III FZ 30/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-03-23
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocyskarżącyzażaleniedoręczeniefikcja doręczeniaP.p.s.a.terminy procesowesąd administracyjnyNSAWSA

NSA oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie WSA odrzucające sprzeciw od zarządzenia o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, uznając prawidłowość zastosowania fikcji doręczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił sprzeciw skarżącego na zarządzenie o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, ponieważ skarżący nie uzupełnił braków formalnych sprzeciwu w terminie. Sąd pierwszej instancji zastosował fikcję doręczenia wezwania do uzupełnienia braków, uznając je za doręczone z upływem 14 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia o przesyłce. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA co do prawidłowości zastosowania art. 73 P.p.s.a. i skutków fikcji doręczenia.

Sprawa dotyczyła zażalenia A.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, które odrzuciło sprzeciw skarżącego od zarządzenia starszego referendarza sądowego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji odrzucił sprzeciw, ponieważ skarżący nie uzupełnił braków formalnych wezwania do jego uzupełnienia w wyznaczonym terminie. Kluczową kwestią stało się ustalenie daty doręczenia wezwania, gdzie WSA zastosował fikcję doręczenia zgodnie z art. 73 § 4 P.p.s.a., uznając pismo za doręczone z upływem ostatniego dnia 14-dniowego terminu przechowywania przesyłki w placówce pocztowej, liczonego od dnia pozostawienia zawiadomienia. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, potwierdził prawidłowość zastosowania przez WSA art. 73 P.p.s.a. i jego konsekwencji prawnych. Sąd wskazał, że odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się domniemanie doręczenia, nie wpływa na skutki procesowe tego domniemania. Ponieważ skarżący nie usunął braków formalnych w terminie wynikającym z fikcji doręczenia, NSA uznał, że Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił sprzeciw, a w konsekwencji oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego terminu przechowywania przesyłki w placówce pocztowej, liczonego od dnia pozostawienia zawiadomienia o jej nadejściu, niezależnie od faktycznej daty odbioru pisma przez adresata.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 73 § 4 P.p.s.a., uznając pismo za doręczone z upływem 14-dniowego terminu przechowywania przesyłki. Odebranie pisma po tym terminie nie wpływa na skutki prawne fikcji doręczenia. Skoro skarżący nie uzupełnił braków formalnych w terminie wynikającym z fikcji doręczenia, jego sprzeciw został zasadnie odrzucony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

P.p.s.a. art. 73 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego terminu przechowywania przesyłki w placówce pocztowej, liczonego od dnia pozostawienia stronie zawiadomienia o jej nadejściu.

P.p.s.a. art. 259 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego podlega odrzuceniu, jeżeli nie uzupełniono braków formalnych w terminie.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 65-68

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 69 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 70-72

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 73 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 73 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 73 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowe zastosowanie przez WSA fikcji doręczenia pisma procesowego zgodnie z art. 73 § 4 P.p.s.a. Odebranie pisma po upływie terminu fikcji doręczenia nie wpływa na skutki procesowe tego domniemania.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 259 § 2 P.p.s.a. przez skarżącego w zażaleniu.

Godne uwagi sformułowania

doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 tego artykułu odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się domniemanie doręczenia, nie ma wpływu na skutek określony w art. 73 § 4 P.p.s.a.

Skład orzekający

Jolanta Sokołowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów P.p.s.a. dotyczących fikcji doręczenia pism procesowych, w szczególności w kontekście wniosków o przyznanie prawa pomocy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z prawem pomocy i sprzeciwem od zarządzenia referendarza, a także konkretnego sposobu doręczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy istotnego zagadnienia proceduralnego - fikcji doręczenia, które ma znaczenie praktyczne dla wszystkich uczestników postępowań sądowych, choć sama sprawa jest dość rutynowa pod względem faktycznym.

Fikcja doręczenia: Kiedy pismo jest uznane za doręczone, nawet jeśli go nie odebrałeś?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FZ 30/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-03-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jolanta Sokołowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 73 § 4, art. 259 § 2, art. 65-68, art. 69 § 1, art. 70-72
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 listopada 2022 r., sygn. akt I SPP/Gd 188/22 odrzucające sprzeciw na zarządzenie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 września 2022 r., o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, w sprawie ze skargi A.M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 18 listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 24 listopada 2022 r., sygn. akt I SPP/Gd 188/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił sprzeciw A.M. (dalej: skarżący) na zarządzenie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 września 2022 r., o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, w sprawie ze skargi skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 18 listopada 2019 r., w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, iż wnioskiem z dnia 2 sierpnia 2022 r. skarżący zwrócił się o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. Zarządzeniem z dnia 20 września 2022 r. starszy referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania. Skarżący, w ustawowym terminie złożył sprzeciw na powyższe zarządzenie do Sądu pierwszej instancji.
Zarządzeniem z dnia 17 października 2022 r. skarżący został wezwany do usunięcia braku formalnego sprzeciwu poprzez złożenie własnoręcznie podpisanego sprzeciwu, w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem jego odrzucenia. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 4 listopada 2022 r. Skarżący nie uzupełnił braku formalnego w terminie przez co termin upłynął bezskutecznie.
Sąd pierwszej instancji uznał że chociaż przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braku formalnego została wydana skarżącemu w placówce pocztowej w dniu 4 listopada 2022 r., to jednak dniem jej doręczenia jest 3 listopada 2022 r. Stosownie do art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.) w tej dacie upływał czternastodniowy termin przechowywania przesyłki w placówce pocztowej, liczony od dnia pozostawienia stronie zawiadomienia o jej nadejściu, co miało miejsce w dniu 20 października 2022 r. Ponieważ skarżący nie usunął braku formalnego, Sąd pierwszej instancji sprzeciw odrzucił.
Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 259 § 2 P.p.s.a. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.
Podstawą ustalenia daty doręczenia wezwania do usunięcia braku formalnego sprzeciwu w niniejszej sprawie jest przewidujący tzw. fikcję prawną doręczenia art. 73 P.p.s.a. § 1 tego artykułu stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-68, art. 69 § 1 oraz art. 70-72 P.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zgodnie z § 2 art. 73 zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Stosownie do treści § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. W myśl postanowień art. 73 § 4 P.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 tego artykułu.
Z przywołanych przepisów wynika, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej nieudanej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia (awizo - opatrzonego datą i podpisem doręczającego). Od daty na zawiadomieniu należy liczyć 14-dniowy termin do przyjęcia domniemania doręczenia pisma. Jak słusznie stwierdził Sąd pierwszej instancji, odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się domniemanie doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałego domniemania. Odebranie pisma z urzędu pocztowego już po upływie terminu wskazanego w art. 73 § 1 P.p.s.a. nie ma wpływu na skutek określony w art. 73 § 4 P.p.s.a. (postanowienie NSA z 26 czerwca 2018 r., sygn. akt II FZ 174/18).
Z akt sprawy wynika, iż przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia braku formalnego sprzeciwu została pozostawiona w placówce pocztowej w dniu 20 października 2022 r. (k. 14 akt sądowych). Zatem czternastodniowy termin, o którym mowa w art. 73 § 4 P.p.s.a., upłynął z dniem 3 listopada 2022 r. i doręczenie należało uznać za dokonane właśnie w tym dniu. Oznacza to, że skarżący odbierając przesyłkę w dniu 3 listopada 2022 r., winien usunąć brak formalny sprzeciwu najpóźniej w czwartek 10 listopada 2022 r., a ponieważ braku formalnego skarżący nie usunął w terminie, zasadnie Sąd pierwszej instancji odrzucił sprzeciw, na podstawie art. 259 § 2 P.p.s.a.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI