III FZ 439/24

III FZ 439/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-11-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dominik Gajewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Łd 428/24 - Wyrok WSA w Łodzi z 2025-06-24
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 par. 3 i par. 5 w zw. z art. 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 7 listopada 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dominik Gajewski po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Prokuratora Rejonowego w B. na postanowienie z dnia 22 sierpnia 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 428/24 z wniosku Prokuratora Rejonowego w B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2024 r., nr SKO.4140.656.2023 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2017 - 2021 postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: WSA) postanowieniem z 22 sierpnia 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 428/24 z wniosku Prokuratora Rejonowego w B. (dalej: skarżący) o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2024 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2017 – 2021, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 30 sierpnia 2024 r. skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Zaskarżonemu orzeczeniu na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), zarzucono:
l) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące odmową wstrzymania wykonania Decyzji SKO w związku z:
1) błędnym przyjęciem, że strona zaniechała jakiegokolwiek uzasadnienia co do występowania w sprawie przesłanek do zastosowania powołanego przepisu;
2) brakiem odniesienia się do argumentacji strony skarżącej, powołującej się na przesłankę niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków;
3) apriorycznym przyjęciem, że intencją wniosku jest dostrzeżenie przez sąd w zaskarżonej Decyzji SKO wady w postaci naruszenia prawa, podczas gdy strona skarżąca w uzasadnieniu swojego wniosku wskazała, iż wykonanie Decyzji SKO wiązałoby się dla Gminy K. z dotkliwymi, trudnymi do odwrócenia konsekwencjami finansowymi.
II) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 165 ust. 2 i art. 167 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483, dalej: "Konstytucja") przez ich niewłaściwe zastosowanie (tj. niezastosowanie) polegające na pominięciu zasady samodzielności i niezależności finansowej oraz ochrony dochodów jednostek samorządu terytorialnego, mimo iż brak wstrzymania wykonania Decyzji SKO może wiązać się z niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla Gminy K.
W związku z powyższym, na podstawie art. 194 § 3 p.p.s.a. wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i orzeczenie co do istoty sprawy przez wstrzymanie w całości wykonania zaskarżonej Decyzji SKO.
W załączeniu przedstawiono: uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia 26 sierpnia 2024 r. w sprawie zmian w budżecie Gminy K. na rok 2024, umowę kredytu w rachunku bieżącym dla jednostki samorządu terytorialnego z dnia [...] stycznia 2024 r., umowę o kredyt obrotowy w rachunku kredytowym z dnia [...] lipca 2024 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, t.j., dalej jako: p.p.s.a.), sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Jednocześnie w myśl art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności, wydane na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Sąd administracyjny może zatem zmienić postanowienie, odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności i wstrzymać jego wykonanie. Podstawą do podjęcia takiego orzeczenia jest zmiana okoliczności sprawy i w ramach tej zmiany zaistnienie jednej z przesłanek uzasadniających zastosowanie ochrony tymczasowej (zob. post. NSA z dnia 26 czerwca 2018 r., sygn. akt II OZ 633/18; publik. CBOSA).
W ocenie WSA strona skarżąca nie podniosła żadnych okoliczności, które pozwoliłyby sądowi na obiektywną ocenę, czy w rozpoznawanej sprawie faktycznie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a., gdyż zaniechała ona bowiem jakiegokolwiek uzasadnienia w tym zakresie.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że we wniosku nie zawarto informacji, które uzasadniałyby wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji. W tym miejscu należy przypomnieć, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd o potrzebie udzielenia ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony lub sam wniosek złożony w skardze. Wniosek ten musi zostać uzasadniony, a jego uzasadnienie powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy (zob. post. NSA z dnia 6 kwietnia 2022 r., II GZ 76/22; publik. CBOSA).
W treści wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, a następnie w treści zażalenia, jedynie ogólnie wskazano, iż wykonanie decyzji naraża budżet gminy na wyrządzanie znacznej szkody i może mieć wpływ na płynność finansową gminy. Wskazano bowiem, iż gmina nie otrzymała z budżetu państwa rekompensaty tytułem utraty dochodów własnych w związku ze zmianą kształtu zwolnienia w podatku od nieruchomości w latach 2017-2021, a zwrot nadpłaty na rzecz podatnika oznaczałby znaczący uszczerbek w budżecie gminy.
Niemniej wymienione okoliczności nie stanowią tego rodzaju okoliczności, które mogą być automatycznie zakwalifikowane przez Sąd jako wyczerpujące przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. W tego rodzaju sprawach aktywność strony wnioskującej o udzielenie ochrony tymczasowej jest niezbędna do oceny, czy w stosunku do tej konkretnej sytuacji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Przyjmując powyższe stanowisko, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że co do zasady należności pieniężne mogą zostać w każdym czasie zwrócone czy też rozliczone między stronami. Świadczenia pieniężne są ze swej natury świadczeniami odwracalnymi i ze swej istoty nie wywołują trudnych do odwrócenia skutków (zob. post. NSA z 23 marca 2023 r., sygn. akt I OZ 56/23, publik. CBOSA). Ze względu na charakter tego zobowiązania, w razie uwzględnienia skargi środki wpłacone przez gminę na podstawie ostatecznej decyzji, będą mogły zostać jej zwrócone. We wniosku jak i zażaleniu nie wskazano, aby sytuacja majątkowa podmiotu, któremu zwrócona zastałaby nadpłata, prowadziła do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Natomiast z dokumentacji dołączonej do zażalenia wynika jednoznacznie, iż bank pozytywnie ocenił zdolność kredytową gminy, udzielając jej finansowania na podstawie podpisanej w styczniu 2024 r. umowy kredytu. Nie jest więc tak, iż gmina nie miała możliwości pozyskania finansowania. Dodatkowo należy zauważyć, iż załączona do zażalenia uchwała nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia 26 sierpnia 2024 r. w sprawie zmian w budżecie Gminy K. na rok 2024, została podjęta po wydaniu zaskarżonego postanowienia, a umowa o kredyt obrotowy w rachunku kredytowym z dnia [...] lipca 2024 r. nie zostały załączone do sprawy rozpoznawanej przez Sąd pierwszej instancji, podobnie jak umowa kredytu w rachunku bieżącym dla jednostki samorządu terytorialnego z dnia [...] stycznia 2024 r.
Nietrafny jest także zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 165 ust. 2 i art. 167 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U., Nr 78, poz. 483, dalej: "Konstytucja") poprzez ich niezastosowanie w sprawie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie wskazuje się, iż przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (zob. post. NSA z 4 grudnia 2012 r., sygn. akt II GZ 454/12; post. NSA z 10 października 2024 r., sygn. akt II GZ 413/24; publik. CBOSA). W katalogu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie wymieniono interesu publicznego, w tym rozumianego jako konieczność ochrony samodzielności finansowej gminy. Jedynie na marginesie należy zauważyć, iż uwzględnienie przesłanki wskazanej w zażaleniu oznaczałoby preferencję na rzecz gminy względem innych podmiotów prawa, a zatem mogłoby naruszać zasadę równości wobec prawa.
Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że brak jakiegokolwiek uzasadnienia złożonego w tej sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uniemożliwiał przeprowadzenie analizy, czy zaskarżona decyzja wiązałaby się z wyrządzeniem skarżącemu znacznej szkody bądź spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków.
Wobec braku podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.