III FZ 400/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-09-16
NSAAdministracyjneŚredniansa
wyłączenie sędziegoreferendarz sądowyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymibezstronnośćzażalenieskarga na czynności egzekucyjneprawo pomocy

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA o odmowie wyłączenia referendarza sądowego, uznając brak podstaw do kwestionowania jego bezstronności.

Skarżąca wniosła o wyłączenie referendarza sądowego od rozpoznania sprawy dotyczącej prawa pomocy, zarzucając mu stronniczość i wymuszanie składania nieprawdziwych oświadczeń. Sąd pierwszej instancji oddalił ten wniosek, uznając brak uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie. Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał w mocy postanowienie WSA, podkreślając, że subiektywne przekonanie strony o stronniczości nie jest wystarczającą podstawą do wyłączenia, a brak wskazania konkretnych dowodów podważających oświadczenie referendarza o bezstronności skutkuje oddaleniem zażalenia.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie B. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, które oddaliło wniosek o wyłączenie referendarza sądowego T. N. od rozpoznania sprawy dotyczącej prawa pomocy. Skarżąca zarzuciła referendarzowi wymuszanie składania nieprawdziwych oświadczeń i podważanie oświadczeń woli. Referendarz złożył oświadczenie o braku podstaw do wyłączenia. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła żadnej okoliczności wywołującej uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności referendarza, zgodnie z art. 19 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, stosując odpowiednio przepisy dotyczące wyłączenia sędziego (art. 24 § 1 p.p.s.a.), podkreślił, że wyłączenie referendarza może nastąpić tylko z przyczyn określonych w ustawie (art. 18 i 19 p.p.s.a.). Sąd zaznaczył, że subiektywne przekonanie strony o stronniczości nie jest wystarczające, a strona jest zobowiązana do wskazania i uprawdopodobnienia okoliczności podważających wiarygodność oświadczenia referendarza o bezstronności, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie jako bezzasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli strona nie uprawdopodobni konkretnych okoliczności uzasadniających wątpliwość co do bezstronności referendarza, a sam referendarz złożył oświadczenie o braku podstaw do wyłączenia.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że wyłączenie referendarza może nastąpić tylko z przyczyn ustawowych. Subiektywne przekonanie strony o stronniczości nie jest wystarczające. Strona musi wskazać i uprawdopodobnić okoliczności podważające wiarygodność oświadczenia referendarza o bezstronności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 22 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy dotyczące wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio do wyłączenia referendarza sądowego.

p.p.s.a. art. 24 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy dotyczące wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio do wyłączenia referendarza sądowego.

p.p.s.a. art. 18

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zamknięty katalog przesłanek do wyłączenia referendarza sądowego z urzędu.

p.p.s.a. art. 19

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje wyłączenie referendarza sądowego na wniosek strony, wymagając uprawdopodobnienia przyczyn.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 20

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek wskazania i uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia przez stronę.

p.p.s.a. art. 22 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienie w przedmiocie wyłączenia referendarza sądowego poprzedza złożenie wyjaśnień przez referendarza.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia zażalenia.

p.p.s.a. art. 197

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak uprawdopodobnienia przez stronę okoliczności uzasadniających wyłączenie referendarza sądowego. Oświadczenie referendarza o braku podstaw do wyłączenia jest wiarygodne, jeśli strona nie przedstawi dowodów przeciwnych. Subiektywne przekonanie strony o stronniczości nie stanowi podstawy do wyłączenia.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącej o stronniczości referendarza i wymuszaniu składania nieprawdziwych oświadczeń, niepoparte dowodami.

Godne uwagi sformułowania

o wyłączeniu sądowego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Przyczyny wyłączenia [...] to wyłącznie przyczyny, które wynikają z art. 18 i 19 p.p.s.a. autorytet moralny sędziego czy referendarza sądowego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia

Skład orzekający

Jan Rudowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie referendarza sądowego i sędziego w postępowaniu administracyjnosądowym, wymogi dowodowe strony wnioskującej o wyłączenie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wyłączeniem referendarza w kontekście prawa pomocy i skargi na czynności egzekucyjne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z wyłączeniem organu orzekającego, co jest istotne dla prawników procesowych, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FZ 400/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-09-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Rudowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 22 par. 1 i 2, art. 24 par. 1, art. 18, art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu 16 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 lipca 2024 r. sygn. akt I SPP/Łd 97/24 w przedmiocie wyłączenia referendarza sądowego w sprawie ze skargi B. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 11 marca 2024 r., nr 1001-IEE.7192.1.2024.MOK w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia oddalić zażalenie. NSA/post.1 - postanowienie "ogólne"
Uzasadnienie
1. Postanowieniem z 17 lipca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek B. N. (dalej: "skarżąca", "strona") o wyłączenie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi T. N. od rozpoznania sprawy I SPP/Łd 97/24 w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 11 marca 2024 r. w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne. Jako podstawę wydanego rozstrzygnięcia wskazano art. 22 § 1 i § 2 w zw. z art. 24 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.").
2. Jak wynika z treści zaskarżonego orzeczenia, skarżąca zażądała wyłączenia referendarza sądowego T. N. od rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zdaniem strony referendarz "wymusza składanie nieprawdziwych oświadczeń podważając oświadczenia woli w licznych swoich orzeczeniach", mimo że "oświadczeń woli nie można w żaden sposób podważyć".
W związku z wnioskiem skarżącej referendarz sądowy złożył oświadczenie, że
nie są mu znane żadne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności oraz że nie zachodzą podstawy do jego wyłączenia określone w art. 18 p.p.s.a.
W ocenie sądu pierwszej instancji wniosek strony nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem strona nie uprawdopodobniła żadnej okoliczności wywołującej uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności referendarza, w rozumieniu art. 19 p.p.s.a. a oświadczenie referendarza sądowego, że nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 p.p.s.a. lub inne, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności.
3. Skarżąca, złożyła zażalenie od zapadłego orzeczenia kwestionując zapadłe rozstrzygnięcie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
4. Zgodnie z 24 § 1 p.p.s.a. przepisy dotyczące wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio do wyłączenia protokolanta, referendarza sądowego oraz prokuratora. Art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie referendarza sądowego powinno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest w art. 19 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 20 p.p.s.a. wnoszący o wyłączenie obowiązany jest wskazać i uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia referendarza sądowego, zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego referendarza sądowego, którego wniosek dotyczy.
Podkreślenia wymaga, że o wyłączeniu sądowego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku o wyłączenie referendarza sądowego, to wyłącznie przyczyny, które wynikają z art. 18 i 19 p.p.s.a. Oznacza to, że przyczyną wyłączenia nie jest jakakolwiek okoliczność, która zdaniem strony wyłącza referendarza sądowego od rozpoznania jego sprawy, ale okoliczność przewidziana ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie referendarza sądowego. Z akt sprawy wynika, że referendarz sądowy, którego wyłączenia domagała się skarżąca, złożył oświadczenie, że w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 p.p.s.a., ani inne tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności (art. 19 p.p.s.a.).
Wobec niewskazania w zażaleniu jakichkolwiek okoliczności i argumentów, które podważyłyby prawdziwość oświadczenia referendarza sądowego – stwierdzić należy, że postanowienie sądu pierwszej instancji oddalające wniosek o wyłączenie referendarza sądowego było zgodne z prawem.
Podkreślić należy, że w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, autorytet moralny sędziego czy referendarza sądowego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność takiego oświadczenia (por. postanowienia NSA: z 12 marca 2012 r., I FZ 147/12, z 9 października 2013 r., II OZ 851/13 oraz z 24 września 2014 r., I OZ 754/14). Tym samym sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że wniosek skarżącej o wyłączenie referendarza sądowego nie zasługiwał na uwzględnienie.
Ze względu na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny nie znajdując podstaw do podważenia stanowiska sądu pierwszej instancji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a. oddalił zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI