniała przesłanka wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, należy zwrócić uwagę, że Skarżący ostatni raz zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej 2 stycznia 2024 r. Natomiast podjął ją 4 września 2024 r. (nie jak wskazuje strona skarżąca 9 września 2024 r.). Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został natomiast złożony wraz ze skargą 1 sierpnia 2024 r., a więc przed podjęciem wykonywania działalności gospodarczej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trudno przyjąć, że skoro Skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej i nie osiągał przychodów to obawy w postaci utraty płynności finansowej (na dzień złożenia wniosku) zostały wykazane, skoro brak jest informacji o innych źródłach utrzymania. Skoro bowiem Skarżący nie osiągał jakichkolwiek przychodów to nie można uznać za zasadne twierdzenia, że odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje wyrządzenie szkody majątkowej (por. post. NSA z 18.10.2011 r., II GZ 453/14).
Z przywołanych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Wniosek kosztowy zawarty w zażaleniu nie mógł zostać uwzględniony, albowiem art. 203 i art. 204 p.p.s.a. regulujące kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego nie znajdują zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji, toteż brak jest podstawy prawnej zawarcia rozstrzygnięcia w omawianym zakresie.