III FZ 41/26

Naczelny Sąd Administracyjny2026-03-05
NSAAdministracyjneŚredniansa
wstrzymanie wykonaniaczynność egzekucyjnapostanowieniesąd administracyjnyzażalenieprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiegzekucjaDIAS

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA o odmowie wstrzymania wykonania postanowienia organu egzekucyjnego, uznając, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.

NSA rozpatrzył zażalenie na postanowienie WSA, które oddaliło wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. WSA uznał, że zaskarżone postanowienie nie jest wykonalne i nie tworzy nowych obowiązków, dlatego wniosek o jego wstrzymanie nie mógł być uwzględniony. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że instytucja wstrzymania wykonania aktu ma zastosowanie tylko do aktów podlegających wykonaniu, a zaskarżone postanowienie nie nakłada nowych obowiązków na stronę.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, które oddaliło wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 8 października 2025 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Sąd I instancji uzasadnił swoją decyzję tym, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie korzysta z przymiotu wykonalności, nie stwierdza ani nie tworzy nowych uprawnień lub obowiązków nadających się do egzekucji, w związku z czym wniosek o wstrzymanie wykonania nie mógł być uwzględniony. Skarżąca zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię, sugerując, że sąd administracyjny jest pozbawiony kompetencji do wstrzymania wykonania czynności egzekucyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za niezasadne. Kluczowe znaczenie ma fakt, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, co wyklucza zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania aktu. Postanowienie organu odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie oddalające skargę na czynność egzekucyjną nie przyznaje praw ani nie nakłada obowiązków, nie wywołując skutków materialnoprawnych. W związku z tym, WSA zasadnie odmówił wstrzymania wykonania. NSA podkreślił, że wstrzymanie wykonania aktu dotyczy jedynie aktów i czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania, a nie postanowień, które jedynie przesądzają o dopuszczalności dalszego postępowania egzekucyjnego. Skarżąca błędnie przyjęła, że wstrzymanie zaskarżonego postanowienia wstrzyma jednocześnie postępowanie egzekucyjne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, instytucja wstrzymania wykonania aktu, o której stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a., ma zastosowanie tylko do aktów lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie oddalające skargę na czynność egzekucyjną nie jest wykonalne w tym sensie.

Uzasadnienie

Zaskarżone postanowienie nie przyznaje praw ani nie nakłada obowiązków, nie wywołuje skutków materialnoprawnych, dlatego nie podlega wykonaniu w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Wstrzymanie wykonania aktu dotyczy jedynie tych rozstrzygnięć, które można doprowadzić do stanu zgodnego z ich treścią.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Instytucja wstrzymania wykonania aktu ma zastosowanie tylko do aktów lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Nie dotyczy postanowień, które nie tworzą nowych obowiązków ani uprawnień.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, ponieważ nie tworzy nowych obowiązków ani uprawnień dla strony.

Odrzucone argumenty

Sąd administracyjny jest całkowicie pozbawiony kompetencji do wstrzymania wykonania czynności egzekucyjnej, niezależnie od jej charakteru i skutków dla strony.

Godne uwagi sformułowania

zaskarżone rozstrzygnięcie nie korzysta z przymiotu wykonalności nie stwierdza ani nie tworzy po stronie Skarzącej nowych uprawnień lub obowiązków nadających się do egzekucji instytucja wstrzymania wykonania aktu, o której stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a., nie może znaleźć w niej zastosowania Postanowienie organu odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie oddalające skargę na czynność egzekucyjną przesądza kwestię dopuszczalności dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Nie przyznaje ono natomiast Skarżącej praw ani nie nakłada na nią obowiązków. W sferze materialnoprawnej nie wywołuje zatem jakichkolwiek innych skutków aniżeli te, które istniały przed jego wydaniem. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie.

Skład orzekający

Sławomir Presnarowicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 61 § 3 p.p.s.a. w kontekście wstrzymania wykonania postanowień organów egzekucyjnych, które nie są wykonalne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zaskarżone postanowienie nie jest wykonalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z wstrzymaniem wykonania w postępowaniu egzekucyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i podatkowego.

Kiedy wstrzymanie wykonania postanowienia egzekucyjnego jest niemożliwe? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FZ 41/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-01-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Sławomir Presnarowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 stycznia 2026 r., sygn. akt I SA/Ol 554/25 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 8 października 2025 r., nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 8 stycznia 2026 r., sygn. akt I SA/Ol 554/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (dalej: "WSA", "Sąd I instancji") działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), oddalił wniosek M. P. (dalej: "Strona") o wstrzymanie wykonania postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie (dalej "DIAS") z 8 października 2025 r., w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia nieruchomości.
WSA wyjaśnił, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie korzysta z przymiotu wykonalności, nie stwierdza ani nie tworzy po stronie Skarżącej nowych uprawnień lub obowiązków nadających się do egzekucji. Wobec tego złożony w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie może być uwzględniony.
Nie zgadzając się z powyższym, Skarżąca złożyła zażalenie, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że sąd administracyjny jest całkowicie pozbawiony kompetencji do wstrzymania wykonania czynności egzekucyjnej, niezależnie od jej charakteru i skutków dla strony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie kluczowa pozostaje kwestia, której znaczenie słusznie podkreślił WSA: zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, a w związku z tym instytucja wstrzymania wykonania aktu, o której stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a., nie może znaleźć w niej zastosowania. Postanowienie organu odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie oddalające skargę na czynność egzekucyjną przesądza kwestię dopuszczalności dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Nie przyznaje ono natomiast Skarżącej praw ani nie nakłada na nią obowiązków. W sferze materialnoprawnej nie wywołuje zatem jakichkolwiek innych skutków aniżeli te, które istniały przed jego wydaniem. W konsekwencji nie jest możliwe wstrzymanie wykonania takiego postanowienia. W związku z tym stwierdzić należy, że WSA zasadnie odmówił wstrzymania wykonania postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko WSA, co do charakteru aktów, które podlegają wstrzymaniu. Mogą to być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie.
Skarżąca mylnie, pomimo świadomości akcentowanej we wniesionym środku zaskarżenia co do poglądu o niedopuszczalności wstrzymywania czynności egzekucyjnych przyjęła, iż wstrzymanie zaskarżonego postanowienia wstrzyma jednocześnie postępowanie egzekucyjne. Instytucja wstrzymania wykonania aktu nie może mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż zaskarżone postanowienie nie nakłada na Skarżącą żadnych nowych obowiązków, a tym samym nie wywołuje żadnych bezpośrednich skutków w sferze praw czy obowiązków materialnoprawnych.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI