III FZ 39/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie J. O. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 603/23, dotyczące opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem. Sprawa wywodzi się ze skargi P. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach w przedmiocie podatku rolnego. Po oddaleniu skargi przez WSA w Łodzi, uczestniczka J. O. wniosła o sporządzenie uzasadnienia wyroku i zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek o zwolnienie został prawomocnie odrzucony. Następnie Sąd wezwał uczestniczkę do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł, a po bezskutecznym wezwaniu, Przewodniczący Wydziału zarządził przymusowe ściągnięcie opłaty. J. O. złożyła zażalenie, podnosząc argumenty o trudnej sytuacji ekonomicznej i nierozpoznaniu ponownego wniosku o zwolnienie od kosztów. NSA uznał, że obowiązek uiszczenia opłaty kancelaryjnej wynika z art. 234 § 2 p.p.s.a. i jest bezwzględnie obowiązujący. Ponieważ prawo pomocy nie zostało przyznane, a postępowanie wpadkowe zakończyło się prawomocną odmową, zarządzenie o ściągnięciu opłaty było zasadne. NSA oddalił zażalenie, podkreślając, że prawo pomocy nie działa wstecz. Jednocześnie, na podstawie art. 156 § 3 w zw. z art. 167 p.p.s.a., Sąd sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w zaskarżonym zarządzeniu, dotyczącą błędnego wskazania przedmiotu zaskarżonego aktu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących opłat kancelaryjnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności w kontekście odmowy prawa pomocy i skutków nieuiszczenia opłaty.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o uzasadnienie wyroku i opłaty kancelaryjnej; nie dotyczy ogólnych zasad przyznawania prawa pomocy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zarządzenie o przymusowym ściągnięciu opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem jest zasadne, gdy strona złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów, który został prawomocnie odrzucony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zarządzenie jest zasadne, ponieważ obowiązek uiszczenia opłaty wynika z bezwzględnie obowiązującego przepisu prawa (art. 234 § 2 p.p.s.a.), a prawomocna odmowa przyznania prawa pomocy wyklucza możliwość zwolnienia od tej opłaty.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że opłata kancelaryjna za odpis wyroku z uzasadnieniem jest obligatoryjna na mocy art. 234 § 2 p.p.s.a. Ponieważ strona nie uzyskała prawa pomocy, a jej wniosek został prawomocnie odrzucony, nie istniała podstawa do zwolnienia z obowiązku uiszczenia opłaty. Zarządzenie o ściągnięciu opłaty było zatem zgodne z prawem.
Czy ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych po prawomocnym zakończeniu postępowania wpadkowego ma wpływ na obowiązek uiszczenia opłaty kancelaryjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponowne złożenie wniosku nie ma wpływu na obowiązek wykonania zarządzenia o ściągnięciu opłaty, ponieważ prawo pomocy działa na przyszłość i nie ma mocy wstecznej.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że ponowny wniosek o prawo pomocy złożony po terminie na wykonanie zarządzenia nie mógł wpłynąć na obowiązek uiszczenia opłaty. Prawo pomocy działa od dnia złożenia wniosku i nie ma mocy wstecznej, co oznacza, że nie uchyla skutków wcześniejszych decyzji.
Czy Naczelny Sąd Administracyjny może z urzędu sprostować oczywistą omyłkę pisarską w zarządzeniu sądu niższej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, NSA może z urzędu sprostować niedokładności, błędy pisarskie lub inne oczywiste omyłki w orzeczeniu sądu pierwszej instancji, stosując odpowiednio przepisy dotyczące sprostowania wyroku.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 156 § 3 w zw. z art. 167 p.p.s.a., który pozwala NSA na sprostowanie z urzędu błędów w orzeczeniach sądu pierwszej instancji, w tym zarządzeń przewodniczącego, jeśli są to oczywiste omyłki.
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 234 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczony na skutek żądania zgłoszonego w terminie 7-dniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się opłatę kancelaryjną. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek o uzasadnienie, po uprzednim wezwaniu do jej uiszczenia.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 142 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 239 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 156 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 156 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 167
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 198
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. z 2019 r. poz. 1090 art. § 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych
Określa opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia w wysokości 100 zł.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek uiszczenia opłaty kancelaryjnej wynika z bezwzględnie obowiązującego przepisu prawa (art. 234 § 2 p.p.s.a.). • Prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy wyklucza możliwość zwolnienia od opłaty. • Prawo pomocy nie działa wstecz i nie uchyla obowiązku uiszczenia opłaty, jeśli nie zostało przyznane przed terminem płatności. • NSA ma uprawnienie do sprostowania oczywistych omyłek pisarskich z urzędu.
Odrzucone argumenty
Trudna sytuacja ekonomiczna strony uzasadnia zwolnienie od opłaty kancelaryjnej. • Nierozpoznanie ponownego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. • Zarzadzenie o ściągnięciu opłaty jest niezasadne z uwagi na okoliczności faktyczne.
Godne uwagi sformułowania
prawo pomocy działa na przyszłość i nie ma mocy wstecznej • nieuiszczenie opłaty kancelaryjnej przed doręczeniem odpisu orzeczenia z uzasadnieniem przesądza o obligatoryjnym wydaniu przez przewodniczącego wydziału zarządzenia o ściągnięciu opłaty od strony • sprostować z urzędu oczywistą omyłkę pisarską
Skład orzekający
Krzysztof Winiarski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat kancelaryjnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności w kontekście odmowy prawa pomocy i skutków nieuiszczenia opłaty."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o uzasadnienie wyroku i opłaty kancelaryjnej; nie dotyczy ogólnych zasad przyznawania prawa pomocy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z opłatami sądowymi i prawem pomocy, co jest istotne dla prawników procesowych, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.