III FZ 420/22

Naczelny Sąd Administracyjny2022-12-16
NSApodatkoweŚredniansa
wpis sądowyprawo pomocyzażalenieodrzucenie skargipostępowanie administracyjneNSAWSAzaległości podatkoweterminy procesowe

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi, uznając, że ponowne złożenie wniosku o prawo pomocy po prawomocnym zakończeniu postępowania w tym przedmiocie nie wstrzymuje obowiązku uiszczenia wpisu sądowego.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o odrzuceniu skargi. Skarżąca wniosła zażalenie, a następnie wniosek o prawo pomocy. Po prawomocnym pozostawieniu wniosku o prawo pomocy bez rozpoznania, sąd wezwał do uiszczenia wpisu. Skarżąca złożyła kolejny wniosek o prawo pomocy, ale sąd pierwszej instancji odrzucił zażalenie z powodu nieuiszczenia wpisu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że ponowne złożenie wniosku o prawo pomocy po prawomocnym zakończeniu postępowania w tym przedmiocie nie zwalnia z obowiązku uiszczenia wpisu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 1554/20, w przedmiocie odrzucenia zażalenia na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 8 września 2020 r. w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę skarżącej, a następnie zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi. Kluczowym elementem postępowania było wielokrotne składanie przez skarżącą wniosków o prawo pomocy. Po prawomocnym pozostawieniu pierwszego wniosku o prawo pomocy bez rozpoznania, sąd wezwał do uiszczenia wpisu od zażalenia. Skarżąca złożyła kolejny wniosek o prawo pomocy, jednak sąd pierwszej instancji odrzucił zażalenie, uznając, że obowiązek uiszczenia wpisu nie został spełniony, a kolejny wniosek o prawo pomocy nie wstrzymuje biegu terminu do uiszczenia opłaty. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, wskazując, że ponowne złożenie wniosku o prawo pomocy po prawomocnym zakończeniu postępowania w tym przedmiocie nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego, a sąd nie ma obowiązku rozpoznawać kolejnego wniosku przed wydaniem postanowienia o odrzuceniu zażalenia z powodu braku opłaty. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy po prawomocnym zakończeniu postępowania w tym przedmiocie nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego, a sąd pierwszej instancji nie ma obowiązku rozpoznawać kolejnego wniosku o prawo pomocy złożonego po prawomocnym zakończeniu postępowania w tym przedmiocie przed wydaniem postanowienia o odrzuceniu zażalenia z powodu braku stosownej opłaty sądowej.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że reguła o czasowej przeszkodzie do rozstrzygnięcia w przedmiocie odrzucenia skargi czy zażalenia z powodu wniosku o prawo pomocy dotyczy sytuacji, gdy sąd oceniał przesłanki z art. 246 p.p.s.a. Nie dotyczy to sytuacji, gdy wniosek z powodów formalnych nie był przedmiotem analizy (pozostawiono bez rozpoznania). W takim przypadku ponowne złożenie wniosku nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 220 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Niewykonanie wezwania do uiszczenia wpisu od zażalenia w terminie skutkuje odrzuceniem zażalenia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 220 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 243 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 165

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 246

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ponowne złożenie wniosku o prawo pomocy po prawomocnym zakończeniu postępowania w tym przedmiocie nie wstrzymuje biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Sąd pierwszej instancji nie miał obowiązku rozpoznawać kolejnego wniosku o prawo pomocy złożonego po prawomocnym zakończeniu postępowania w tym przedmiocie przed wydaniem postanowienia o odrzuceniu zażalenia z powodu braku stosownej opłaty sądowej.

Odrzucone argumenty

Zażalenie skarżącej na postanowienie o odrzuceniu zażalenia było uzasadnione.

Godne uwagi sformułowania

zgłoszenie kolejnego żądania o przyznanie prawa pomocy w odpowiedzi na wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia o konieczności uiszczenia wpisu co do zasady stanowi czasową przeszkodę do rozstrzygnięcia w przedmiocie odrzucenia skargi czy zażalenia. Nie dotyczy więc stanu faktycznego, w którym tego rodzaju wniosek z powodów formalnych nie był przedmiotem analizy sąd administracyjnego (wniosek pozostawiono bez rozpoznania). W takim bowiem przypadku, ponowne złożenie wniosku nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego, a sąd pierwszej instancji nie ma obowiązku zakończyć postępowania w tym przedmiocie przed oceną przesłanek zobowiązujących do odrzucenia skargi (w rozpoznawanej sprawie zażalenia) z uwagi na jej nieopłacenie w wyznaczonym terminie.

Skład orzekający

Jan Rudowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy i obowiązku uiszczania wpisów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, zwłaszcza w kontekście wielokrotnych wniosków o prawo pomocy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wniosek o prawo pomocy został pozostawiony bez rozpoznania z przyczyn formalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z prawem pomocy i wpisami sądowymi, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego, choć sam stan faktyczny nie jest wyjątkowo złożony.

Prawo pomocy a wpis sądowy: Kiedy kolejny wniosek nie ratuje zażalenia?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FZ 420/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-12-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Rudowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Sygn. powiązane
III FZ 390/21 - Postanowienie NSA z 2021-06-15
I SA/Gl 1554/20 - Postanowienie WSA w Gliwicach z 2021-03-15
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 220 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w 16 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 1554/20 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 8 września 2020 r. Nr SKO.4105.419.2020 w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych postanawia oddalić zażalenie. NSA/post.1 - postanowienie "ogólne"
Uzasadnienie
1. Postanowieniem z 30 maja 2022 r., I SA/Gl 1554/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), odrzucił skargę A. K. (dalej: "skarżąca", "strona") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z 8 września 2020 r. w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych.
2. Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z 30 sierpnia 2021 r. sąd pierwszej instancji odrzucił zażalenie skarżącej na postanowienie z 15 marca 2021 r. o odrzuceniu skargi. W piśmie z 27 września 2021 r. strona wniosła zażalenie na postanowienie z 30 sierpnia 2021 r. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 8 listopada 2021 r., skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w wysokości 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, pod rygorem odrzucenia zażalenia. W odpowiedzi na powyższe zarządzenie, skarżąca przedstawiła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy. Postanowieniem z 28 marca 2022 r., I SPP/Gl 360/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach utrzymał w mocy zarządzenie referendarza sądowego z 31 stycznia 2022 r. o pozostawieniu wniosku skarżącej o prawo pomocy bez rozpoznania.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 29 marca 2022 r., w piśmie z dnia 1 kwietnia 2022 r. skarżąca została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 8 listopada 2021 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia. Przesyłka pocztowa, zawierająca pismo z 1 kwietnia 2022 r., została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 19 kwietnia 2022 r. (wtorek). W odpowiedzi na skierowane wezwanie, skarżąca w piśmie z 25 kwietnia 2022 r. przedstawiła kolejny wniosek o prawo pomocy.
Odrzucając zażalenie sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że w związku z prawomocnym zakończeniem postępowania w przedmiocie prawa pomocy (I SPP/Gl 360/21), zainicjowanego wnioskiem skarżącej złożonym w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia, skarżąca była zobowiązana do uiszczenia wpisu sądowego. Obowiązku tego nie zniósł kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został złożony już po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy oraz po otrzymaniu wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia. Odrzucając zażalenie na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżąca wymaganego wpisu nie uiściła.
3. Strona wniosła zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji żądając jego uchylenia w całości.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma (w tym przypadku zażalenia), od którego nie zostanie uiszczona należna opłata (w tym przypadku wpis). W razie nieopłacenia zażalenia wzywa się wnoszącego, aby uiścił należny wpis, a niewykonanie tego wezwania w terminie skutkuje odrzuceniem zażalenia na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgłoszenie kolejnego żądania o przyznanie prawa pomocy w odpowiedzi na wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia o konieczności uiszczenia wpisu (w niniejszej sprawie prawomocnego zarządzenia z 8 listopada 2021r.) co do zasady stanowi czasową przeszkodę do rozstrzygnięcia w przedmiocie odrzucenia skargi czy zażalenia. Jednakże, z uwagi na argument dotyczący możliwości ewentualnego zastosowania art. 243 § 1 w związku z art. 165 p.p.s.a., powyższa reguła dotyczy sytuacji, w której w zakresie pierwszego wniosku strony o przyznanie prawa pomocy sąd pierwszej instancji oceniał przesłanki z art. 246 p.p.s.a. Nie dotyczy więc stanu faktycznego, w którym tego rodzaju wniosek z powodów formalnych nie był przedmiotem analizy sąd administracyjnego (wniosek pozostawiono bez rozpoznania). W takim bowiem przypadku, ponowne złożenie wniosku nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego, a sąd pierwszej instancji nie ma obowiązku zakończyć postępowania w tym przedmiocie przed oceną przesłanek zobowiązujących do odrzucenia skargi (w rozpoznawanej sprawie zażalenia) z uwagi na jej nieopłacenie w wyznaczonym terminie. W rozpoznawanej sprawie postanowieniem z 28 marca 2022 r., I SPP/Gl 360/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach utrzymał w mocy zarządzenie referendarza sądowego z 31 stycznia 2022 r. o pozostawieniu wniosku skarżącej o prawo pomocy bez rozpoznania. Sąd pierwszej instancji nie miał zatem obowiązku rozpoznawać kolejnego wniosku strony o przyznanie prawa pomocy złożonego w piśmie z 25 kwietnia 2022 r. przed wydaniem postanowienia o odrzuceniu zażalenia z uwagi na brak stosownej opłaty sądowej.
W niniejszej sprawie zażalenie na postanowienie z dnia 30 sierpnia 2021 r. o odrzuceniu zażalenia na postanowienia z dnia 15 marca 2021 r. o odrzuceniu skargi obarczone było brakiem fiskalnym, uniemożliwiającym nadanie mu prawidłowego dalszego biegu. Wobec nieuiszczenia wpisu w wyznaczonym terminie, prawidłowo sąd pierwszej instancji odrzucił zażalenie na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu zażalenia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI