III FZ 486/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-11-29
NSAAdministracyjneŚredniansa
postępowanie egzekucyjnesądy administracyjneuzasadnienie wyrokupodpis elektronicznybrak formalnyzażalenieePUAPp.p.s.a.

NSA oddalił zażalenie na zarządzenie WSA o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o uzasadnienie wyroku z powodu braku podpisu elektronicznego załącznika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach pozostawił bez rozpoznania wniosek o uzasadnienie wyroku, ponieważ załącznik z wnioskiem nie został podpisany elektronicznie, mimo że pismo ogólne było podpisane. Strona wniosła zażalenie, argumentując błąd techniczny i posiadanie podpisanej wersji pliku. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podkreślając obowiązek uzupełnienia braków formalnych i brak usprawiedliwienia dla biernego zachowania strony.

Sprawa dotyczyła zażalenia M. J. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału I WSA w Gliwicach, które pozostawiło bez rozpoznania wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. WSA uznał, że załącznik do pisma ogólnego, zawierający wniosek o uzasadnienie, nie został prawidłowo podpisany elektronicznie, co stanowiło brak formalny. Mimo wezwania do uzupełnienia, strona nie usunęła tego braku, co skutkowało pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Strona wniosła zażalenie, twierdząc, że błąd techniczny spowodował wysłanie niepodpisanej wersji pliku, mimo że posiadała wersję podpisaną. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd wskazał, że zgodnie z przepisami p.p.s.a., załączniki do pism elektronicznych również muszą być podpisane. Podkreślono, że nawet jeśli wystąpił błąd techniczny, strona miała obowiązek uzupełnić brak formalny po otrzymaniu wezwania, zwłaszcza że potwierdziła telefonicznie brak podpisu w przesłanej wersji. Brak działania strony w celu uzupełnienia braku uzasadniał pozostawienie wniosku bez rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, załącznik do pisma ogólnego wnoszony w formie dokumentu elektronicznego musi być opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, zgodnie z art. 46 § 2b w zw. z art. 46 § 2a p.p.s.a.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na przepisy p.p.s.a. oraz uchwałę NSA I FPS 2/21, zgodnie z którą załączniki do formularzy elektronicznych muszą być odrębnie podpisane. Podkreślono, że brak takiego podpisu stanowi brak formalny, który należy uzupełnić pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 49 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 46 § 2b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 46 § 2a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 46 § 2b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 46 § 2a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Załącznik do pisma ogólnego wnoszony elektronicznie musi być podpisany elektronicznie. Brak uzupełnienia braków formalnych po wezwaniu skutkuje pozostawieniem pisma bez rozpoznania. Strona miała obowiązek uzupełnić brak formalny mimo potencjalnego błędu technicznego.

Odrzucone argumenty

Błąd techniczny przy wysyłaniu pliku usprawiedliwia brak podpisu elektronicznego. Posiadanie podpisanej wersji pliku na komputerze strony zwalnia z obowiązku uzupełnienia braków.

Godne uwagi sformułowania

brak wyczerpania środków zaskarżenia uchybienie terminowi błąd techniczny nieuzupełnienie wskazanego braku formalnego pisma brak jest jakiegokolwiek usprawiedliwienia dla biernego zachowania strony

Skład orzekający

Jan Rudowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podpisywania elektronicznego pism procesowych w sądach administracyjnych, w szczególności załączników do formularzy ogólnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku podpisu elektronicznego załącznika do pisma ogólnego, mimo podpisania samego pisma ogólnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje częste problemy techniczne związane z e-doręczeniami i podpisami elektronicznymi w postępowaniu sądowym, co jest istotne dla praktyków.

Błąd techniczny czy brak podpisu? Jak sądy rozpatrują wnioski wysłane przez ePUAP.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FZ 486/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Rudowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Gl 1418/22 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2023-06-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 49 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu 29 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. J. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 lipca 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 1418/22 w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o uzasadnienie w sprawie ze skargi M. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 26 września 2022 r. nr 2401-IEW2.711.4.2022.4 UNP: 2401-22-215183 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia oddalić zażalenie. NSA/post.1 - postanowienie "ogólne"
Uzasadnienie
1. Zarządzeniem z 24 lipca 2023 r., I SA/Gl 1418/22, Zastępca Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pozostawił bez rozpoznania wniosek M. J. (dalej: "skarżący", "strona") o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 27 czerwca 2023 r. wydanego w sprawie jego skargi na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 26 września 2022 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Jako podstawę zarządzenia wskazano art. 49 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: "p.p.s.a.").
2. Jak wskazano w uzasadnieniu zarządzenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 27 czerwca 2023 r. oddalił skargę strony na wskazaną wcześniej decyzję organu. Pismem z 28 czerwca 2023 r. strona wniosła do sądu przez elektroniczną skrzynkę podawczą (ePUAP) wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Pismo, w którym sformułowany został wniosek stanowiło załącznik do formularza pisma ogólnego. Pismo to nie zostało podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału l z 29 czerwca 2023 r., skarżący został wezwany do usunięcia braku formalnego pisma z 28 czerwca 2023 r. zatytułowanego ,,VAT egzekucja 2022 maj 2023.06.28 wniosek o uzasadnienie WSA.pdf" poprzez jego podpisanie, stosownie do treści art. 46 § 2b w zw. z art. 46 § 2a p.p.s.a. i nadesłanie tego dokumentu do elektronicznej skrzynki podawczej sądu, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia tego pisma bez rozpoznania. Wezwanie to zostało doręczone stronie 30 czerwca 2023 r. a więc termin na uzupełnienie braku upłynął skarżącemu z dniem 7 lipca 2023 r. W tym terminie skarżący nie usunął dostrzeżonego braku formalnego pisma, co skutkowało pozostawieniem wniosku bez rozpoznania.
3. Na powyższe zarządzenie skarżący wniósł zażalenie wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu zażalenia strona wskazała, że po uzyskaniu wezwania o uzupełnienie braków formalnych wniosku zweryfikowała treść pliku zawierającego wniosek, który na komputerze strony widniał jako podpisany.
Skarżący wskazał, że telefonicznie ustalił, iż istotnie plik jaki dotarł do sądu nie zawierał podpisu, ale jest to jakiś błąd techniczny, który dotyczy dwóch plików wysłanych w tym samym czasie przez ePUAP jednocześnie z ich podpisaniem. Pliki te po podpisaniu przez stronę zostały w niezmienionej formie zapamiętane w komputerze, natomiast z jakiegoś nieznanego stronie powodu (błędu technicznego) wysłały się do sądu w wersji bez podpisu, choć strona nadała je w wersji podpisanej i taką wersję jedynie posiada.
Strona podniosła, że dostrzega potrzebę rygoryzmu prawnego, który co do zasady winien być stosowany przed sądem, jednak w tych konkretnych okolicznościach sprawy, w jej ocenie, zważyć należy na pewnego rodzaju dysonans między prawem do rzetelnej procedury sądowej, a działaniem systemów za których skutki działania strona nie odpowiada i nie ma na nie wpływu.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na podstawie art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Termin 7-dniowy do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku biegnie od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Jest to termin ustawowy, który nie może być przedłużony ani skrócony.
Zgodnie z treścią art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W § 2 cytowanego przepisu wskazano, że jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania.
Przepis art. 46 § 2a p.p.s.a. stanowi natomiast, że w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego (art. 46 § 2b p.p.s.a).
Jak słusznie zauważył sąd pierwszej instancji, kwestia nieopatrzenia załączników do formularza pisma ogólnego przesyłanego do sądu za pomocą środków komunikacji elektronicznej jednym z rodzajów podpisu elektronicznego była przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w uchwale z 6 grudnia 2021 r. l FPS 2/21 przesądził, że zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b p.p.s.a., skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Tożsamy problem występuje w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze wskazane regulacje, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd pierwszej instancji słusznie pozostawił bez rozpoznania wniosek strony o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
W niniejszej sprawie wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku został sformułowany w załączniku do formularza pisma ogólnego. Jak wynika z akt sprawy pismo ogólne zostało przez stronę opatrzone podpisem zaufanym natomiast załącznik, czyli wniosek o uzasadnienie takiego podpisu nie zawierał.
Co istotne, jak wynika z uzasadnienia zażalenia, strona nie kwestionuje, że do sądu dotarła niepodpisana wersja wniosku, z powodu być może błędu technicznego. Powyższe zostało także dwukrotnie zweryfikowane przez pracowników sądu.
Skoro strona, jak wynika z treści zażalenia, potwierdziła telefonicznie w sądzie, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia, który został przez nią przesłany do sądu nie został podpisany, to całkowicie niezrozumiałe jest jej zachowanie polegające na nieuzupełnieniu wskazanego braku formalnego pisma. Jeżeli skarżący na swoim komputerze posiadał podpisaną kopię wniosku o uzasadnienie, to uzyskując wiedzę o tym, że w sądzie znajduje się kopia niepodpisana, winien w odpowiedzi na wezwanie przesłać na skrzynkę elektroniczną podpisany wniosek. W okolicznościach sprawy brak jest jakiegokolwiek usprawiedliwienia dla biernego zachowania strony.
Wobec braku formalnego wniosku o uzasadnienie zasadnie sąd pierwszej instancji pozostawił go bez rozpoznania.
Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI