III FZ 311/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-09-16
NSApodatkoweŚredniansa
koszty sądowepełnomocniksprzeciwzarządzeniepodpis elektronicznyePUAPterminypostępowanie sądowoadministracyjneuzupełnienie braków formalnych

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające sprzeciw od zarządzenia sądu, uznając, że sprzeciw wniesiony elektronicznie bez własnoręcznego podpisu przed wejściem w życie przepisów o e-doręczeniach nie uzupełniał braków formalnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił sprzeciw strony od zarządzenia referendarza sądowego, ponieważ sprzeciw został wniesiony drogą mailową i nie został prawidłowo podpisany. Strona uzupełniła braki, podpisując sprzeciw elektronicznie przez ePUAP, jednak miało to miejsce przed wejściem w życie przepisów umożliwiających takie formy składania pism. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, uznając, że w dacie wniesienia sprzeciwu brak podpisu własnoręcznego lub równoważnego skutkował jego odrzuceniem.

Sprawa dotyczyła zażalenia wniesionego przez T. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które odrzuciło sprzeciw strony od zarządzenia referendarza sądowego. Zarządzenie to pozostawiło bez rozpoznania wnioski skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Sprzeciw od tego zarządzenia został wniesiony drogą mailową. Sąd pierwszej instancji wezwał stronę do usunięcia braków formalnych, poprzez podpisanie sprzeciwu, w terminie 7 dni. Strona uzupełniła braki, przesyłając sprzeciw opatrzony podpisem elektronicznym przez ePUAP. Sąd pierwszej instancji uznał jednak, że braki nie zostały uzupełnione, ponieważ sprzeciw nie został podpisany własnoręcznie, i w konsekwencji odrzucił sprzeciw. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał zażalenie na to postanowienie. Sąd podkreślił, że możliwość składania pism w formie elektronicznej bez własnoręcznego podpisu w postępowaniu sądowoadministracyjnym weszła w życie dopiero 31 maja 2019 r. na mocy ustawy nowelizującej. Ponieważ sprzeciw został wniesiony i uzupełniony przed tą datą, a w tamtym czasie brak podpisu własnoręcznego stanowił brak formalny, sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił sprzeciw. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie strony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, taki sprzeciw nie uzupełnia skutecznie braków formalnych, jeśli został wniesiony przed datą wejścia w życie przepisów umożliwiających składanie pism w formie elektronicznej bez własnoręcznego podpisu.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że możliwość składania pism w formie elektronicznej bez własnoręcznego podpisu w postępowaniu sądowoadministracyjnym weszła w życie 31 maja 2019 r. W dacie wniesienia sprzeciwu (9 stycznia 2019 r.) i uzupełnienia braków (1 kwietnia 2019 r.) obowiązywały przepisy, które wymagały własnoręcznego podpisu lub równoważnego, a podpis elektroniczny przez ePUAP nie był wówczas wystarczający do skutecznego uzupełnienia braków formalnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 259 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuci sprzeciw wniesiony po terminie, którego braki formalne nie zostały uzupełnione, lub wniesiony przez profesjonalnego pełnomocnika bez uzasadnienia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 46 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd drugiej instancji oddala zażalenie.

p.p.s.a. art. 197

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie akt sprawy.

Ustawa z dnia 10 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw art. 10 § 2

Przepis regulujący możliwość wnoszenia pism za pośrednictwem systemu teleinformatycznego w postępowaniach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprzeciw od zarządzenia sądu, wniesiony drogą elektroniczną i podpisany podpisem elektronicznym przez ePUAP, przed wejściem w życie przepisów o e-doręczeniach, nie uzupełnia skutecznie braków formalnych w postaci braku podpisu własnoręcznego.

Odrzucone argumenty

Zażalenie strony, które kwestionowało prawidłowość odrzucenia sprzeciwu wniesionego z podpisem elektronicznym.

Godne uwagi sformułowania

W tym stanie rzeczy, uznając, że braki formalne sprzeciwu nie zostały uzupełnione (nie został on w sposób prawidłowo podpisany własnoręcznie), sąd pierwszej instancji odrzucił sprzeciw. Takie działanie strony nie mogło zostać uznane za skuteczne. W terminie do którego należało uzupełnić braki formalne sprzeciwu takie działania nie miały podstawy prawnej a tym samym nie wywoływały skutków prawnych.

Skład orzekający

Jan Rudowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących formy składania pism procesowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności w kontekście wprowadzania elektronicznych form komunikacji i podpisów."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed wejścia w życie przepisów o e-doręczeniach i możliwości składania pism przez systemy teleinformatyczne. Może być mniej istotne po pełnym wdrożeniu tych systemów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z przejściem na elektroniczne formy komunikacji z sądami i znaczenie prawidłowego stosowania przepisów proceduralnych, zwłaszcza w kontekście terminów i formy składania pism.

Podpis elektroniczny nie wystarczył: sąd odrzucił sprzeciw, bo pismo przyszło za wcześnie!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FZ 311/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-09-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Rudowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Odrzucenie sprzeciwu
Sygn. powiązane
III FZ 312/24 - Postanowienie NSA z 2024-09-16
III FZ 313/24 - Postanowienie NSA z 2024-09-16
I SA/Kr 21/18 - Postanowienie WSA w Krakowie z 2020-05-11
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 259  par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu 16 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 maja 2019 r. sygn. akt I SA/Kr 21/18 w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu w sprawie ze skargi T. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 9 października 2017 r., nr SKO.Pod./4140/779/2017 w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego postanawia oddalić zażalenie. NSA/post.1 - postanowienie "ogólne"
Uzasadnienie
1. Postanowieniem z 24 maja 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił sprzeciw T. L. (dalej: "skarżący", "strona") na zarządzenie Starszego Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 23 listopada 2018 r. w sprawie skargi strony na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 9 października 2017 r. w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego. Jako podstawę wydanego rozstrzygnięcia wskazano art. 259 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: "p.p.s.a.").
2. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia wskazano, że zarządzeniem z 23 listopada 2018 r. pozostawiono bez rozpoznania wnioski skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. W dniu 9 stycznia 2019 r. skarżący wniósł za pośrednictwem poczty elektronicznej sprzeciw od tego zarządzenia. Z uwagi na wniesienie sprzeciwu mailem, stronę wezwano do usunięcia braków formalnych sprzeciwu, poprzez jego podpisanie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia sprzeciwu. Wezwanie to zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 26 marca 2019 r. W odpowiedzi na nie skarżący nadesłał w dniu 1 kwietnia 2019 r. (za pośrednictwem poczty elektronicznej e-PUAP), przedmiotowy sprzeciw opatrzony podpisem elektronicznym. W tym stanie rzeczy, uznając, że braki formalne sprzeciwu nie zostały uzupełnione (nie został on w sposób prawidłowo podpisany własnoręcznie), sąd pierwszej instancji odrzucił sprzeciw.
3. Skarżący wniósł zażalenie od zapadłego orzeczenia wnosząc o jego uchylenie. W ocenie strony złożone pismo odpowiada wszelkim wymaganiom i zostało podpisane w sposób prawidłowy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
4. Zgodnie z art. 259 § 1 p.p.s.a., od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Sprzeciw wniesiony po terminie oraz sprzeciw, którego braki formalne nie zostały uzupełnione, a także sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, niezawierający uzasadnienia, sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym (art. 259 § 2 p.p.s.a.).
Z kolei w myśl art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika.
Spór w sprawie dotyczy prawidłowości podpisania sprzeciwu złożonego przez stronę w dniu 9 stycznia 2019 r. Sprzeciw został złożony drogą mailową, w związku z czym sąd wezwał stronę do jego podpisania. Skarżący, w wykonaniu tego wezwania, 1 kwietnia 2019 r. podpisał sprzeciw elektronicznie przesyłając go do sądu za pośrednictwem systemu ePUAP .
Takie działanie strony nie mogło zostać uznane za skuteczne.
Wymaga bowiem wskazania, że składanie pism w formie elektronicznej jest możliwe na podstawie ustawy z dnia 10 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U z 2014 r. poz. 183), która weszła w życie z dniem 31 maja 2019 r. Na podstawie art. 10 ust 2 tej ustawy do postępowań prowadzonych na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 4 (tj. p.p.s.a.), wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego przepisu, stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że w postępowaniach tych strona może dokonać wyboru wnoszenia pism za pośrednictwem systemu teleinformatycznego wykorzystywanego przez sąd do obsługi doręczeń oraz ich doręczania przez sąd za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
Powyższe oznacza, że w niniejszej sprawie, skarżący dopiero od dnia 31 maja 2019 r. mógł dokonać wyboru trybu wnoszenia pism i skutecznie wnieść do sądu pismo w formie elektronicznej bez własnoręcznego podpisu. W terminie do którego należało uzupełnić braki formalne sprzeciwu takie działania nie miały podstawy prawnej a tym samym nie wywoływały skutków prawnych. Brak podpisu uniemożliwiał nadanie sprzeciwu dalszego biegu.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny nie znajdując podstaw do podważenia stanowiska sądu pierwszej instancji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a. oddalił zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI