III FZ 467/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-12-19
NSApodatkoweŚredniansa
odpowiedzialność podatkowa osób trzecichkoszty postępowaniaumorzenie postępowaniabezprzedmiotowość postępowaniaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymizażalenieNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie odrzucające wniosek o uzupełnienie postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania, uznając brak podstaw prawnych do zasądzenia tych kosztów w przypadku umorzenia postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie sądowoadministracyjne z powodu bezprzedmiotowości, gdyż zaskarżona decyzja została uchylona w trybie wznowienia postępowania. Następnie WSA oddalił wniosek skarżącego o uzupełnienie postanowienia w przedmiocie kosztów, wskazując na brak przepisów pozwalających na zasądzenie kosztów w przypadku umorzenia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego, potwierdzając brak podstaw prawnych do zasądzenia kosztów w tej sytuacji.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które oddaliło wniosek o uzupełnienie postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania. Sąd pierwszej instancji umorzył postępowanie sądowoadministracyjne, ponieważ zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej została uchylona w trybie wznowienia postępowania, co spowodowało bezprzedmiotowość postępowania. Następnie WSA oddalił wniosek skarżącego o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, argumentując, że przepisy regulujące umorzenie postępowania nie przewidują odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów między stronami. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), w szczególności art. 157, 166, 199, 200, 201 i 209, potwierdził, że brak jest podstaw prawnych do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w przypadku umorzenia postępowania z przyczyn innych niż wskazane w art. 201 p.p.s.a. Sąd podkreślił konieczność ścisłej wykładni art. 209 p.p.s.a. i niedopuszczalność rozstrzygania o zwrocie kosztów w innych przypadkach. W związku z tym zażalenie zostało oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości zasądzenia zwrotu kosztów postępowania między stronami w przypadku umorzenia postępowania, chyba że zachodzą szczególne okoliczności wskazane w ustawie.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że przepisy regulujące umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego nie zawierają odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił konieczność ścisłej wykładni art. 209 p.p.s.a. i niedopuszczalność rozstrzygania o zwrocie kosztów w innych przypadkach niż w nim wymienione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 p.p.s.a. Przepisy nie przewidują orzekania o zwrocie kosztów postępowania między stronami w innych orzeczeniach kończących postępowanie w danej instancji.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 157 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strona może zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku (lub postanowienia, stosownie do art. 166 p.p.s.a.) w ciągu czternastu dni od doręczenia, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi lub nie zamieścił dodatkowego orzeczenia, które powinien był zamieścić z urzędu.

p.p.s.a. art. 166

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

p.p.s.a. art. 199

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

p.p.s.a. art. 201

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyn określonych w art. 54 § 3 p.p.s.a. oraz w art. 118 § 2 p.p.s.a.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 161 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 54 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 118 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak przepisów pozwalających na zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w przypadku umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego z powodu jego bezprzedmiotowości.

Odrzucone argumenty

Wniosek skarżącego o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, w sytuacji umorzenia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Przepisy nie przewidują natomiast orzekania o zwrocie kosztów postępowania między stronami w innych orzeczeniach kończących postępowanie w danej instancji niż wymienione w art. 209 p.p.s.a. konieczność ścisłego wykładania art. 209 p.p.s.a. i niedopuszczalność rozstrzygania o zwrocie kosztów w innych przypadkach niż w nim wymienione

Skład orzekający

Bogusław Dauter

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu kosztów postępowania w sprawach sądowoadministracyjnych, w szczególności w przypadku umorzenia postępowania z powodu bezprzedmiotowości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania z powodu uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania. Interpretacja przepisów o kosztach postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z kosztami postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi przykład ścisłej wykładni przepisów.

Kiedy można domagać się zwrotu kosztów w sądzie administracyjnym? NSA wyjaśnia zasady umorzenia postępowania.

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FZ 467/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Dauter /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Sygn. powiązane
III SA/Wa 677/19 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2024-06-19
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 157 § 1, art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 19 grudnia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 677/19 w przedmiocie kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 21 grudnia 2018 r., nr 1401-IEW-2.4123.22.2018.4.KZ w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 8 sierpnia 2024 r., III SA/Wa 677/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek W. W. o uzupełnienie postanowienia z 19 czerwca 2024 r. w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 21 grudnia 2018 r. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich.
W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z 19 czerwca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podjął z urzędu postępowanie sądowoadministracyjne zawieszone postanowieniem z 27 września 2019 r. oraz umorzył postępowanie sądowoadministracyjne na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu sąd wskazał, że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 21 grudnia 2018 r., została w całości wyeliminowana z obrotu prawnego wskutek jej uchylenia przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie ostateczną i prawomocną decyzją z 27 marca 2024 r., wydaną w trybie wznowienia postępowania. W związku z powyższym sąd stwierdził, że w sprawie zaistniała bezprzedmiotowość postępowania.
Pismem z 23 lipca 2024 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o uzupełnienie postanowienia z 19 czerwca 2024 r. poprzez zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W ocenie sądu pierwszej instancji wniosek o uzupełnienie powyższego postanowienia o koszty w myśl art. 157 p.p.s.a. nie mógł zostać uwzględniony. Sąd wskazał, że w przepisach regulujących kwestię orzeczenia o umorzeniu postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej brak jest odesłania do odpowiedniego zastosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami (dział V, rozdział I), które dawałyby podstawę do odpowiedniego ich stosowania w przypadku orzeczeń o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku skarżącego o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, poprzez zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 157 § 1 p.p.s.a. strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu, a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Zgodnie zaś z art. 166 p.p.s.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Stosowanie do treści art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W myśl art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zgodnie z art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201 oraz art. 203 i art. 204 p.p.s.a (dotyczących zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego). Stosownie zaś do art. 201 p.p.s.a. zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a., a także w razie umorzenia postępowania w przypadku określonym w art. 118 § 2 p.p.s.a. Przepisy nie przewidują natomiast orzekania o zwrocie kosztów postępowania między stronami w innych orzeczeniach kończących postępowanie w danej instancji niż wymienione w art. 209 p.p.s.a. (por. M. Niezgódka - Medek, w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, wydanie 3, s. 618).
W przepisach regulujących kwestię orzeczenia o umorzeniu postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej brak jest odesłania do odpowiedniego zastosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego można znaleźć wiele przykładów orzeczeń, w których podkreśla się konieczność ścisłego wykładania art. 209 p.p.s.a. i niedopuszczalność rozstrzygania o zwrocie kosztów w innych przypadkach niż w nim wymienione (zob. postanowienia NSA: z 12 maja 2011 r., II GZ 443/10, LEX nr 795454; z 8 września 2011 r., I OW 99/11, LEX nr 1149495; wyrok NSA z 31 marca 2011 r., I OSK 387/10, LEX nr 1079773, wyrok NSA z 18 grudnia 2023 r., II FSK 1054/23, LEX nr 3644942).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI