III FZ 392/25

III FZ 392/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-09-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Stanisław Bogucki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
I SA/Gd 267/25 - Postanowienie WSA w Gdańsku z 2025-06-02
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 5 września 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 5 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. z siedzibą w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 czerwca 2025 r., sygn. akt I SA/Gd 267/25 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi S. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 12 grudnia 2024 r., nr SKO.463.36.2024 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia uchylić w całości zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
1. Postanowieniem z 2.06.2025 r. o sygn. I SA/Gd 267/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę S. z siedzibą w S. (dalej: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 12.12.2024 r., nr SKO.463.36.2024, wydaną w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
2. Przebieg postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku.
2.1. Zarządzeniem z 17.04.2025 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem jej odrzucenia, przez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania skarżącej. Przesyłka zawierająca wezwanie została doręczona pełnomocnikowi 25.04.2025 r. W odpowiedzi, w wyznaczonym terminie pełnomocnik nadesłał poświadczoną za zgodność kserokopię pełnomocnictwa oraz informację z KRS, odpowiadającą odpisowi pełnemu z rejestru przedsiębiorców.
2.2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucając skargę wskazał, że przyczyną jej odrzucenia było nieuzupełnienie braków formalnych skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a). Wyjaśnił, że skarżąca dochowała terminu do przedstawienia dokumentacji, do której złożenia była zobowiązana zgodnie z zarządzeniem z 17.04.2025 r. Niemniej jednak, w ocenie Sądu, analiza nadesłanego pełnomocnictwa oraz informacji z KRS wskazuje, że ustanowiony pełnomocnik nie ma legitymacji do reprezentowania skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyjaśnił, że pełnomocnictwo z 21.02.2022 r., którym w sprawie legitymuje się radca prawny, zostało podpisane przez K. K. (pełniącego funkcję pełnomocnika zarządu skarżącej) oraz L.O. (pełniącego funkcję prezesa zarządu). Zgodnie z informacją z KRS, do złożenia oświadczenia woli w imieniu skarżącej konieczne jest złożenie go przez dwóch członków zarządu lub jednego członka zarządu i pełnomocnika; możliwe jest również złożenie oświadczenia woli przez dwóch pełnomocników, w sytuacji gdy zarząd skarżącej jest jednoosobowy.
Sąd pierwszej instancji uznał, że do skutecznego złożenia oświadczenia woli wymagane jest współdziałanie dwóch osób, będących przedstawicielami skarżącej. Dalej dodał, że analiza informacji z KRS wskazuje jednak, że podpisujący pełnomocnictwo K. K. nie był uprawniony do podpisania pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu, do reprezentowania strony skarżącej przed sądem administracyjnym. W zakresie pełnomocnictwa udzielonego K. K. nie mieściło się bowiem składanie w imieniu skarżącej jednostronnych oświadczeń woli, a taki charakter ma udzielenie pełnomocnictwa procesowego.
W konsekwencji, zdaniem WSA w Gdańsku, reprezentujący skarżącą radca prawny nie wykazał, aby został skutecznie umocowany do zastępowania jej w postępowaniu toczącym się przed sądem administracyjnym.
3. Stanowisko skarżącej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
3.1. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła skarżąca, zaskarżając je w całości i wnosząc o uchylenie postanowienia w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postepowania, tj.: art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 48, art. 49 § 1, art. 54 i art. 55 ustawy z 16.09.1982 r. - Prawo spółdzielcze (Dz.U. z 2024 r. poz. 593 ze zm.) i § 48 ust. 1, § 52 statutu skarżącej w brzmieniu obowiązującym w dniu 21.02.2022 r. W ocenie skarżącej przedłożyła ona skuteczne pełnomocnictwo procesowe dla radcy prawnego.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
4.1. Zażalenie wniesione przez skarżącą ma usprawiedliwione podstawy, dlatego podlega uwzględnieniu. W sprawie zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 17.04.2025 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem jej odrzucenia, przez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania skarżącej. Przesyłka zawierająca wezwanie została doręczona pełnomocnikowi 25.04.2025 r. W odpowiedzi, w wyznaczonym terminie pełnomocnik nadesłał poświadczoną za zgodność kserokopię pełnomocnictwa oraz informację z KRS, odpowiadającą odpisowi pełnemu z rejestru przedsiębiorców.
4.2. Zadaniami zarządu, zgodnie z art. 48 § 1 Prawa spółdzielczego, jest kierowanie działalnością spółdzielni oraz reprezentowanie jej na zewnątrz. Taką samą treść otrzymał § 47 statutu skarżącej. W § 48 statutu skarżącej wskazano, że zarząd składa się z jednego do trzech osób, w tym prezesa zarządu wybranych spośród członków spółdzielni (...). Zasady składania oświadczeń woli za spółdzielnię reguluje art. 54 § 1 Prawa spółdzielczego, zgodnie z którym oświadczenia woli za spółdzielnię składają dwaj członkowie zarządu lub jeden członek zarządu i pełnomocnik. W spółdzielniach o zarządzie jednoosobowym oświadczenie woli mogą składać również dwaj pełnomocnicy. Odzwierciedleniem tego przepisu w statucie skarżącej jest § 52 pkt 1 oraz pkt 4.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w chwili sporządzenia przez skarżącą pełnomocnictwa procesowego z 21.02.2022 r. dla r.pr. J. K. (k. 20 akt sądowych) zarząd skarżącej był jednoosobowy. Funkcję prezesa zarządu pełnił L.O..
Zgodnie z art. 48 § 1 Prawa spółdzielczego zarząd kieruje działalnością spółdzielni oraz reprezentuje ją na zewnątrz. Na podstawie tego właśnie przepisu prezes spółdzielni, będący jednoosobowym członkiem zarządu, jest uprawniony do samodzielnej reprezentacji spółdzielni. Natomiast art. 54 § 1 zdanie drugie Prawa spółdzielczego wprowadza dodatkowy (nieobligatoryjny, ale uzasadniony względami pragmatycznymi) sposób reprezentacji w spółdzielniach o zarządzie jednoosobowym, w postaci łącznej reprezentacji dwóch pełnomocników (osób spoza zarządu). Prościej rzecz ujmując, jeżeli statut spółdzielni przewiduje zarząd jednoosobowy, wówczas spółdzielnię reprezentuje na zewnątrz albo prezes zarządu, albo dwaj pełnomocnicy.
W rozpoznawanej sprawie skoro w dacie sporządzenia pełnomocnictwa zarząd skarżącej składał się jedynie z prezesa zarządu, którym był L.O. i statut skarżącej przewidywał możliwość funkcjonowania zarządu w składzie jednoosobowym, to do prawidłowości udzielenia przez skarżącą pełnomocnictwa procesowego wystarczające było podpisanie go jedynie przez prezesa zarządu skarżącej L.O., będącego w dacie 21.02.2022 r., jedynym członkiem zarządu skarżącej. W momencie sporządzania spornego pełnomocnictwa nie było konieczności, aby również pełnomocnik skarżącej, wpisany do KRS, musiał podpisać to pełnomocnictwo.
W konsekwencji nieprawidłowe jest stanowisko WSA w Gdańsku, który zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę skarżącej z powodu nieprawidłowego uzupełnienia jej braków formalnych. Błędnie Sąd pierwszej instancji uznał, że do skutecznego złożenia oświadczenia woli skarżącej, reprezentowanej w dacie sporządzenia pełnomocnictwa procesowego, tj. 21.02.2022 r. przez zarząd jednoosobowy, konieczne było współdziałanie dwóch osób, będących przedstawicielami skarżącej. Do składania oświadczenia woli w imieniu skarżącej w dacie udzielania spornego pełnomocnictwa wystarczające było jego sporządzenie przez prezesa zarządu pełniącego funkcję zarządu jednoosobowego.
4.3. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżone postanowienie o odrzuceniu skargi zasługuje na uchylenie, a wobec prawidłowego i terminowego uzupełnienia braków formalnych skargi, sprawie tej powinien zostać nadany dalszy bieg. Uwzględniając powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. o uchyleniu w całości zaskarżonego postanowienia.
Odnosząc się do wniosku zawartego w zażaleniu w zakresie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, należy stwierdzić, że zgodnie z art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, co do zasady nie jest uprawniony do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w orzeczeniu, które nie jest jednym z orzeczeń, o których mowa w art. 209 p.p.s.a. Brak jest w tym przepisie podstaw do zamieszczania orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania w innych orzeczeniach, kończących postępowanie w danej instancji, niż wymienione w tym przepisie (zob. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 4.02.2008 r., I OPS 4/07).
Sędzia NSA Stanisław Bogucki