III FZ 465/22

Naczelny Sąd Administracyjny2022-11-21
NSApodatkoweŚredniansa
koszty sądowewpis sądowyprawo pomocyodrzucenie skargipostępowanie administracyjneNSAWSAzażaleniełączny podatek pieniężny

Podsumowanie

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA o odrzuceniu skargi z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego, mimo odmowy przyznania prawa pomocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę M. G. z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego, mimo wezwań i odmowy przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł zażalenie, zarzucając błędną wykładnię prawa procesowego i brak rozpoznania istoty sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podkreślając, że przedmiotem kontroli jest jedynie prawidłowość odrzucenia skargi, a kwestia prawa pomocy pozostaje poza zakresem postępowania zażaleniowego.

Sprawa dotyczy zażalenia M. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które odrzuciło jego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę, ponieważ skarżący, mimo wezwania do uiszczenia wpisu sądowego i odmowy przyznania prawa pomocy, nie uiścił należnej kwoty. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, podkreślił, że przedmiotem kontroli jest wyłącznie prawidłowość postanowienia o odrzuceniu skargi, a nie kwestia przyznania prawa pomocy. Sąd wyjaśnił, że obowiązek uiszczenia wpisu sądowego powstaje z chwilą wniesienia pisma wszczynającego postępowanie, chyba że strona została z niego zwolniona. W tej sytuacji, wobec braku przyznania prawa pomocy i nieuiszczenia wpisu, sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. NSA oddalił zażalenie, wskazując również, że przepisy dotyczące zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego nie mają zastosowania do postępowania zażaleniowego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę.

Uzasadnienie

Obowiązek uiszczenia wpisu sądowego powstaje z chwilą wniesienia pisma wszczynającego postępowanie. Odmowa przyznania prawa pomocy oznacza, że skarżący nadal jest zobowiązany do uiszczenia wpisu. Ponowne wezwanie do uiszczenia wpisu pod rygorem odrzucenia skargi, po zakończeniu postępowania w sprawie prawa pomocy, jest uzasadnione. Nieuiszczenie wpisu w terminie skutkuje odrzuceniem skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_zażalenie

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 220 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stanowi podstawę do odrzucenia skargi w przypadku nieuiszczenia wpisu sądowego mimo wezwania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 230 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa obowiązek pobierania wpisu od pism wszczynających postępowanie.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wspomniany przez skarżącego w kontekście zarzutu nierozpoznania istoty sprawy.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA w postępowaniu zażaleniowym.

p.p.s.a. art. 197 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA w postępowaniu zażaleniowym.

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA w postępowaniu zażaleniowym.

p.p.s.a. art. 203

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do zażaleń.

p.p.s.a. art. 204

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do zażaleń.

p.p.s.a. art. 239 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymienia przypadki zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.

p.p.s.a. art. 239 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymienia przypadki zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.

p.p.s.a. art. 240

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymienia przypadki zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowość odrzucenia skargi przez WSA z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego po odmowie przyznania prawa pomocy. Zakres kontroli instancyjnej w postępowaniu zażaleniowym ogranicza się do postanowienia o odrzuceniu skargi.

Odrzucone argumenty

Zarzut błędnej wykładni art. 134 p.p.s.a. i nierozpoznania istoty sprawy przez WSA. Zarzut zablokowania dostępu do merytorycznego rozpoznania sprawy poprzez odmowę prawa pomocy.

Godne uwagi sformułowania

Przedmiotem kontroli instancyjnej wywołanej zażaleniem Skarżącego jest wyłącznie prawidłowość wydanego w sprawie przez Sąd pierwszej instancji postanowienia z 9 czerwca 2022 r. w przedmiocie odrzucenia skargi. Poza zakresem badania tutejszego Sądu pozostaje kwestia prawa pomocy podnoszona we wniesionym środku zaskarżenia. Wpis od skargi nie został uiszczony, a zatem Sąd pierwszej instancji prawidłowo skargę odrzucił na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a.

Skład orzekający

Paweł Borszowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku uiszczenia wpisu sądowego, konsekwencji jego nieuiszczenia oraz zakresu kontroli w postępowaniu zażaleniowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieuiszczenia wpisu po odmowie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma charakter proceduralny i dotyczy rutynowych kwestii związanych z opłatami sądowymi i prawem pomocy, co czyni ją mniej interesującą dla szerszej publiczności, ale istotną dla praktyków prawa administracyjnego.

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III FZ 465/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-11-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Paweł Borszowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Sygn. powiązane
I SA/Gl 1501/20 - Postanowienie WSA w Gliwicach z 2022-06-09
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 230 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 1501/20 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 18 września 2020 r., nr SKO.F/41.4/669/2020/8457 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 r. postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 9 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 1501/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, odrzucił skargę M. G., zwanego dalej "Skarżący", na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 18 września 2020 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 r.
Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że wobec wystąpienia przez Skarżącego z nieopłaconą skargą inicjującą postępowanie w sprawie, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 14 maja 2021 r., został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem jej odrzucenia.
W terminie do wykonania wskazanego zarządzenia, Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wywiódł również zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 lipca 2021 r., sygn. akt III FZ 490/21 oddalił zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 14 maja 2021 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Z kolei postanowieniem z dnia 3 marca 2022 r. sygn. akt I SPP/Gl 163/21 referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Powyższe orzeczenie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu z dnia 20 kwietnia 2022 r.
Wobec powyższego, w wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału I z dnia 21 kwietnia 2022 r., w piśmie z dnia 25 kwietnia 2022 r. Skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 14 maja 2021 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłka pocztowa zawierająca pismo z dnia 25 kwietnia 2022 r. została doręczona Skarżącemu w dniu 6 maja 2022 r. Pomimo upływu zakreślonego siedmiodniowego terminu wpis od skargi nie został uiszczony.
Sąd pierwszej instancji mając na względzie powyższe okoliczności postanowieniem z 9 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 1501/20 odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.".
Skarżący pismem z 20 lipca 2022 r. zatytułowanym skarga kasacyjna, które zarządzeniem z 27 lipca 2022 r. Przewodniczącej Wydziału I WSA w Gliwicach zostało uznane za zażalenie, zaskarżył w całości powyższe postanowienie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił błędną wykładnię prawa procesowego, tj. art. 134 p.p.s.a. i nierozpoznanie całości istoty sprawy, odmowie prawa pomocy, czym zablokowano Skarżącemu dostęp do merytorycznego rozpoznania sprawy. Skarżący podniósł też, że poinformował Sąd pierwszej instancji, że decyzje będące przedmiotem skargi zostały uchylone przez SKO. Mając na względzie powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zwolnienie go od kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie niniejszych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, iż przedmiotem kontroli instancyjnej wywołanej zażaleniem Skarżącego jest wyłącznie prawidłowość wydanego w sprawie przez Sąd pierwszej instancji postanowienia z 9 czerwca 2022 r. w przedmiocie odrzucenia skargi. Poza zakresem badania tutejszego Sądu pozostaje kwestia prawa pomocy podnoszona we wniesionym środku zaskarżenia.
Odnosząc się do meritum kontroli instancyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, iż stosownie do art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Oznacza to, że w chwili wniesienia pisma wszczynającego postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (m.in. skargi) powstaje obowiązek uiszczenia wpisu sądowego, chyba że z obowiązku tego strona została zwolniona na mocy przepisu prawa (zob. art. 239 § 1 pkt 1 - 3, art. 239 § 2 i art. 240 p.p.s.a.), bądź postanowienia referendarza sądowego lub sądu, przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (zob. art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie żadna z okoliczności zwalniających Skarżącego z obowiązku poniesienia kosztów sądowych nie zaistniała. Tymczasem wydaje się, że intencją Skarżącego było właśnie skorzystanie z tego uprawnienia. Przypomnieć należy, że Skarżącemu w sprawie nie zostało przyznane prawo pomocy, bowiem postanowieniem z dnia 3 marca 2022 r., sygn. akt I SPP/Gl 1501/20 referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu z 20 kwietnia 2022 r.
W konsekwencji prawidłowo, po zakończeniu postępowania w zakresie prawa pomocy, ponownie 25 kwietnia 2022 r. wezwano Skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z 14 maja 2021 r. do uiszczenia wpisu sądowego, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wpis od skargi nie został uiszczony, a zatem Sąd pierwszej instancji prawidłowo skargę odrzucił na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a.
W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a postanowił jak w sentencji.
Odnosząc się do wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, stwierdzić należy, iż nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, albowiem art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę