III FZ 31/26

III FZ 31/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-02-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-01-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dominik Gajewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184 w zw. z art. 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dominik Gajewski po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. S.A. z siedzibą w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 grudnia 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 1334/25 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi A. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 18 sierpnia 2025 r., nr SKO.FP/41.4/258/2025/6477 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r. postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
III FZ 31/26
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 8 grudnia 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 1334/25 w sprawie ze skargi A. S.A. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 18 sierpnia 2025 r., w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r., odmówił przywrócenia terminu.
Z uzasadnienia ww. postanowienia wynika, że w dniu 1 października 2025 r. pełnomocnik skarżącej zlecił pracownikowi sekretariatu wysyłkę skargi na ww. decyzję. Omyłkowo przesyłka zawierająca skargę została wysłana na adres: ul. P. [...], podczas gdy prawidłowy adres to: ul. D. [...]. Z tego powodu przesyłka została zwrócona 6 października 2025 r. z adnotacją "adresat nieznany" i doręczona pełnomocnikowi w dniu 10 października 2025 r., co wynika również z załączonej przez pełnomocnika do wniosku dokumentacji.
Zdaniem Sądu I instancji właściwa organizacja wewnętrznej pracy kancelarii, w ramach której pełnomocnik świadczy pomoc prawną, jest traktowana jako dochowanie staranności warunkującej brak winy w uchybieniu terminu. Za taką też uznać należy proces nadawania korespondencji, z uwzględnieniem podwyższonego kryterium oceny braku winy w uchybieniu terminu z uwagi na zawodową działalność pełnomocnika i jego profesjonalne przygotowanie. Winę za błąd personelu podlegającego bezpośrednio pełnomocnikowi niewątpliwie ponosi profesjonalny pełnomocnik, a w konsekwencji jego mocodawca.
Pełnomocnik skarżącej złożył zażalenie pismem z dnia 29 grudnia 2025r., powtarzając argumentację przedstawioną we wniosku o przywrócenie terminu oraz akcentując brak wiedzy prawniczej pracownika sekretariatu kancelarii.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a. tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4).
Kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przy ocenie winy należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych.
Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego zaniedbania. Otóż może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło na skutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne.
W sprawie niniejszej skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że za błędy i zaniechania pełnomocnika odpowiedzialność ponosi jego mocodawca. Na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przedmiotowej sprawie nie został uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Okoliczność, że uchybienie terminu nastąpiło z powodu błędnego zaadresowania przesyłki przez pracownika sekretariatu nie stanowi o braku winy w uchybieniu terminu do dokonania tej czynności. W przedstawionych okolicznościach trudno przyjąć, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby uniknąć negatywnych konsekwencji uchybienia terminu do wniesienia skargi do sądu. Błąd w zaadresowaniu przesyłki stanowi bowiem zaniedbanie, które już z samej swojej istoty nie może uzasadniać przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Powołane zarówno we wniosku o przywrócenie terminu jak i zażaleniu okoliczności nie uzasadniają zatem braku winy w uchybieniu terminu do dokonania ww. czynności procesowej, gdyż nie sposób dopatrzyć się w nich obiektywnych i niezależnych od skarżącego przeszkód w prawidłowym i terminowym wniesieniu skargi do sądu, których nie można było usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie z 5 listopada 2025 r. sygn. akt I GZ 389/25).
Przedstawione w sprawie okoliczności świadczą o uchybieniu, które można było uniknąć przy zachowaniu należytej staranności, a więc nie stanowią one okoliczności wskazanych w art. 87 § 2 w związku z art. 86 § 1 p.p.s.a. warunkujących możliwość przywrócenia terminu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.