III FZ 36/26

Naczelny Sąd Administracyjny2026-02-12
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocysądy administracyjnezażalenieegzekucjaniedopuszczalnośćpostanowienieNSAWSASKO

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające zażalenie na postanowienie SKO w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych, uznając je za niedopuszczalne.

NSA rozpatrzył zażalenie J.W. na postanowienie WSA w Gliwicach, które odrzuciło zażalenie skarżącej na postanowienie SKO w Katowicach dotyczące egzekucji świadczeń pieniężnych. Sąd pierwszej instancji uznał zażalenie za niedopuszczalne, powołując się na przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. NSA podzielił to stanowisko, stwierdzając, że postanowienia WSA wydane w drugiej instancji w sprawach dotyczących prawa pomocy nie podlegają zaskarżeniu do NSA.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie J.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 listopada 2025 r., które odrzuciło zażalenie skarżącej na postanowienie tego samego sądu z 5 maja 2025 r. Postanowienie WSA z 5 maja 2025 r. utrzymywało w mocy postanowienie starszego referendarza WSA z 28 lutego 2025 r., które z kolei dotyczyło skargi skarżącej na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 9 września 2024 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Sąd pierwszej instancji odrzucił zażalenie J.W., uznając je za niedopuszczalne na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że nie ma ono uzasadnionych podstaw i podlega oddaleniu. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a., postanowienie WSA rozpoznające sprzeciw od zarządzenia lub postanowienia referendarza w przedmiocie prawa pomocy jest ostateczne i nie podlega dalszym środkom prawnym do NSA. Ponadto, art. 194 § 1 p.p.s.a. nie wymienia postanowień WSA wydanych w drugiej instancji w sprawach prawa pomocy jako tych, na które przysługuje zażalenie do NSA. W związku z tym, NSA uznał, że WSA prawidłowo odrzucił zażalenie skarżącej jako niedopuszczalne i orzekł o oddaleniu zażalenia na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, takie postanowienie nie podlega zaskarżeniu zażaleniem do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Uzasadnienie

Przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 260 § 1 i art. 194 § 1) nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia do NSA na postanowienie WSA wydane w drugiej instancji w sprawie prawa pomocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 194 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 260 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 178

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 260 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie WSA wydane w drugiej instancji w przedmiocie prawa pomocy nie podlega zaskarżeniu do NSA na podstawie art. 194 § 1 p.p.s.a. Zażalenie na postanowienie WSA w przedmiocie prawa pomocy jest niedopuszczalne.

Godne uwagi sformułowania

Treść przywołanej regulacji przesądza zatem o tym, że od postanowień wydanych w tych sprawach nie przysługują środki prawne do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sprzeciw od zarządzeń i postanowień referendarza sądowego w sprawach z zakresu prawa pomocy jest bowiem środkiem odwoławczym zbliżonym do instytucji zażalenia.

Skład orzekający

Stanisław Bogucki

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku możliwości zaskarżenia do NSA postanowień WSA w przedmiocie prawa pomocy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z prawem pomocy i postanowieniami referendarza sądowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy interpretacji przepisów o zaskarżaniu orzeczeń w sprawach prawa pomocy, co jest istotne głównie dla specjalistów z tej dziedziny.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FZ 36/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-02-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-01-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Stanisław Bogucki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 178, art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 12 lutego 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 listopada 2025 r., sygn. akt I SPP/Gl 311/24 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi J.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 9 września 2024 r., nr SKO.FE/41.4/67/2024/14323 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
1. Postanowieniem z 24.11.2025 r. o sygn. I SPP/Gl 311/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił zażalenie J.W. (dalej: skarżąca) na postanowienie tego Sądu z 5.05.2025 r., utrzymujące w mocy postanowienie starszego referendarza WSA w Gliwicach 28.02.2025 r. w sprawie ze skargi skarżącej na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 9.09.2024 r. o nr SKO.FE/41.4/67/2024/14323, wydane w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podał art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
2. Przebieg postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach.
2.1. Sąd pierwszej instancji powołując się na art. 194 § 1 i art. 260 p.p.s.a. uznał, że w świetle uregulowań zawartych w tych przepisach, postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy jest niezaskarżalne, a co za tym idzie – jako niedopuszczalne podlega odrzuceniu.
3. Stanowisko skarżącej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
3.1. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca wniosła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca nie wskazała w zażaleniu konkretnych przepisów, których naruszenie zarzuca zaskarżonemu orzeczeniu.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
4.1. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.
4.2. W obecnym stanie prawnym tryb zaskarżania rozstrzygnięć wydawanych przez sąd administracyjny w przedmiocie prawa pomocy reguluje art. 260 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem wojewódzki sąd administracyjny rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Ponadto, w myśl art. 260 § 2 zdanie drugie p.p.s.a., w sprawach, o których mowa wyżej, sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Treść przywołanej regulacji przesądza zatem o tym, że od postanowień wydanych w tych sprawach nie przysługują środki prawne do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sprzeciw od zarządzeń i postanowień referendarza sądowego w sprawach z zakresu prawa pomocy jest bowiem środkiem odwoławczym zbliżonym do instytucji zażalenia.
4.3. Niezależnie od powyższego, zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia expressis verbis wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. W tym kontekście podkreślić należy, że postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu (zażalenia) od postanowienia w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu, nie zostały ujęte w katalogu podanym w art. 194 § 1 p.p.s.a.
W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że prawidłowo WSA w Gliwicach uznał, iż wniesione przez skarżącą zażalenie na postanowienie z 5.05.2025 r. (będące postanowieniem wydanym przez ten Sąd w drugiej instancji w sprawie z wniosku o prawo pomocy) było niedopuszczalne i w związku z tym podlegało odrzuceniu.
4.4. Uwzględniając powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. o oddaleniu zażalenia.
Sędzia NSA Stanisław Bogucki

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI