III FZ 438/22

III FZ 438/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-11-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jolanta Sokołowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Sz 1027/21 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2022-05-11
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odrzucono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 37 § 1, art. 194 § 3, art. 49 § 1, art. 58 § 1 pkt 3, art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 77 ust. 2, art. 78,
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 1027/21 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi Agencji Mienia Wojskowego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 5 listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2017 r. postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 11 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 1027/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie (dalej: SKO lub skarżący) w sprawie ze skargi Agencji Mienia Wojskowego w Warszawie (dalej: Agencja) na decyzję SKO z dnia 5 listopada 2021 r., w przedmiocie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2017 r.
Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:
Pismem z dnia 15 czerwca 2022 r. pełnomocnik organu (radca prawny A.C.) wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji z dnia 11 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 1027/21, w przedmiocie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2017 r. Pismem z dnia 20 czerwca 2022 r., Sąd pierwszej instancji, wezwał pełnomocnika SKO do nadesłania w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, prawidłowo poświadczonego za zgodność z oryginałem, zgodnie z obowiązującymi przepisami, aktu powołania M.H. na stanowisko Prezesa SKO - pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Pismem, z tego samego dnia, Sąd pierwszej instancji, wezwał SKO do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 750 (słownie: siedemset pięćdziesiąt) złotych, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik SKO uiścił wpis od skargi w terminie, a także nadesłał poświadczony za zgodność z oryginałem akt powołania na Prezesa SKO M.H., w ten sposób, że pod pieczęcią "zgodnie z oryginałem" oraz pieczątką "radca prawny A.C. [...]" umieszczono własnoręczny podpis oraz dopisano ręcznie datę "23.06.2022", przy czym rok 2022 nie był w pełni widoczny.
Wskazanym we wstępie postanowieniem Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę kasacyjną SKO. W ocenie WSA, wbrew przepisom art. 37 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: P.p.s.a.) pełnomocnik SKO nie przedłożył w sposób prawidłowy kserokopii aktu powołania M.H. na stanowiska Prezesa SKO, gdyż nie zawiera ona niezbędnych elementów do uznania tego dokumentu za odpis przez to, że pełnomocnik SKO nie podał miejsca sporządzenia poświadczenia odpisu dokumentu za zgodność z oryginałem.
Na powyższe postanowienie pełnomocnik SKO złożył zażalenie. Na podstawie art. 194 § 3 P.p.s.a. zarzucił naruszenie następujących przepisów postępowania:
1. art. 37 § 1 P.p.s.a. - poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że pełnomocnik skarżącego organu nie wykonał zobowiązania Sądu pierwszej instancji z dnia 20 czerwca 2022 r., gdyż przedłożona w dniu 23 czerwca 2022 r. kserokopia aktu powołania M.H. na Prezesa SKO nie zawiera elementów niezbędnych do uznania jej za odpis,
2. art. 49 § 1 P.p.s.a. - poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, iż pismo skarżącego organu nie mogło otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunku formalnego,
3. art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1 P.p.s.a. - poprzez błędne przyjęcie, że skarga byłą opatrzona brakiem formalnym w postaci braku podania miejsca sporządzenia poświadczenia odpisu dokumentu za zgodność z oryginałem,
4. art. 49 § 1 w zw. z art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a. oraz art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz art. 78 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r., poz. 483, dalej: Konstytucja RP) - poprzez niepełne, niejednoznaczne, wprowadzające w błąd sformułowanie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 czerwca 2022 r. i wystosowanego w jego wykonaniu wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, co doprowadziło do niespełnienia przez Sąd pierwszej instancji funkcji kontrolnej działalności administracji publicznej, a skarżący organ pozbawiło prawa do sądu.
Pełnomocnik SKO, na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 185 § 1, wniósł o uwzględnienie zażalenia i uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Przepis ten umożliwia sądowi administracyjnemu odrzucenie skargi w sytuacji, gdy strona nie usunęła w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Jego celem jest zdyscyplinowanie strony do podporządkowania się sprawności postępowania sądowego. Niewłaściwe jego zastosowanie niesie jednak za sobą poważne konsekwencje prawne, może bowiem doprowadzić do naruszenia konstytucyjnie chronionego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP). Wezwanie strony do uzupełnienia braku formalnego pisma procesowego musi być zatem na tyle precyzyjne, aby nie budziło wątpliwości, a zwłaszcza należy w nim dokładnie określić braki formalne oraz sposób ich usunięcia.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wymogi te spełnia wezwanie z dnia 20 czerwca 2022 r., do nadesłania prawidłowego pełnomocnictwa. W zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału wyraźnie bowiem wskazano na czym polega brak występujący w pełnomocnictwie i w jaki sposób należy go uzupełnić. Poinformowano, że w terminie 7 dni należy nadesłać prawidłowo poświadczony za zgodność z oryginałem, zgodnie z przepisami prawa, akt powołania M.H. na stanowisko Prezesa SKO - pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wezwanie było skierowane do radcy prawnego, więc Sąd nie miał obowiązku pouczać jakie wymogi są ustanowione przepisami prawa w zakresie dotyczącym poświadczania za zgodność z oryginałem odpisów dokumentów.
Kwestie te normuje art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1166, dalej: ustawa o radcach prawnych), który powinien być znany radcy prawnemu. Według postanowień tego przepisu radca prawny ma prawo sporządzania poświadczeń odpisów dokumentów za zgodność z okazanym oryginałem w zakresie określonym odrębnymi przepisami. Poświadczenie powinno zawierać podpis radcy prawnego, datę i oznaczenie miejsca jego sporządzenia, na żądanie - również godzinę dokonania czynności. Jeżeli dokument zawiera cechy szczególne (dopiski, poprawki lub uszkodzenia) radca prawny stwierdza to w poświadczeniu.
Skoro przepis ten stanowi wymóg zamieszczania w poświadczeniu podpisu radcy prawnego, daty oraz oznaczenia miejsca jego sporządzenia to wydaje się oczywiste, że brak któregokolwiek z tych elementów oznacza, że nie został poświadczony za zgodność z oryginałem. Przedłożone w niniejszej sprawie pełnomocnictwo nie zostało prawidłowo poświadczone, gdyż nie zostało podane miejsce jego poświadczenia, a ponadto znajdująca się pod podpisem pełnomocnictwa data jest nieczytelna w zakresie dotyczącym roku, czego nie zauważył Sąd pierwszej instancji. Wobec nie usunięcia na wezwanie Sądu braków formalnych , jak najbardziej zasadne było odrzucenie skargi.
Celem wyjaśnienia wskazać warto, że sformalizowanie postępowania nakłada na strony obowiązek dokonywania określonych czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym w określonej formie i terminach. Uporządkowana procedura gwarantuje pewność prawa i jego przewidywalność dla uczestników postępowania. Przepisy formalne zapewniają bezpieczeństwo prawne i przejrzystość postępowania. Pełnią więc one funkcję ochronną dla wszystkich uczestników postępowania, zapewniają bezstronność osiąganą przez jednakowe wymagania formalne stawiane obu stronom procesu. Obowiązek dopełnienia wymagań formalnych przez stronę, które nie są nadmierne i służą celom postępowania sądowego, nie może być postrzegany jako ograniczenie prawa do sądu.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.