III FZ 413/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-10-30
NSApodatkoweŚredniansa
postępowanie sądowoadministracyjneprostowanie omyłekzażaleniesąd administracyjnyskarżącyorgansygnatura aktrozstrzygnięcie

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA prostujące oczywistą omyłkę pisarską w sentencji postanowienia o odrzuceniu skargi, podkreślając, że przedmiotem kontroli jest samo sprostowanie, a nie merytoryczne rozstrzygnięcie sądu niższej instancji.

Skarżący złożył zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie, które sprostowało oczywistą omyłkę pisarską w sentencji wcześniejszego postanowienia. WSA poprawił oznaczenie zaskarżonego aktu z 'decyzji' na 'postanowienie' oraz przedmiot rozstrzygnięcia. Skarżący zarzucił sądowi naruszenie zasad postępowania i błędne identyfikowanie błędów. NSA oddalił zażalenie, wskazując, że przedmiotem rozpoznania jest postanowienie o sprostowaniu, a nie merytoryczne rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji dotyczące odrzucenia skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie S. sp. z o.o. sp.k. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 362/23. Postanowieniem tym WSA sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w sentencji własnego postanowienia z dnia 29 marca 2023 r. (sygn. akt III SA/Wa 362/22). Błąd polegał na błędnym oznaczeniu zaskarżonego aktu jako 'decyzja' zamiast 'postanowienie' oraz na nieprawidłowym wskazaniu przedmiotu rozstrzygnięcia jako 'określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2021 r.', podczas gdy prawidłowy przedmiot dotyczył 'określenia wysokości nieprzekazanej części wierzytelności przez dłużnika zajętej wierzytelności'. WSA dokonał sprostowania na podstawie art. 156 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Skarżący w zażaleniu zarzucił sądowi naruszenie zasad postępowania i błędne kwalifikowanie kardynalnych błędów jako omyłek pisarskich. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że sprostowanie orzeczenia ma na celu naprawienie wadliwości przez nadanie mu zamierzonego brzmienia, bez zmiany merytorycznego rozstrzygnięcia. Omyłka musi mieć charakter oczywisty, niebudzący wątpliwości. NSA stwierdził, że w przedmiotowym przypadku omyłka miała charakter oczywisty i nie wymagała głębszej analizy akt. Kluczowe dla NSA było to, że przedmiotem rozpoznania w postępowaniu zażaleniowym jest postanowienie o sprostowaniu, a nie merytoryczne rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji dotyczące odrzucenia skargi, które nie było objęte zakresem kontroli.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny w postępowaniu zażaleniowym jest postanowienie w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej, a nie merytoryczne rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji dotyczące odrzucenia skargi.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że sprostowanie orzeczenia ma na celu naprawienie wadliwości przez nadanie mu zamierzonego brzmienia, bez zmiany merytorycznego rozstrzygnięcia. Kontrola instancyjna dotyczy samego aktu sprostowania, a nie kwestii merytorycznych, które zostały rozstrzygnięte wcześniej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd z urzędu może sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 166

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis art. 156 stosuje się odpowiednio do postanowień.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia zażalenia.

p.p.s.a. art. 197

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedmiotem rozpoznania przez NSA jest postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej, a nie postanowienie o odrzuceniu skargi przez sąd pierwszej instancji. Omyłka pisarska lub niedokładność musi mieć charakter oczywisty, niebudzący wątpliwości i nie wymagający głębszej analizy akt.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia zasad postępowania i błędnego kwalifikowania błędów przez sąd pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

sąd narusza zasady postępowania sądowego, własne kardynalne błędy identyfikuje jako oczywiste błędy pisarskie Sprostowanie orzeczenia sądowego jest konstrukcją procesową, która ma na celu naprawienie jego wadliwości przez nadanie mu takiego brzmienia, jakie sąd zamierzał, a przy tym nie prowadzi do zmiany lub uchylenia tego orzeczenia Oczywistość wadliwości może wynikać z samej natury niedokładności, błędu lub omyłki, jak również z porównania ich z innymi niebudzącymi wątpliwości okolicznościami. Nie ma charakteru oczywistego omyłka, której stwierdzenie wymaga głębszej analizy akt postępowania.

Skład orzekający

Jan Rudowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących sprostowania oczywistych omyłek pisarskich w orzeczeniach sądów administracyjnych oraz zakresu kontroli instancyjnej w postępowaniu zażaleniowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprostowania omyłki w postanowieniu sądu administracyjnego, które dotyczyło odrzucenia skargi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy procedury sądowej i sprostowania omyłek, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.

Czy błąd sądu można nazwać 'omyłką pisarską'? NSA wyjaśnia granice sprostowania orzeczeń.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FZ 413/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-10-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Rudowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Wa 362/23 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2023-03-16
III FZ 412/23 - Postanowienie NSA z 2023-10-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 156 par.1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 4 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 362/23 w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 6 grudnia 2022 r. nr 1401-IEE1.711.1.243.2022.6.MO w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności postanawia oddalić zażalenie. NSA/post.1 - postanowienie "ogólne"
Uzasadnienie
1. Postanowieniem z 13 kwietnia 2023 r., III SA/Wa 362/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w sentencji postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 marca 2023 r., III SA/Wa 362/22 w ten sposób, że w miejsce oznaczenia zaskarżonego aktu, gdzie użyto określenia "decyzja" wpisał prawidłowe jego oznaczenie tj. "postanowienie" i w miejsce mylnie oznaczonego przedmiotu rozstrzygnięcia, gdzie wskazano: "określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2021 r." wpisał prawidłowy przedmiot tego rozstrzygnięcia "określenia wysokości nieprzekazanej części wierzytelności przez dłużnika zajętej wierzytelności", które zostało wydane w sprawie skargi S. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w W. (dalej: "skarżący") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 6 grudnia 2022 r. nr 1401-IEE1.711.1.243.2022.6.MO w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności. Jako podstawę orzeczenia wskazano art. 156 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej "p.p.s.a.").
2. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 29 marca 2023 r., sprostował oczywistą omyłkę pisarską we własnym postanowieniu wydanym 16 marca 2023 r., III SA/Wa 362/22, którym odrzucił skargę skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej części wierzytelności przez dłużnika zajętej wierzytelności.
Omyłka ta polegała na wpisaniu w komparycji postanowienia, że postanowienie podlegające zaskarżeniu zostało wydane 29 kwietnia 2022 r., i oznaczono je nr 101-IOV-4.4103.18.2022.MCz, podczas gdy w rzeczywistości wydano je 6 grudnia 2022 r. pod nr 1401-IEE;1.711.1.243.2022.6.MO. Dokonując rzeczonego sprostowania sąd mylnie wskazał w sentencji i uzasadnieniu, że akt, podlegający zaskarżeniu przez skarżącego stanowił decyzję, a jej przedmiot to określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2021 r., podczas, gdy akt podlegający zaskarżeniu odrzuconą skargą stanowił postanowienie wydane w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej części wierzytelności przez dłużnika zajętej wierzytelności. W ocenie sądu pierwszej instancji był to oczywisty błąd, który podlegał sprostowaniu.
3. Skarżący pismem z 24 kwietnia 2023 r. złożył zażalenie na wskazane wcześniej postanowienie sądu z 13 kwietnia 2023 r. wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że w ocenie skarżącego sąd narusza zasady postępowania sądowego, własne kardynalne błędy identyfikuje jako oczywiste błędy pisarskie, tymczasem małego przedsiębiorcę lekceważy i bezprawnie odrzuca jego skargę z błahych wadliwości w dokumentacji.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 156 § 1 p.p.s.a., sąd z urzędu może sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Na podstawie art. 166 p.p.s.a. przepis ten stosuje się odpowiednio do postanowień.
Sprostowanie orzeczenia sądowego jest konstrukcją procesową, która ma na celu naprawienie jego wadliwości przez nadanie mu takiego brzmienia, jakie sąd zamierzał, a przy tym nie prowadzi do zmiany lub uchylenia tego orzeczenia, albowiem takie działanie dopuszczalne jest wyłącznie w drodze zaskarżenia orzeczenia we właściwym trybie.
Przedmiotem sprostowania wyroku (postanowienia) mogą być niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki.
Niedokładność lub omyłka może dotyczyć np. błędnego oznaczenia imion stron czy innych uczestników postępowania (por. wyrok SN z dnia 18 czerwca 1998 r., II CKN 817/97, OSNC 1999, nr 1, poz. 16, i postanowienie NSA z dnia 27 września 2011 r., I FSK 1208/10, publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, dalej: "CBOSA", oraz szerzej H. Pietrzkowski, Zarys metodyki..., s. 356–357), oznaczenia (daty, znaku, sygnatury) zaskarżonego aktu lub czynności oraz nazwy organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność (por. postanowienia NSA: z 17 grudnia 2010 r., I OZ 962/10, z 2 października 2012 r., II OSK 631/12, i z 3 września 2013 r., II OZ 665/13, CBOSA). Jako niedokładność może być np. potraktowane nieumieszczenie w wyroku faktu uczestnictwa w rozprawie prokuratora.
Wykładnia gramatyczna art. 156 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że wszystkie opisane w nim nieprawidłowości muszą mieć charakter oczywisty, tzn. niebudzący wątpliwości, bezsporny, pewny. Oczywistość wadliwości może wynikać z samej natury niedokładności, błędu lub omyłki, jak również z porównania ich z innymi niebudzącymi wątpliwości okolicznościami. Nie ma charakteru oczywistego omyłka, której stwierdzenie wymaga głębszej analizy akt postępowania (por. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 156). Oczywistość omyłki wyraża się w tym, że jest ona natychmiast rozpoznawalna i wynika jednoznacznie z treści orzeczenia.
W kontekście powyższych rozważań, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przedmiotowym postanowieniu wystąpiła pomyłka, która miała charakter oczywisty. Jej stwierdzenie nie wymagało głębszej analizy akt postępowania i nie skutkowało merytoryczną zmianą rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu sądu pierwszej instancji z 16 marca 2023 r.
Jednocześnie, mając na uwadze treść zażalenia, należy wskazać, że przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny jest postanowienie w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej a nie postanowienie o odrzuceniu złożonej przez skarżących skargi. Tym samym kwestia prawidłowości odrzucenia skargi przez sąd pierwszej instancji nie jest objęta zakresem kontroli sądu drugiej instancji.
Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI