III FZ 316/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-08-26
NSAAdministracyjneŚredniansa
wyłączenie sędziegosądy administracyjnepostępowanie egzekucyjnezażaleniebezstronność sędziegoprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie o odmowie wyłączenia sędziego, uznając brak podstaw prawnych do jego uwzględnienia.

Skarżący złożył zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, które oddaliło jego wniosek o wyłączenie sędziego. Skarżący argumentował, że sędzia powinna zostać wyłączona z udziału w sprawie dotyczącej egzekucji świadczeń pieniężnych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że nie zaistniały przesłanki określone w przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a podnoszone przez skarżącego okoliczności nie uzasadniały wątpliwości co do bezstronności sędziego.

Sprawa dotyczyła zażalenia wniesionego przez W. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 marca 2024 r. (sygn. akt I SA/Gd 902/23), które oddaliło wniosek o wyłączenie sędziego. Wniosek ten został złożony w postępowaniu ze skargi skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 7 sierpnia 2023 r. dotyczące egzekucji świadczeń pieniężnych. Sąd pierwszej instancji uznał, że nie zachodzą przesłanki do wyłączenia sędziego, wskazując na niezawisłość sędziowską i konieczność przestrzegania przepisów Konstytucji i ustaw. Skarżący domagał się uchylenia postanowienia WSA i uwzględnienia jego wniosku o wyłączenie. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie na posiedzeniu niejawnym, oddalił je. Sąd podkreślił, że art. 18 i 19 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) zawierają zamknięty katalog przesłanek wyłączenia sędziego, a strona wnosząca o wyłączenie musi je uprawdopodobnić zgodnie z art. 20 p.p.s.a. NSA stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie brak było przesłanek uzasadniających wyłączenie sędziego, a podnoszone przez skarżącego okoliczności, w tym jego niezadowolenie z rozstrzygnięcia, nie mogły wywołać uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego. Sąd wskazał również, że autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia, a strona zaprzeczająca jego prawdziwości musi przedstawić dowody podważające tę wiarygodność. W konsekwencji, NSA uznał, że WSA zasadnie oddalił wniosek o wyłączenie sędziego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wyłączenie sędziego może nastąpić tylko z przyczyn określonych w art. 18 i 19 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a strona musi je uprawdopodobnić. Subiektywne przekonanie strony o stronniczości nie jest wystarczającą podstawą.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przepisy p.p.s.a. określają zamknięty katalog przesłanek wyłączenia sędziego. Strona wnosząca o wyłączenie musi wskazać i uprawdopodobnić te przesłanki. Podnoszone przez skarżącego okoliczności, wynikające głównie z jego niezadowolenia z rozstrzygnięcia, nie spełniają wymogów ustawowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 22 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego poprzedza złożenie wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy.

p.p.s.a. art. 18 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zawiera zamknięty katalog przesłanek wyłączenia sędziego z urzędu.

p.p.s.a. art. 19

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje wyłączenie sędziego na wniosek strony.

p.p.s.a. art. 20

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek wskazania i uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia przez stronę.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak przesłanek do wyłączenia sędziego określonych w art. 18 i 19 p.p.s.a. Podnoszone przez skarżącego okoliczności nie uzasadniają wątpliwości co do bezstronności sędziego. Niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia nie jest podstawą do wyłączenia sędziego.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące wyłączenia sędziego.

Godne uwagi sformułowania

O wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku o wyłączenie sędziego, to wyłącznie przyczyny, które wynikają z art. 18 i 19 p.p.s.a. Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia.

Skład orzekający

Jacek Brolik

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności w kontekście braku podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku strony opartego na subiektywnych odczuciach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wyłączenia sędziego w sądach administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z wyłączeniem sędziego, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy niezadowolenie z sądu nie wystarczy do wyłączenia sędziego? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FZ 316/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-08-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Brolik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Gd 902/23 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2024-11-20
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 22 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 26 sierpnia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 902/23 w przedmiocie wyłączenia sędziego w sprawie ze skargi W. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 7 sierpnia 2023 r. znak [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
UZASADNEINIE
Postanowieniem z 25 marca 2024 r. o sygn. I SA/Gd 902/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie ze skargi skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 7 sierpnia 2023 r. wydane w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych, oddalił wniosek o wyłączenie sędziego. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 22 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Sąd pierwszej instancji wskazał, że w oświadczeniu sędzia, o której wyłączenie wnosił skarżący podała, że w sprawie zawisłej przed WSA w Gdańsku nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 i 19 p.p.s.a., uzasadniające wyłączenie jej od udziału w sprawie. Zdaniem Sądu, argumenty podnoszone przez skarżącego we wniosku nie mogły przesądzić o wyłączeniu ww. sędziego od udziału w niniejszej sprawie, gdyż sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom.
Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Gdańsku wnosząc o jego uchylenie i uznanie jego wniosku za zasadny, ewentualnie o ponowne rozpoznanie sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Artykuł 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest art. 19 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 20 p.p.s.a. wnoszący o wyłączenie obowiązany jest wskazać i uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Podkreślenia wymaga, że o wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku o wyłączenie sędziego, to wyłącznie przyczyny, które wynikają z art. 18 i 19 p.p.s.a. Oznacza to, że przyczyną wyłączenia nie jest jakakolwiek okoliczność, która zdaniem strony wyłącza sędziego od rozpoznawania jego sprawy, ale okoliczność przewidziana ustawą - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie brak jest przesłanek, które uzasadniałyby wyłączenie sędziego WSA ponieważ w sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączenia określone w art. 18 p.p.s.a., a podane okoliczności nie są tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego. Sędzia, której dotyczył wniosek o wyłączenie w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji, złożyła wymagane oświadczenie. Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego (zob. np. postanowienia NSA: z 12.03.2012 r., I FZ 147/12; z 9.10.2013 r., II OZ 851/13; z 24.09.2014 r., I OZ 754/14). Podkreślić należy także, że wskazane przez skarżącego okoliczności są przede wszystkim skutkiem jego niezadowolenia z rozstrzygnięcia sprawy.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, we wniosku o wyłączenie sędziego brak jest wskazania takich okoliczności i argumentów, które podważałyby prawdziwość złożonego oświadczenia. Podnoszone przez skarżącego kwestie dotyczące zastosowania art 152 p.p.s.a. nie mają wpływu na ocenę zasadności oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego. W konsekwencji stwierdzić należy, że WSA w Gdańsku zasadnie uznał, że wniosek o wyłączenie nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ nie zaistniały przesłanki określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI