III FZ 272/24

III FZ 272/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-08-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Paweł Borszowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Gd 957/23 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2025-01-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 220 § 1, art. 230 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. G. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 957/23, w przedmiocie wpisu od skargi w sprawie ze skargi E. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 29 sierpnia 2023 r., nr SKO Gd/3423/23 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zarządzeniem z 13 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 957/23 Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wezwał E. G. (dalej: "Skarżący") do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 651 zł, stosownie do art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm; dalej: "p.p.s.a.") w związku z § 1 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 535; dalej: "rozporządzenie").
Pismem z 26 grudnia 2023 r. Skarżący wniósł zażalenie na przedmiotowe zarządzenie, zarzucając:
1. Brak ustalenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku właściwej wartości przedmiotu sporu pomimo wskazania tej wartości w Skardze do WSA w Gdańsku, w szczególności brak zastosowania art. 106 § 3 do art. 106 § 5 p.p.s.a. w świetle ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postepowania cywilnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 1550, dalej jako: "k.p.c.") art. 218 p.p.s.a. i art. 238 p.p.s.a.
2. Przyjęcie "założenia" tezy o takim samym stanie formalno-prawnym Skarżącego tj. osoby fizycznej nie prowadzącej działalności gospodarczej jak większościowego współużytkownika wieczystego D. S.A. (dalej jako: "Spółka") tj. spółki akcyjnej prowadzącej działalność gospodarczą i odmówienia Skarżącemu prawa do samodzielnego reprezentowania swoich interesów prawnych tylko ze względu na fakt, że Prezydent Miasta G. oraz SKO uznali solidarną odpowiedzialność przypadkowych i obcych sobie osób i podmiotów w decyzji administracyjnej.
3. Brak uznania przez Sąd, że wartość przedmiotu sporu dotyczy wyłącznie części wartości zaskarżonej decyzji tj. kwoty 32% x 21671 co daje 6935 zł przypadającą na małżeństwo E. i R. G. Sąd obciążył wpisem sądowym od całej kwoty decyzji, która w 68% dotyczy Spółki.
4. Brak uznania przez Sąd tez zawartych uzasadnieniach wyroków WSA w Gdańsku sygn. akt SA/Gd 1720/21, sygn. akt SA/Gd 1731/21 oraz NSA sygn. akt III FSK 152/21, sygn. akt III FSK 153/21 opartych na wyroku TK o sprzeczności podstawy prawnej art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r., o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 849 ze zm., dalej jako: "u.p.o.l.") z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r., poz. 483) zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r. TK sygn. akt SK 39/19. W świetle powyższych wyroków osoby fizyczne nie prowadzące działalności gospodarczej powinny być oceniane podatkowo w trybie odrębnym, a nie solidarnie z osobami prawnymi prowadzącymi działalność gospodarczą. Zatem wpis sądowy winien dotyczyć zobowiązania przypadającego oddzielnie na osoby fizyczne nie prowadzące działalności gospodarczej oraz oddzielnie na osoby prawne prowadzące działalność gospodarczą.
5. Brak zastosowana prawa do częściowej skargi zgodnie z przyjętą wcześniej praktyką w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku w identycznych i tożsamych sprawach powstałych z tej samej podstawy prawnej i identycznej sytuacji prawnej i faktycznej zakończonych wyrokiem NSA sygn. akt III FSK 152/21, sygn. akt III FSK 153/21,a kończącymi postępowanie wyrokami WSA I SA/Gd 1720/21,1 SA/Gd 1731/21. Sprawa w momencie złożenia skarg na decyzję SKO miała sygn. akt I SA/Gd 113/18, sprawy sygn. akt I SA/Gd 114/18 wszczęte tą samą decyzją o wszczęciu postępowania. Zarządzenia o ustaleniu wysokości wpisu sadowego z 2 lutego 2018 roku uznawało prawo do Skarżącego do częściowego skarżenia decyzji podatkowej w procencie dotyczącym decyzji dla Skarżącego. Zarządzenia we wskazanych sprawach stanowią załączniki do zażalenia.
W oparciu o tak postawione zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia w całości i zmianę poprzez prawidłowe ustalenie wysokości wpisu Sądowego.
Jednocześnie pismem datowanym na 27 grudnia 2023 r. Skarżący wniósł m.in. o ponowne przesłanie wezwania do uzupełnienia braków formalnych po ustaleniu wartości wpisu od deklarowanej wysokości wpisu w niniejszej sprawie oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia.
Zarządzeniem z 29 grudnia 2023 r. Zastępca Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarządził dochodzenie w celu sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia oraz ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 21.671 zł (słownie: dwadzieścia jeden tysięcy sześćset siedemdziesiąt jeden złotych).
Postanowieniem z 21 marca 2024 r. WSA w Gdańsku odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego zarządzenia z 13 listopada 2023 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zaznaczyć, iż stosownie do art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (por. § 2). Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia stosownego wpisu sądowego w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, przy czym na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a. w przypadku, gdy rzeczony brak fiskalny dotyczy zażalenia, bezskuteczny upływ wyznaczonego stronie terminu powoduje odrzucenie środka zaskarżenia.
Kwestię wysokości wpisów sądowych w sprawach sądowoadministracyjnych regulują przepisy wykonawcze zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., którego § 1 – będący podstawą wydania zarządzenia objętego zaskarżeniem – stanowi, iż wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi określoną procentowo część wartości przedmiotu zaskarżenia w zależności od jej wysokości.
Odnosząc się do zarzutu braku zastosowania art. 106 § 3 do art. 106 § 5 p.p.s.a. w świetle ustawy k.p.c. art. 218 p.p.s.a. i art. 238 p.p.s.a., należy wskazać, iż samo wskazanie przez Skarżącego wartości przedmiotu sporu nie oznacza, iż jest ona prawidłowa. Stwierdzić należy, iż na podstawie administracyjnych akt sprawy wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 21.671,00 zł, która to kwota stanowi ustaloną przez organ podatkowy wysokość podatku od nieruchomości za 2016 r. Nie jest to zatem kwota podana przez stronę w skardze (6934,00 zł).
Z tych samych względów chybiony jest zarzut braku uznania przez Sąd, że wartość przedmiotu sporu dotyczy wyłącznie części wartości zaskarżonej decyzji oraz zarzut braku zastosowana prawa do częściowej skargi.
Istotę wpisu stosunkowego w sprawach rozstrzyganych w postępowaniu sądowoadministracyjnym oddaje regulacja zawarta w § 1 zdanie pierwsze ww. rozporządzenia, w którym jednoznacznie wskazano, że wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem. Skoro decyzja organu podatkowego określa zobowiązanie podatkowe w kwocie w niej wskazanej, a decyzję zaskarżono w całości, to kwota objęta zaskarżonym aktem musi zostać uwzględniona przy ustalaniu wysokości wpisu. W niniejszej sprawie w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, konsekwentnie więc należy przyjąć, że wartością przedmiotu sporu jest cała kwota w niej wskazana.
W rzeczonej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja określająca zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2016 r. dla skarżącego, jego małżonki i spółki. W sytuacji solidarnego zobowiązania podatkowego (art. 3 ust. 4 u.p.o.l., art. 91 i 92 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 2383) powstaje ono w pełnej wysokości w odniesieniu do każdego z dłużników podatkowych, co ma odzwierciedlenie również w decyzji podatkowej. Oznacza to, że w przypadku współwłasności nieruchomości organ podatkowy wymierza osobom fizycznym podatek od nieruchomości w kwocie ogólnej w jednej decyzji, przy czym adresatem tej decyzji są wszyscy współwłaściciele tej nieruchomości, zaś obowiązek podatkowy każdego ze współwłaścicieli nie ogranicza się proporcjonalnie do udziału, lecz dotyczy całej nieruchomości.
Przyjęcie za podstawę obliczenia wpisu tylko kwoty zaległości podatkowej wyliczonej i wskazanej w skardze przez skarżącego wymagałoby odniesienia się do istoty sprawy już na etapie badania wymogów formalnych wniesionego środka zaskarżenia, co mogłoby być poczytane jako swoisty przedsąd i ingerencję w sferę kompetencji zastrzeżonych dla sądu administracyjnego rozpoznającego skargę co do meritum.
Odnośnie argumentacji podniesionej w zażaleniu dotyczącej innych postępowań sądowoadministracyjnych należy wyjaśnić, że Naczelny Sąd Administracyjny dokonuje jedynie oceny zgodności z prawem zaskarżonego zarządzenia. Nie ma podstaw do kontrolowania w prowadzonym postępowaniu zażaleniowym prawidłowości rozstrzygnięć wydanych w odrębnych sprawach. Wskazane rozstrzygnięcia nie mogą stanowić punktu odniesienia do weryfikacji kwestionowanego zarządzenia, które odpowiada prawu.
Z uwagi na fakt, iż Skarżący wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, wobec nieuiszczenia wpisu od skargi – co pozostaje okolicznością bezsporną w sprawie – zasadnie został wezwany do uregulowania należnej opłaty. Zaznaczyć przy tym należy, iż kwota wskazana w zaskarżonym zarządzeniu odpowiadała wysokości wpisu od skargi na postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym przewidzianego w § 1 ust. 2 rozporządzenia.
Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 w zw. z art. 178 i art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.