III FZ 382/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-08-24
NSAubezpieczenia społeczneWysokansa
egzekucja administracyjnawpis sądowykoszty postępowaniaZUSpostępowanie egzekucyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymizwolnienie z kosztów

NSA uchylił postanowienie WSA nakazujące ściągnięcie wpisu sądowego od ZUS, uznając sprawę za wolną od kosztów na podstawie uchwały NSA.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nakazał ściągnąć od Prezesa ZUS 100 zł tytułem nieuiszczonego wpisu sądowego, uznając, że sprawa nie była wolna od kosztów. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, powołując się na uchwałę NSA z 2016 r., zgodnie z którą sprawy ze skarg na postanowienia organów egzekucyjnych dotyczące tytułów wykonawczych ZUS są zwolnione z kosztów sądowych.

Sprawa dotyczyła zażalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które nakazało ściągnięcie od ZUS kwoty 100 zł tytułem nieuiszczonego wpisu sądowego. WSA uzasadnił swoje postanowienie omyłkowym przyjęciem, że sprawa jest wolna od kosztów, a następnie, z uwagi na wynik sprawy (uwzględnienie skargi), uznał, że koszty powinny obciążać organ. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, uchylił postanowienie WSA. Sąd kasacyjny oparł swoje rozstrzygnięcie na uchwale NSA z dnia 23 maja 2016 r. (sygn. akt II GPS 2/15), zgodnie z którą sprawy ze skarg na postanowienia organów egzekucyjnych wydawane w toku egzekucji administracyjnej dotyczącej tytułów wykonawczych wystawianych przez organy ZUS należą do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, o których mowa w art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a. W konsekwencji, strona skarżąca w takich sprawach jest zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. NSA uznał, że zastosowanie tej uchwały jest prawidłowe, co skutkowało uchyleniem postanowienia o ściągnięciu wpisu sądowego od organu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sprawa jest wolna od kosztów sądowych.

Uzasadnienie

Zastosowanie znajduje uchwała NSA II GPS 2/15, zgodnie z którą sprawy ze skarg na postanowienia organów egzekucyjnych dotyczące tytułów wykonawczych ZUS należą do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych i są zwolnione z kosztów sądowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 239 § 1 pkt 1 lit. e

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawy ze skarg na postanowienia organów egzekucyjnych wydawane w toku egzekucji administracyjnej dotyczącej tytułów wykonawczych wystawianych przez organy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego należą do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych i są z mocy tego przepisu wolne od kosztów sądowych.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 223 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje zasady ściągania należnych opłat sądowych, gdy nie zostały uiszczone.

p.p.s.a. art. 224

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje wydawanie przez sąd postanowień w przedmiocie kosztów sądowych, jeśli nie zostały one objęte orzeczeniem kończącym postępowanie.

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa ze skargi na postanowienie organu egzekucyjnego dotycząca tytułu wykonawczego ZUS jest zwolniona z kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a., zgodnie z uchwałą NSA II GPS 2/15.

Godne uwagi sformułowania

Istota sprawy sprowadza się do ustalenia czy rozpoznawana sprawa jest wolna od kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a. W punkcie pierwszym uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że sprawy ze skarg na postanowienia organów egzekucyjnych wydawane w toku egzekucji administracyjnej dotyczącej tytułów wykonawczych wystawianych przez organy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego należą do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, o których mowa w art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a.

Skład orzekający

Bogusław Dauter

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zwolnienia z kosztów sądowych w sprawach dotyczących egzekucji ZUS na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw ze skarg na postanowienia organów egzekucyjnych w zakresie egzekucji administracyjnej dotyczącej tytułów wykonawczych ZUS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest istotna dla praktyków zajmujących się sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych i egzekucji administracyjnej, potwierdzając ważną zasadę dotyczącą kosztów sądowych.

ZUS nie zapłaci wpisu sądowego? NSA wyjaśnia kluczowy przepis o kosztach.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FZ 382/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-08-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Dauter /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
VIII SA/Wa 614/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-01-19
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 239 § 1 pkt 1 lit. e, art. 223 § 2, art. 224
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 24 sierpnia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Radomiu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2023 r., sygn. akt VIII SA/Wa 614/22 w przedmiocie ściągnięcia nieuiszczonego wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi A. T. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Radomiu z dnia 7 czerwca 2022 r., nr 310000/71/2022/RED-R-9482382311-DK w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia uchylić zaskarżone postanowienie w całości.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 6 czerwca 2023 r., VIII SA/Wa 614/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nakazał ściągnąć od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 złotych tytułem nieuiszczonego wpisu sądowego, w sprawie ze skargi A. T. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Radomiu z 7 czerwca 2022 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych.
W uzasadnieniu sąd pierwszej instancji wskazał, że z uwagi na omyłkowe przyjęcie, że rozpoznawana sprawa jest wolna od kosztów sądowych na podstawie treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a. strona nie została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Sąd wskazał, że z uwagi na to, że nie orzekł w wyroku o obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, a sprawa podlega opłacie oraz z uwagi na wynik sprawy (uwzględnienie skargi), koszty w niniejszej sprawie obciążają organ.
W zażaleniu na postanowienie organ wniósł o jego uchylenie powołując się na treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 maja 2016 r., II GPS 2/15.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Istota sprawy sprowadza się do ustalenia czy rozpoznawana sprawa jest wolna od kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a., a co za tym idzie czy słusznie sąd pierwszej instancji nakazał ściągnięcie od organu na rzecz WSA w Warszawie, na podstawie art. 223 § 2 w zw. z art. 224 p.p.s.a., nieuiszczonego wpisu sądowego.
Stosownie do treści art. 223 § 2 p.p.s.a., jeżeli nie została uiszczona należna opłata sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w danej instancji nakaże ściągnąć tę opłatę od strony, która obowiązana była ją uiścić albo od innej strony, gdy z orzeczenia tego wynika obowiązek poniesienia kosztów postępowania przez tę stronę.
Zgodnie z art. 224 p.p.s.a., jeżeli w toku postępowania sąd nie orzekł o obowiązku ponoszenia kosztów sądowych lub też orzeczeniem nie objął całej kwoty należnej z tego tytułu, postanowienie w tym przedmiocie wyda na posiedzeniu niejawnym wojewódzki sąd administracyjny.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie organ w zażaleniu wskazał, że w sprawie niniejszej zastosowanie znajdzie uchwała NSA z 23 maja 2016 r., II GPS 2/15. W punkcie pierwszym uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że sprawy ze skarg na postanowienia organów egzekucyjnych wydawane w toku egzekucji administracyjnej dotyczącej tytułów wykonawczych wystawianych przez organy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego należą do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, o których mowa w art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. i w konsekwencji - na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e tej ustawy - z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych zwolniona jest strona skarżąca w sprawach ze skarg na postanowienia organów egzekucyjnych wydawane w toku egzekucji administracyjnej dotyczącej tytułów wykonawczych wystawianych przez organy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.
Z tych względów, na podstawie 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI