III FZ 464/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-12-20
NSApodatkoweŚredniansa
koszty postępowaniazwrot kosztówzastępstwo procesoweprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymipodatek od nieruchomościwspółuczestnictwo materialneNSAWSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA w Krakowie w przedmiocie kosztów postępowania, potwierdzając, że współuczestnikom materialnym przysługuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego tylko w wysokości wynagrodzenia jednego pełnomocnika.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie WSA w Krakowie zasądzające koszty postępowania sądowego. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 205 § 2 p.p.s.a., twierdząc, że skoro każda z dwóch stron ustanowiła osobnego pełnomocnika, to każdej należy się zwrot kosztów zastępstwa procesowego. NSA oddalił zażalenie, powołując się na wcześniejsze postanowienie w tej samej sprawie (III FZ 94/24), w którym stwierdzono, że w przypadku współuczestnictwa materialnego przysługuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego tylko w wysokości wynagrodzenia jednego pełnomocnika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 19 kwietnia 2023 r. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie podatku od nieruchomości i zasądził od SKO na rzecz skarżących K. B. i W. B. kwotę 4 017 zł tytułem zwrotu kosztów. Następnie, postanowieniem z 14 czerwca 2024 r., WSA zasądził od SKO na rzecz skarżących solidarnie kwotę 7.857 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, obejmującą wpis, koszty zastępstwa procesowego (3.600 zł za każde z dwóch postępowań) i opłatę skarbową. Skarżąca wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie art. 205 § 2 p.p.s.a. poprzez zasądzenie kosztów uwzględniających wynagrodzenie tylko jednego pełnomocnika, podczas gdy każda ze stron miała swojego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, powołał się na swoje wcześniejsze postanowienie z 17 kwietnia 2024 r. (sygn. akt III FZ 94/24), w którym już rozpatrywał tożsamy zarzut i stwierdził, że w przypadku współuczestnictwa materialnego przysługuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego tylko w wysokości wynagrodzenia jednego pełnomocnika. Sąd podkreślił, że WSA był związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA na mocy art. 190 p.p.s.a. Ponadto, NSA wskazał, że nie jest uprawniony do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w orzeczeniu, które nie jest jednym z wymienionych w art. 209 p.p.s.a. W konsekwencji, zażalenie zostało oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, w przypadku współuczestnictwa materialnego przysługuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego tylko w wysokości wynagrodzenia jednego pełnomocnika.

Uzasadnienie

NSA powołał się na swoje wcześniejsze postanowienie w tej samej sprawie, w którym stwierdzono, że strony będące współwłaścicielami nieruchomości i występujące jako podmioty solidarnie odpowiedzialne za podatek od nieruchomości, wykazują współuczestnictwo materialne. W takim przypadku zwrot kosztów powinien nastąpić z uwzględnieniem zasady wyrażonej w art. 202 § 2 p.p.s.a., co oznacza zwrot kosztów zastępstwa procesowego tylko w wysokości wynagrodzenia jednego pełnomocnika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

p.p.s.a. art. 202 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada dotycząca zwrotu kosztów w przypadku współuczestnictwa.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA.

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA.

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzyganie o zwrocie kosztów sądowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

W przypadku współuczestnictwa materialnego przysługuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego tylko w wysokości wynagrodzenia jednego pełnomocnika. WSA był związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA w poprzednim postanowieniu w tej sprawie. NSA nie jest uprawniony do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w orzeczeniu, które nie jest jednym z wymienionych w art. 209 p.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 205 § 2 p.p.s.a. poprzez zasądzenie kosztów uwzględniających wynagrodzenie tylko jednego pełnomocnika, podczas gdy każda ze stron miała swojego pełnomocnika.

Godne uwagi sformułowania

Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W przypadku współuczestnictwa materialnego przysługuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego tylko w wysokości wynagrodzenia jednego pełnomocnika.

Skład orzekający

Paweł Borszowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w przypadku współuczestnictwa materialnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji współuczestnictwa materialnego i zasad zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z kosztami postępowania, która jest istotna dla praktyków prawa administracyjnego, choć nie zawiera nietypowych faktów.

Współuczestnictwo w sprawie: czy każdemu pełnomocnikowi należy się osobny zwrot kosztów?

Dane finansowe

WPS: 7857 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FZ 464/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Paweł Borszowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FZ 94/24 - Postanowienie NSA z 2024-04-17
I SA/Kr 1366/22 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-04-19
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 190, art. 200, art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Kr 1366/22, w przedmiocie kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. B. i W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 stycznia 2020 r., nr SKO.Pod./4140/1077/2019 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Wyrokiem z 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 1366/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w sprawie ze skarg W. B. i K. B. (dalej: "Skarżący") przy uczestnictwie S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 stycznia 2020 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie solidarnie na rzecz skarżących kwotę 4 017 zł.
Pismem z 9 czerwca 2023 r. Skarżąca reprezentowana przez adwokata wniosła zażalenie na postanowienie zawarte w drugim punkcie ww. wyroku. Pismem z 19 czerwca 2023 r. zażalenie w tym samym przedmiocie złożył Skarżący reprezentowany przez radcę prawnego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał powyższe zażalenia 17 kwietnia 2024 r. (sygn. akt III FZ 94/24) wydając postanowienie o uchyleniu zaskarżonego przez Skarżących postanowienia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Postanowieniem z 14 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Kr 1366/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz K. B. i W. B. (dalej jako: "Skarżący") solidarnie kwotę 7.857 (siedem tysięcy osiemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadniając powyższe postanowienie sąd I instancji wskazał, iż na mocy art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") Sąd zasądził na rzecz skarżących solidarnie kwotę 7.857 zł, na którą składają się:
1) zwrot kosztów postępowania przed Sądem I instancji:
- uiszczony wpis od skargi w kwocie 400 zł,
- koszty zastępstwa procesowego przed Sądem I instancji, tj. wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 7.200 zł (3.600 zł za każde z dwóch postępowań przed sądem I instancji) na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz. U z 2023 r., poz. 1935, dalej jako: "Rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych"),
- opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł,
2) zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: koszty zastępstwa procesowego, tj. wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 240 zł - na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit. d) Rozporządzenia.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Skarżąca reprezentowana przez adwokata. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 205 § 2 p.p.s.a, poprzez zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów procesu w wysokości uwzględniającej wynagrodzenie poniesione tylko na jednego pełnomocnika, podczas gdy dwoje ze skarżących ustanowiło w sprawie pełnomocnika - każda ze stron swojego - i zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 205 § 2 p.p.s.a. każdej ze stron przysługuje zwrot kosztów procesu uwzględniający wynagrodzenie ustanowionego przez nią jednego pełnomocnika.
W oparciu o tak postawiony zarzut Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie solidarnie na rzecz Skarżących kwoty 15 414 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych (100 zł +240 zł).
Pismem z 4 grudnia Skarżąca wniosła pismo zatytułowane "uzupełnienie zażalenia", w którym wskazała na pogląd Sądu Najwyższego przedstawiony w uchwale z 16 listopada 2023 r., sygn. akt: III CZP 54/23, w którym stwierdzono, iż w razie, gdy każdy ze współuczestników materialnych miałby własnego pełnomocnika, to każdemu z nich należałby się zwrot własnego wynagrodzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Natomiast z art. 205 § 2 p.p.s.a. wynika, iż do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.
Należy w tym miejscu zauważyć, iż zawarty w rozpatrywanym zażaleniu zarzut jest tożsamy z zarzutem przedstawionym w zażaleniu Skarżącej z 9 czerwca 2023 r., które zostało rozpatrzone przez Naczelny Sąd Administracyjny, co skutkowało wydaniem postanowienia z 17 kwietnia 2024 r. o sygn. akt III FZ 94/24. W postanowieniu tym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że nie jest natomiast zasadny wniosek o zasądzenie kosztów postępowania sądowego odrębnie dla każdego z pełnomocników. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wydając zaskarżone postanowienie działał w warunkach związania wynikającego z art. 190 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał więc, że z art. 190 p.p.s.a. wypływa nakaz dla Sądu I instancji przyjęcia określonego stanowiska przy ponownym rozpoznaniu sprawy, które to stanowisko nie może być odmienne od zaprezentowanego przez NSA rozumienia przepisów będących podstawą orzekania w sprawie i przedmiotem wykładni in concreto.
Jak zauważył także Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 17 kwietnia 2024 r. o sygn. akt III FZ 94/24 Skarżący są współwłaścicielami nieruchomości położonej w C., wywodzą swój interes prawny do zaskarżenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 4 lutego 2020 r. z prawa własności wspólnej nieruchomości. Dlatego też NSA uznał, że pomiędzy K. B. a W. B. zachodzi współuczestnictwo materialne. Skarżący będący stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym, występowały jako podmioty solidarnie odpowiedzialne za zapłatę podatku od nieruchomości, zwrot kosztów na ich rzecz powinien nastąpić z uwzględnieniem zasady wyrażonej w art. 202 § 2 p.p.s.a., co niewątpliwie miało miejsce w przedmiotowej sprawie.
Mając na uwadze powyższe należy uznać, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 205 § 2 p.p.s.a.
Odnosząc się do wniosku zawartego w zażaleniu w zakresie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego należy stwierdzić, że zgodnie z art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w orzeczeniu, które nie jest jednym z orzeczeń, o których mowa w art. 209 p.p.s.a. Brak jest w tym przepisie podstaw do zamieszczania orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania w innych orzeczeniach, kończących postępowanie w danej instancji, niż wymienione w tym przepisie (zob. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 4.02.2008 r., I OPS 4/07).
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI