III FZ 409/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-09-26
NSApodatkoweŚredniansa
podatek od nieruchomościłączny podatek pieniężnypostępowanie sądowoadministracyjnezawieszenie postępowaniakwestia prejudycjalnaspadkobraniesąd cywilnysąd administracyjnyzażalenie

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie o zawieszeniu postępowania, uznając, że ustalenie spadkobiercy przez sąd cywilny jest kluczowe dla sprawy administracyjnej.

Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie WSA o zawieszeniu postępowania, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i błędne ustalenia faktyczne dotyczące prawomocności postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podkreślając, że ustalenie spadkobiercy przez sąd cywilny jest kwestią prejudycjalną o decydującym znaczeniu dla sprawy administracyjnej, a sądy administracyjne nie są właściwe do prowadzenia takich postępowań.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie K.K. (następcy prawnego G.F.) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego. Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r. Skarżąca zarzuciła WSA naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione zawieszenie postępowania, a także naruszenie przepisów Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego w zakresie ustalenia spadkobiercy i prawomocności postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za niezasadne. Sąd podkreślił, że ocena przesłanek zawieszenia postępowania należy do sądu, a rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej może zależeć od wyniku innego postępowania, jeśli ma ono istotny wpływ na sprawę główną. W tym przypadku ustalenie przez sąd cywilny, kto jest spadkobiercą zmarłego G.F., ma decydujące znaczenie dla sprawy administracyjnej. Sądy administracyjne nie są właściwe do prowadzenia postępowań w sprawach spadkowych ani do czynienia ustaleń w tym zakresie, a także nie prowadzą postępowania dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego. W związku z brakiem kognicji sądów administracyjnych, wniesiony dowód uzupełniający nie mógł zostać uwzględniony. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd administracyjny może zawiesić postępowanie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeśli rozstrzygnięcie innej sprawy (np. cywilnej dotyczącej spadkobrania) ma decydujące znaczenie dla sprawy administracyjnej.

Uzasadnienie

Ustalenie spadkobiercy przez sąd cywilny jest kwestią prejudycjalną o bezpośrednim i realnym wpływie na wynik postępowania administracyjnego. Sądy administracyjne nie są właściwe do rozstrzygania spraw cywilnych, w tym spadkowych, ani do ustalania stanu faktycznego w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia zawieszenie postępowania, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania, które ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia zażalenia.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Określa, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Potwierdza, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy możliwości przeprowadzenia dowodu uzupełniającego, jednak w niniejszej sprawie nie mógł zostać uwzględniony z uwagi na brak kognicji sądu.

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.

k.c. art. 926 § § 2

Kodeks cywilny

Przywołany w zarzutach skarżącej dotyczących dziedziczenia testamentowego.

k.c. art. 363

Kodeks cywilny

Przywołany w zarzutach skarżącej.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przywołany w zarzutach skarżącej.

k.p.c. art. 679

Kodeks postępowania cywilnego

Przywołany w zarzutach skarżącej dotyczących stwierdzenia nabycia spadku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustalenie spadkobiercy przez sąd cywilny jest kwestią prejudycjalną o decydującym znaczeniu dla sprawy administracyjnej. Sądy administracyjne nie są właściwe do rozstrzygania spraw spadkowych ani do ustalania stanu faktycznego w tym zakresie.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione zawieszenie postępowania sądowego. Naruszenie art. 926 § 2 k.c. poprzez wadliwe zastosowanie. Naruszenie art. 679 k.p.c. w zw. z art. 363 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. poprzez wadliwe zastosowanie. Błąd w ustaleniach faktycznych, że postanowienie Sądu Rejonowego w J. o stwierdzeniu nabycia spadku jest nieprawomocne. Błąd w ustaleniach faktycznych, że nie ustalono w drodze prawomocnego orzeczenia, kto jest spadkobiercą po zmarłym G. F..

Godne uwagi sformułowania

Rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej zależy od wyniku innego postępowania, jeżeli rozstrzygnięcie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem pierwszego postępowania. Związek postępowań, o których mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. musi być bezpośredni, bo wtedy zależą one od siebie i postępowanie w sprawie prejudykatu musi wyprzedzać postępowanie główne. Sądy administracyjne nie są władne czynić jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie. Sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikuje legalność wydanych przez organy administracji aktów.

Skład orzekający

Jacek Brolik

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zawieszenia postępowania administracyjnego w przypadku istnienia kwestii prejudycjalnej rozstrzyganej przez sąd cywilny, zwłaszcza w sprawach spadkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sądu cywilnego (np. o spadkobraniu) jest niezbędne do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność relacji między postępowaniem administracyjnym a cywilnym, szczególnie w kontekście kwestii spadkowych, co jest istotne dla praktyków prawa.

Kiedy sąd administracyjny musi poczekać na sąd cywilny? Kluczowa kwestia spadkowa wstrzymuje postępowanie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FZ 409/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-09-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Brolik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Wr 384/19 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2025-09-11
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 125 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Jacek Brolik, po rozpoznaniu w dniu 26 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K.K. – następca prawny G. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 czerwca 2023 r. sygn. akt I SA/Wr 384/19 w przedmiocie zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi K.K. – następca prawny G. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 21 stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r. postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 6 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 384/19 w sprawie ze skargi Skarżącej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z 21 stycznia 2019 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 259 - dalej: p.p.s.a.) zawiesił postępowanie sądowe.
Skarżąca w zażaleniu na powyższe postanowienie wniosła o jego uchylenie i zobowiązanie Sądu pierwszej instancji do nadania sprawie dalszego biegu, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu strona Skarżąca zarzuciła:
1. naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione zawieszenie postępowania sądowego,
2. naruszenie art. 926 § 2 k.c. poprzez wadliwe zastosowanie, a przez to uznanie, że ustawodawca nie nadał pierwszeństwa dziedziczeniu testamentowemu,
3. naruszenie art. 679 k.p.c. w zw. z art. 363 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. poprzez wadliwe zastosowanie, a przez to uznanie, że postanowienie Sądu Rejonowego w J. I Wydział Cywilny z dnia 21 czerwca 2021 r. o stwierdzeniu nabycia spadku przez skarżący nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, a sam wpływ wniosku w trybie z art. 679 k.p.c. (bez przedłożenia dowodu na inny ustalony porządek dziedziczenia) powoduje utratę prawomocności orzeczenia o stwierdzeniu nabycia spadku,
4. błąd w ustaleniach faktycznych, że postanowienie Sądu Rejonowego w J. I Wydział Cywilny z dnia 21 czerwca 2021 r. o stwierdzeniu nabycia spadku przez skarżącą jest nieprawomocne, sygn. akt [...],
5. błąd w ustaleniach faktycznych, że nie ustalono w drodze prawomocnego orzeczenia, kto jest spadkobiercą po zmarłym G. F..
Działając na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a, wniesiono o przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów: 1. odpowiedzi na wniosek z dnia 2 marca 2023 r. 2. zarządzenia z dnia 27.04.2023 r. 3. wniosku o sprostowanie oczywistej pomyłki pisarskiej z dnia 2 maja 2023 r. 4. wniosku o sprostowanie pisma Sądu Rejonowego w J. z dnia 02.05.2023 r. 5. potwierdzenia doręczenia uczestnikowi (wymienionemu w piśmie Sądu Rejonowego w J.z dnia 02.05.2023 r. jako potencjalny spadkobierca) pisma w/w Sądu w dniu 06.03.2023 r. i nadesłanego w odpowiedzi aktu urodzenia, wskazujący na brak pokrewieństwa uczestnika z G.F., a przez to brak przymiotu uczestnika w postępowaniu nieprocesowym o sygn. akt [...].
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest niezasadne.
Ocena istnienia przesłanek zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 p.p.s.a. oraz ich wpływu na przyszłe rozstrzygniecie należy wyłącznie do sądu. Rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej zależy od wyniku innego postępowania, jeżeli rozstrzygnięcie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem pierwszego postępowania. Przyjęte rozumienie kwestii prejudycjalnej zakłada istnienie ścisłego związku między sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a kwestią będąca przedmiotem postępowania prejudycjalnego. Związek ten polega na tym, że rozstrzygniecie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Związek postępowań, o których mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. musi być bezpośredni, bo wtedy zależą one od siebie i postępowanie w sprawie prejudykatu musi wyprzedzać postępowanie główne. Dla sądu kwestią prejudycjalną jest wyłącznie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do sformułowania wypowiedzi, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem.
W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji zasadnie stwierdził, że rozstrzygnięcie przez sąd cywilny, kto jest spadkobiercą po zmarłym G.F. ma decydujące znaczenie dla niniejszej sprawy, albowiem jego prawomocne orzeczenie będzie miało bezpośredni oraz realny wpływ na wynik przedmiotowego postępowania. Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyrażona w art. 3 § 1 p.p.s.a. Do zakresu kognicji sądów administracyjnych należą sprawy określone w art. 3 § 2 oraz art. 4 p.p.s.a. Sprawy z zakresu spadkobrania należą do kategorii spraw cywilnych, podlegających właściwości sądów powszechnych. W sprawach tych wyłączona jest właściwość sądów administracyjnych. Sądy administracyjne nie są władne czynić jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie. Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikuje legalność wydanych przez organy administracji aktów. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w niniejszej sprawie w związku z brakiem kognicji sądów administracyjnych nie może zostać uwzględnione, ponieważ nie oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI