III FZ 485/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie na zarządzenie WSA o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o uzasadnienie wyroku z powodu braku podpisu elektronicznego załącznika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach pozostawił bez rozpoznania wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, ponieważ załącznik w postaci wniosku nie został podpisany elektronicznie, mimo że pismo ogólne, do którego był dołączony, posiadało podpis zaufany. Strona wniosła zażalenie, twierdząc, że błąd techniczny spowodował wysłanie niepodpisanej wersji pliku, mimo posiadania podpisanej kopii. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podkreślając obowiązek strony do uzupełnienia braków formalnych i wskazując na uchwałę NSA dotyczącą konieczności odrębnego podpisywania załączników.
Sprawa dotyczyła zażalenia M. J. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału I WSA w Gliwicach, które pozostawiło bez rozpoznania wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. WSA uznał, że wniosek, będący załącznikiem do pisma ogólnego wysłanego przez ePUAP, nie został prawidłowo podpisany elektronicznie, co stanowiło brak formalny. Mimo wezwania do uzupełnienia, strona nie przedstawiła podpisanego dokumentu, co skutkowało pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Strona w zażaleniu argumentowała, że błąd techniczny spowodował wysłanie niepodpisanej wersji pliku, mimo że posiadała wersję podpisaną. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że zgodnie z przepisami p.p.s.a. (art. 46 § 2a i 2b), załączniki w formie dokumentu elektronicznego również muszą być podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. NSA powołał się na własną uchwałę (I FPS 2/21), która przesądza, że załącznik do pisma ogólnego opatrzonego podpisem zaufanym musi być odrębnie podpisany, aby mógł być uznany za skutecznie złożony. Sąd uznał, że nawet jeśli wystąpił błąd techniczny, strona miała obowiązek uzupełnić brak formalny po otrzymaniu wezwania, zwłaszcza że potwierdziła telefonicznie, iż wysłana wersja wniosku nie była podpisana. Brak działania strony w tym zakresie uzasadniał pozostawienie wniosku bez rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, załącznik taki wymaga odrębnego podpisu elektronicznego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 46 § 2a i 2b p.p.s.a. oraz uchwałę NSA I FPS 2/21, zgodnie z którymi załączniki w formie dokumentu elektronicznego muszą być odrębnie podpisane, nawet jeśli pismo ogólne, do którego są dołączone, zostało podpisane.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 49 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 49 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 46 § 2b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 46 § 2a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 57 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 12b § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Załącznik do pisma ogólnego wysłany przez ePUAP, nawet jeśli pismo ogólne zostało podpisane, wymaga odrębnego podpisu elektronicznego. Strona miała obowiązek uzupełnić braki formalne po otrzymaniu wezwania, niezależnie od potencjalnych błędów technicznych.
Odrzucone argumenty
Błąd techniczny przy wysyłaniu dokumentu elektronicznego powinien być uwzględniony i usprawiedliwiać brak podpisu. Rygoryzm prawny nie powinien prowadzić do sytuacji, w której strona traci prawo do uzasadnienia z powodu awarii systemu.
Godne uwagi sformułowania
załącznik w postaci wniosku o uzasadnienie takiego podpisu nie zawierał błąd techniczny, który dotyczy dwóch plików wysłanych w tym samym czasie przez ePUAP jednocześnie z ich podpisaniem dysonans między prawem do rzetelnej procedury sądowej, a działaniem systemów za których skutki działania strona nie odpowiada i nie ma na nie wpływu skarga stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym brak jest jakiegokolwiek usprawiedliwienia dla biernego zachowania strony
Skład orzekający
Jan Rudowski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Konsekwentne stosowanie wymogów dotyczących podpisu elektronicznego dla załączników do pism procesowych wnoszonych drogą elektroniczną w postępowaniu sądowoadministracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji wnoszenia pism drogą elektroniczną i konieczności podpisywania załączników.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu technicznego postępowania elektronicznego, który może mieć wpływ na prawa strony. Jest to istotne dla prawników praktyków.
“Błąd techniczny czy brak podpisu? Jak nie stracić prawa do uzasadnienia wyroku w e-sądzie.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII FZ 485/23 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2023-11-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-09-21 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jan Rudowski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane I SA/Gl 1417/22 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2023-06-27 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 49 par. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu 29 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. J. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 lipca 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 1417/22 w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o uzasadnienie w sprawie ze skargi M. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 26 września 2022 r. nr 2401-IEW2.711.5.2022.5 UNP: 2401-22-215190 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia oddalić zażalenie. NSA/post.1 - postanowienie "ogólne" Uzasadnienie 1. Zarządzeniem z 24 lipca 2023 r., I SA/Gl 1417/22, Zastępca Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pozostawił bez rozpoznania wniosek M. J. (dalej: "skarżący", "strona") o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 27 czerwca 2023 r. wydanego w sprawie jego skargi na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 26 września 2022 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Jako podstawę zarządzenia wskazano art. 49 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). 2. Jak wskazano w uzasadnieniu zarządzenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 27 czerwca 2023 r. oddalił skargę strony na wskazaną wcześniej decyzję organu. Pismem z 28 czerwca 2023 r. strona wniosła do sądu przez elektroniczną skrzynkę podawczą (ePUAP) wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Pismo, w którym sformułowany został wniosek stanowiło załącznik do formularza pisma ogólnego. Pismo to nie zostało podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału l z 29 czerwca 2023 r., skarżący został wezwany do usunięcia braku formalnego pisma z 28 czerwca 2023 r. zatytułowanego ,,VAT egzekucja 2022 marzec 2023.06.28 wniosek o uzasadnienie wyroku WSA.pdf" poprzez jego podpisanie, stosownie do treści art. 46 § 2b w zw. z art. 46 § 2a p.p.s.a. i nadesłanie tego dokumentu do elektronicznej skrzynki podawczej sądu, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia tego pisma bez rozpoznania. Wezwanie to zostało doręczone stronie 30 czerwca 2023 r. a więc termin na uzupełnienie braku upłynął skarżącemu z dniem 7 lipca 2023 r. W tym terminie skarżący nie usunął dostrzeżonego braku formalnego pisma, co skutkowało pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. 3. Na powyższe zarządzenie skarżący wniósł zażalenie wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu zażalenia strona wskazała, że po uzyskaniu wezwania o uzupełnienie braków formalnych wniosku zweryfikowała treść pliku zawierającego wniosek, który na komputerze strony widniał jako podpisany. Skarżący wskazał, że telefonicznie ustalił, iż istotnie plik jaki dotarł do sądu nie zawierał podpisu, ale jest to jakiś błąd techniczny, który dotyczy dwóch plików wysłanych w tym samym czasie przez ePUAP jednocześnie z ich podpisaniem. Pliki te po podpisaniu przez stronę zostały w niezmienionej formie zapamiętane w komputerze, natomiast z jakiegoś nieznanego stronie powodu (błędu technicznego) wysłały się do sądu w wersji bez podpisu, choć strona nadała je w wersji podpisanej i taką wersję jedynie posiada. Strona podniosła, że dostrzega potrzebę rygoryzmu prawnego, który co do zasady winien być stosowany przed sądem, jednak w tych konkretnych okolicznościach sprawy, w jej ocenie, zważyć należy na pewnego rodzaju dysonans między prawem do rzetelnej procedury sądowej, a działaniem systemów za których skutki działania strona nie odpowiada i nie ma na nie wpływu. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Termin 7-dniowy do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku biegnie od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Jest to termin ustawowy, który nie może być przedłużony ani skrócony. Zgodnie z treścią art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W § 2 cytowanego przepisu wskazano, że jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania. Przepis art. 46 § 2a p.p.s.a. stanowi natomiast, że w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego (art. 46 § 2b p.p.s.a). Jak słusznie zauważył sąd pierwszej instancji, kwestia nieopatrzenia załączników do formularza pisma ogólnego przesyłanego do sądu za pomocą środków komunikacji elektronicznej jednym z rodzajów podpisu elektronicznego była przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w uchwale z 6 grudnia 2021 r. l FPS 2/21 przesądził, że zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b p.p.s.a., skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Tożsamy problem występuje w niniejszej sprawie. Mając na uwadze wskazane regulacje, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd pierwszej instancji słusznie pozostawił bez rozpoznania wniosek strony o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W niniejszej sprawie wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku został sformułowany w załączniku do formularza pisma ogólnego. Jak wynika z akt sprawy pismo ogólne zostało przez stronę opatrzone podpisem zaufanym natomiast załącznik, czyli wniosek o uzasadnienie takiego podpisu nie zawierał. Co istotne, jak wynika z uzasadnienia zażalenia, strona nie kwestionuje, że do sądu dotarła niepodpisana wersja wniosku, z powodu być może błędu technicznego. Powyższe zostało także dwukrotnie zweryfikowane przez pracowników sądu. Skoro strona, jak wynika z treści zażalenia, potwierdziła telefonicznie w sądzie, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia, który został przez nią przesłany do sądu nie został podpisany, to całkowicie niezrozumiałe jest jej zachowanie polegające na nieuzupełnieniu wskazanego braku formalnego pisma. Jeżeli skarżący na swoim komputerze posiadał podpisaną kopię wniosku o uzasadnienie, to uzyskując wiedzę o tym, że w sądzie znajduje się kopia niepodpisana, winien w odpowiedzi na wezwanie przesłać na skrzynkę elektroniczną podpisany wniosek. W okolicznościach sprawy brak jest jakiegokolwiek usprawiedliwienia dla biernego zachowania strony. Wobec braku formalnego wniosku o uzasadnienie zasadnie sąd pierwszej instancji pozostawił go bez rozpoznania. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI