III FZ 307/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił postanowienie WSA w sprawie wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu, przyznając wyższą kwotę zgodną z wyrokiem TK.
NSA rozpoznał zażalenie adwokata na postanowienie WSA dotyczące wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu. WSA przyznał niższą kwotę, opierając się na przepisach o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej. Adwokat domagał się wyższej kwoty, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który uznał za niekonstytucyjne zróżnicowanie wynagrodzenia adwokatów w zależności od tego, czy działają z wyboru, czy z urzędu. NSA przychylił się do zażalenia, uchylił postanowienie WSA i przyznał pełnomocnikowi wyższe wynagrodzenie.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie adwokata M. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 16 lutego 2023 r. (sygn. akt I SA/Ke 431/22), dotyczące przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego. WSA oddalił skargę i przyznał pełnomocnikowi kwotę 295,20 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Pełnomocnik złożył zażalenie, domagając się wyższej kwoty wynagrodzenia, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2020 r. (sygn. akt SK 66/19) oraz orzeczenie Sądu Najwyższego. Argumentował, że wynagrodzenie powinno być ustalane według stawek za czynności adwokackie, a nie obniżonych stawek dla pomocy z urzędu. NSA uznał zażalenie za zasadne, podzielając stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, że różnicowanie wynagrodzenia adwokatów w zależności od sposobu ustanowienia pełnomocnictwa jest niekonstytucyjne. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżone postanowienie i przyznał pełnomocnikowi kwotę 480 zł powiększoną o VAT, czyli 590,40 zł. Sąd oddalił wniosek o zwrot opłaty od zażalenia, wskazując na przepis P.p.s.a. zwalniający z opłat zażalenia dotyczące kosztów sądowych, gdy nie jest wnoszony środek odwoławczy co do istoty sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zróżnicowanie wynagrodzenia pełnomocników w zależności od tego, czy zostali ustanowieni z wyboru, czy z urzędu, nie ma konstytucyjnego uzasadnienia.
Uzasadnienie
NSA oparł się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który uznał za niekonstytucyjne obniżanie wynagrodzenia adwokatów i radców prawnych występujących z urzędu w porównaniu do ich wynagrodzenia jako pełnomocników z wyboru.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (6)
Główne
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c)
Określa stawkę minimalną wynagrodzenia adwokata w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji (480 zł).
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 250
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 21 ust. 1 pkt 1 lit. c)
Określało niższą stawkę wynagrodzenia dla adwokata z urzędu w postępowaniu przed WSA.
P.p.s.a. art. 227 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwalnia z opłat sądowych zażalenia na postanowienie WSA w przedmiocie kosztów sądowych, jeśli nie jest wnoszony środek odwoławczy co do istoty sprawy.
P.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.
P.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu powinno być równe wynagrodzeniu pełnomocnika z wyboru, zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Zastosowanie niższej stawki wynagrodzenia dla pomocy prawnej z urzędu jest niezgodne z Konstytucją.
Odrzucone argumenty
Wniosek o zwrot opłaty od zażalenia (niezasadny ze względu na przepis P.p.s.a.).
Godne uwagi sformułowania
różnicowanie ich wynagrodzenia poprzez obniżenie, w stosunku do wynagrodzenia jakie otrzymaliby, gdyby występowali w sprawie jako pełnomocnicy z wyboru, nie ma konstytucyjnego uzasadnienia.
Skład orzekający
Jolanta Sokołowska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości wynagrodzenia dla pełnomocników ustanowionych z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym po wyroku Trybunału Konstytucyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy głównie postępowań sądowoadministracyjnych i kwestii wynagrodzenia za pomoc prawną z urzędu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii równego traktowania pełnomocników z urzędu i z wyboru, a także praktycznego zastosowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego w codziennej praktyce sądowej.
“Pomoc prawna z urzędu: Czy adwokaci powinni zarabiać mniej? NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 480 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII FZ 307/23 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2023-11-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-06-05 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jolanta Sokołowska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne Hasła tematyczne Podatek od nieruchomości Sygn. powiązane I SA/Ke 431/22 - Wyrok WSA w Kielcach z 2023-02-16 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie i przyznano pełnomocnikowi wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 227 § 2. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia adwokata M. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach zawarte w pkt 2 z dnia 16 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Ke 431/22 o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi skarżącego tytułem pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 28 czerwca 2022 r. nr SKO.PO/41/1633/604/2022 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2022 r. postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. przyznać i nakazać wypłacenie ze środków Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach adwokatowi M. H. kwoty 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych powiększonej o należny podatek od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 16 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Ke 431/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę R. P. (dalej: "Skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 28 czerwca 2022 r. nr SKO.PO/41/1633/604/2022 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2022 oraz przyznał adwokatowi M. H. (dalej: pełnomocnik) od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) kwotę 295,20 zł, w tym 55,20 zł podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (pkt 2. sentencji wyroku). Sąd wyjaśnił, że o przyznaniu tych kosztów orzekł, na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 2019 r. poz. 18). Pełnomocnik działając w imieniu własnym, w dniu 28 marca 2023 r. złożył zażalenie na postanowienie zawarte w pkt 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 16 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Ke 431/22. Wniósł, o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie kwoty 295,20 zł ponad przyznaną kwotę w wysokości 295,20 zł tytułem wynagrodzenia adwokata za pomoc prawną świadczoną z urzędu. W uzasadnieniu pełnomocnik powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt SK 66/19 oraz orzeczenie Sądu Najwyższego sygn. akt I CSK 598/20, z których wyprowadził wniosek, że Sąd powinien zasądzić na jego rzecz kwotę wynagrodzenia w oparciu o rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie powiększoną o należną stawkę VAT, tj. kwotę 480 zł + 23% VAT = 590, 40 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Jak słusznie wskazał pełnomocnik Skarżącego, prawodawca zróżnicował wysokość wynagrodzenia adwokata, występującego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w innej sprawie, w zależności od tego czy adwokat został ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu, czy z wyboru. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964) stanowi bowiem, że stawka minimalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji w innej sprawie wynosi 480 zł, natomiast według postanowień § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, opłata w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji w innej sprawie wynosi 240 zł. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 23 kwietnia 2020 r., SK 66/19 (Dz. U. z 2020 r. poz. 769) stwierdził, że analiza statusu adwokatów i radców prawnych oraz ich roli w postępowaniu, w którym występują jako podmioty powołane z urzędu i zobowiązane do zastępstwa prawnego, prowadzi do uznania, iż różnicowanie ich wynagrodzenia poprzez obniżenie, w stosunku do wynagrodzenia jakie otrzymaliby, gdyby występowali w sprawie jako pełnomocnicy z wyboru, nie ma konstytucyjnego uzasadnienia. Orzekający w niniejszej sprawie Sąd podziela stanowisko Trybunału Konstytucyjnego i argumenty przezeń przedstawione w przywołanym wyroku. Dlatego zgodził się z argumentami zażalenia, iż należna pełnomocnikowi Skarżącego stawka w postępowaniu zakończonym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 16 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Ke 431/22 wynosi 480 zł plus podatek od towarów i usług. Jest to kota w wysokości 590,40 zł, a nie jak przyjęto w postanowieniu zawartym w tym wyroku kwota 295, 20 zł, na którą składa się kwota 240 zł plus podatek od towarów i usług. Na uwzględnienie nie zasługuje wniosek o zwrot opłaty od zażalenia, gdyż zgodnie z art. 227 § 2 P.p.s.a. nie pobiera się opłat sądowych od zażaleń na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Skarżący nie złożył skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 16 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Ke 431/22, a jedynie zaskarżył postanowienie w przedmiocie kosztów sądowych, zatem spełniona została dyspozycja z art. 227 § 2 P.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 i art. 250 orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI