III FZ 266/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-08-02
NSApodatkoweŚredniansa
podatek od nieruchomościwpis sądowywartość przedmiotu sporusolidarne zobowiązanieskarżącyNSAWSAzażaleniepostanowienie

NSA oddalił zażalenie na zarządzenie WSA dotyczące wpisu od skargi na decyzję o podatku od nieruchomości, potwierdzając prawidłowość ustalenia wpisu od całej kwoty zobowiązania.

Skarżący E. G. złożył zażalenie na zarządzenie WSA w Gdańsku dotyczące wpisu od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie podatku od nieruchomości za 2015 r. Skarżący kwestionował wysokość wpisu, argumentując, że powinien być obliczony od części kwoty zobowiązania przypadającej na niego i jego małżonkę, a nie od całej kwoty decyzji, która obejmowała również spółkę. NSA oddalił zażalenie, uznając, że wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem, a w przypadku solidarnego zobowiązania podatkowego, kwota ta jest ustalana od całości zobowiązania.

Przedmiotem postępowania było zażalenie E. G. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 listopada 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 956/23, dotyczące wpisu od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 29 sierpnia 2023 r. nr SKO Gd/3422/23 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. WSA wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 459,00 zł, przyjmując jako wartość przedmiotu sporu kwotę 15 275,00 zł, która stanowiła całe zobowiązanie podatkowe określone w decyzji. Skarżący w zażaleniu podniósł, że wpis powinien być obliczony od części kwoty zobowiązania przypadającej na niego i jego małżonkę (4 888,00 zł), a nie od całej kwoty decyzji, która obejmowała również spółkę. Argumentował, że osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej powinny być traktowane odrębnie od podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, powołując się na orzecznictwo TK i NSA. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd wskazał, że wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem. W sytuacji solidarnego zobowiązania podatkowego, kwota zobowiązania jest ustalana od całości, a decyzja podatkowa adresowana jest do wszystkich współwłaścicieli. NSA podkreślił, że przyjęcie za podstawę obliczenia wpisu tylko części kwoty zaległości podatkowej wymagałoby ingerencji w meritum sprawy na etapie badania wymogów formalnych. Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonego zarządzenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem. W przypadku solidarnego zobowiązania podatkowego, kwota zobowiązania jest ustalana od całości, a decyzja podatkowa adresowana jest do wszystkich współwłaścicieli.

Uzasadnienie

NSA uznał, że wpis stosunkowy powinien być obliczany od całej kwoty zobowiązania podatkowego objętego zaskarżoną decyzją, nawet jeśli skarżący kwestionuje tylko swoją część. W przypadku solidarnego zobowiązania, obowiązek podatkowy każdego z dłużników dotyczy całej nieruchomości, a przyjęcie do obliczenia wpisu tylko części kwoty wymagałoby ingerencji w meritum sprawy na etapie badania wymogów formalnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 220 § 1 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wezwania do uiszczenia wpisu sądowego.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 1 § ust. 2

Określa, że wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 218

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zastosowania przepisów k.p.c. w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

p.p.s.a. art. 238

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy ustalania wartości przedmiotu sporu.

u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Dotyczy definicji podatku od nieruchomości, powołany w kontekście wyroku TK.

Ord.pr. art. 91 i 92

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dotyczy solidarnego zobowiązania podatkowego.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy związania sądu wykładnią prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu wyższej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem. W przypadku solidarnego zobowiązania podatkowego, kwota zobowiązania jest ustalana od całości, a decyzja podatkowa adresowana jest do wszystkich współwłaścicieli. Przyjęcie do obliczenia wpisu tylko części kwoty zaległości podatkowej wymagałoby ingerencji w meritum sprawy na etapie badania wymogów formalnych.

Odrzucone argumenty

Wpis sądowy powinien być obliczony od części kwoty zobowiązania przypadającej na skarżącego i jego małżonkę. Osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej powinny być traktowane odrębnie od podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w kwestii ustalania wpisu. Sąd pierwszej instancji nie zastosował prawa do częściowej skargi zgodnie z wcześniejszą praktyką.

Godne uwagi sformułowania

wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem w przypadku współwłasności nieruchomości organ podatkowy wymierza osobom fizycznym podatek od nieruchomości w kwocie ogólnej w jednej decyzji, przy czym adresatem tej decyzji są wszyscy współwłaściciele tej nieruchomości, zaś obowiązek podatkowy każdego ze współwłaścicieli nie ogranicza się proporcjonalnie do udziału, lecz dotyczy całej nieruchomości Przyjęcie za podstawę obliczenia wpisu tylko kwoty zaległości podatkowej wyliczonej i wskazanej w skardze przez skarżącego wymagałoby odniesienia się do istoty sprawy już na etapie badania wymogów formalnych wniesionego środka zaskarżenia, co mogłoby być poczytane jako swoisty przedsąd i ingerencję w sferę kompetencji zastrzeżonych dla sądu administracyjnego rozpoznającego skargę co do meritum.

Skład orzekający

Jacek Pruszyński

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości wpisu sądowego w sprawach podatkowych, w szczególności w kontekście solidarnego zobowiązania podatkowego i częściowego kwestionowania decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji solidarnego zobowiązania podatkowego i sposobu ustalania wpisu w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej związanej z wpisem sądowym, ale pokazuje praktyczne konsekwencje solidarnego zobowiązania podatkowego i sposobu jego interpretacji przez sądy.

Jak obliczyć wpis sądowy, gdy podatek dotyczy kilku osób, a kwestionujesz tylko swoją część?

Dane finansowe

WPS: 15 275 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FZ 266/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-08-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Pruszyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Gd 956/23 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2025-01-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 220 par. 1 i 3, art. 218, art.238
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. G. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 listopada 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 956/23 w przedmiocie wpisu od skargi w sprawie ze skargi E. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 29 sierpnia 2023 r. nr SKO Gd/3422/23 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zarządzeniem z 13 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 956/23 Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wezwał E. G. (dalej: skarżący) do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 459,00 zł, stosownie do art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm, dalej: p.p.s.a.) w związku z § 1 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia
2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu
w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 535, dalej: rozporządzenie).
W zażaleniu z 26 grudnia 2023 r. pełnomocnik skarżącego na podstawie art. 227 § 1 p.p.s.a. zaskarżył powyższe zarządzenie i wniósł o:
1. zastosowanie art. 218 p.p.s.a. w pierwszej instancji tj. WSA w Gdańsku przed przekazaniem zażalenia do NSA i ewentualną zmianę wysokości [pic]wpisu sądowego od wskazanej wartości przedmioty sporu przez skarżącego (Postanowienie SKO Gd/3422/22);
2. uchylenie i zmianę zaskarżonego zarządzenia poprzez prawidłowe ustalenie wysokości wpisu sądowego zgodnie z wnioskiem skarżącego;
3. ustalenie wysokości wpisu na kwotę 196,00 zł sygn. akt SA/Gd 956/23 oraz 278,00 zł sygn. akt I SA/Gd 957/23, wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżeniem do 10 000,00 zł - 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia zgodnie z rozporządzeniem.
Zaskarżonemu zarządzeniu zarzucił:
1. brak ustalenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku właściwej wartości przedmiotu sporu pomimo wskazania tej wartości w skardze do WSA
w Gdańsku, w szczególności brak zastosowania art. 106 § 3 do art. 106 § 5 p.p.s.a. w świetle k.p.c. art. 218 p.p.s.a. i art. 238 p.p.s.a.;
2. przyjęcie "założenia" tezy o takim samym stanie formalno-prawnym skarżącego tj. osoby fizycznej nie prowadzącej działalności gospodarczej jak większościowego współużytkownika wieczystego D. S.A. tj. spółki akcyjnej prowadzącej działalność gospodarczą i odmówienia skarżącemu prawa do samodzielnego reprezentowania swoich interesów prawnych tylko ze względu na fakt, że Prezydent Miasta G. oraz SKO uznali solidarną odpowiedzialność przypadkowych i obcych sobie osób i podmiotów w decyzji administracyjnej;
3. brak uznania przez sąd, że wartość przedmiotu sporu dotyczy wyłącznie części wartości decyzji WBMiP-lll.3120.14.2023.GG tj. kwoty 32% x 15 275,00 zł co daje 4 888,00 zł przypadającą na małżeństwo E. i R. G. Sąd obciążył wpisem sądowym od całej kwoty decyzji, która w 68% dotyczy spółki;
4. brak uznania przez sąd tez zawartych w uzasadnieniach wyroków WSA
w Gdańsku sygn. akt SA/Gd 1720/21, sygn. akt SA/Gd 1731/21 oraz NSA sygn. akt III FSK 152/21, sygn. akt III FSK 153/21 opartych na wyroku TK
o sprzeczności podstawy prawnej art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. z Konstytucją RP zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 24 lutego 2021 r. TK sygn. akt SK 39/19. W świetle powyższych wyroków osoby fizyczne nie prowadzące działalności gospodarczej powinny być oceniane podatkowo w trybie odrębnym, a nie solidarnie z osobami prawnymi prowadzącymi działalność gospodarczą. Zatem wpis sądowy winien dotyczyć zobowiązania przypadającego oddzielnie na osoby fizyczne nie prowadzące działalności gospodarczej oraz oddzielnie na osoby prawne prowadzące działalność gospodarczą;
5. brak zastosowana prawa do częściowej skargi zgodnie z przyjętą wcześniej praktyką w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku w identycznych i tożsamych sprawach powstałych z tej samej podstawy prawnej i identycznej sytuacji prawnej i faktycznej zakończonych wyrokiem NSA sygn. akt III FSK 152/21, sygn. akt III FSK 153/21, a kończącymi postępowanie wyrokami WSA I SA/Gd 1720/21, I SA/Gd 1731/21. Sprawa w momencie złożenia skarg na decyzję SKO miała sygn. akt I SA/Gd113/18, sprawy sygn. akt I SA/Gd 114/18 wszczęte tą samą decyzją o wszczęciu postepowania podatkowego. Zarządzenia o ustaleniu wysokości wpisu sadowego z 2 luty 2018 r. uznawało prawo do skarżącego do częściowego skarżenia decyzji podatkowej w procencie dotyczącym decyzji dla skarżącego. Zarządzenia we wskazanych sprawach stanowią załączniki do zażalenia. Dla wyjaśnienia - Prezydent Miasta G. nie uznając wyroków NSA i WSA za ostateczne wydał identyczne, ponowne decyzje podatkowe za 2015 oraz 2016 r. Skarżący powołuje się na złamanie art. 153 p.p.s.a.
Zarządzeniem z 29 grudnia 2023 r. Zastępca Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarządził dochodzenie w celu sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia w wyniku którego ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 15 275,00 zł.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Kwestię wysokości wpisów sądowych w sprawach sądowoadministracyjnych regulują przepisy wykonawcze zawarte w rozporządzeniu, którego § 1 ust. 2 (będący podstawą wydania zarządzenia objętego zaskarżeniem) stanowi, iż wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi określoną procentowo część wartości przedmiotu zaskarżenia w zależności od jej wysokości.
W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w przedmiocie określenia zobowiązania
w podatku od nieruchomości za 2015 r. w kwocie 15 275,00 zł. W skardze określił wartość przedmiotu sporu na kwotę 4 888,00 zł tj. 32 % kwoty wskazanej w decyzji,
a przypadającej na małżeństwo R. i E. G.
Sąd pierwszej instancji zarządzeniem z 13 listopada 2023 r. (na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia) określił i wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 459,00 zł, za wartość przedmiotu sporu przyjmując kwotę
15 275,00 zł, która stanowi określoną przez organ podatkowy wysokość podatku od nieruchomości za 2015 r. Po sprawdzeniu wartości przedmiotu zaskarżenia,
w zarządzeniu z 29 grudnia 2023 r. potwierdzono przyjętą wcześniej wartość.
Stanowisko sądu pierwszej instancji w zakresie przyjętej wartości przedmiotu zaskarżenia i określonej wysokości wpisu jest prawidłowe.
Istotę wpisu stosunkowego w sprawach rozstrzyganych w postępowaniu sądowoadministracyjnym oddaje regulacja zawarta w § 1 zdanie pierwsze ww. rozporządzenia, w którym jednoznacznie wskazano, że wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem. Skoro decyzja organu podatkowego określa zobowiązanie podatkowe w kwocie w niej wskazanej,
a decyzję zaskarżono w całości, to kwota objęta zaskarżonym aktem musi zostać uwzględniona przy ustalaniu wysokości wpisu. W niniejszej sprawie w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji
w całości, konsekwentnie więc należy przyjąć, że wartością przedmiotu sporu jest cała kwota w niej wskazana.
W rzeczonej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja określająca zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2015 r.: dla skarżącego, jego małżonki i spółki. W sytuacji solidarnego zobowiązania podatkowego (art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 849 ze zm., art. 91 i 92 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 2383) powstaje ono w pełnej wysokości w odniesieniu do każdego z dłużników podatkowych, co ma odzwierciedlenie również w decyzji podatkowej. Oznacza to, że w przypadku współwłasności nieruchomości organ podatkowy wymierza osobom fizycznym podatek od nieruchomości w kwocie ogólnej w jednej decyzji, przy czym adresatem tej decyzji są wszyscy współwłaściciele tej nieruchomości, zaś obowiązek podatkowy każdego ze współwłaścicieli nie ogranicza się proporcjonalnie do udziału, lecz dotyczy całej nieruchomości.
Przyjęcie za podstawę obliczenia wpisu tylko kwoty zaległości podatkowej wyliczonej i wskazanej w skardze przez skarżącego wymagałoby odniesienia się do istoty sprawy już na etapie badania wymogów formalnych wniesionego środka zaskarżenia, co mogłoby być poczytane jako swoisty przedsąd i ingerencję w sferę kompetencji zastrzeżonych dla sądu administracyjnego rozpoznającego skargę co do meritum.
Odnośnie argumentacji podniesionej w zażaleniu dotyczącej innych postępowań sądowoadministracyjnych należy wyjaśnić, że Naczelny Sąd Administracyjny dokonuje jedynie oceny zgodności z prawem zaskarżonego zarządzenia. Nie ma podstaw do kontrolowania w prowadzonym postępowaniu zażaleniowym prawidłowości rozstrzygnięć wydanych w odrębnych sprawach. Wskazane rozstrzygnięcia nie mogą stanowić punku odniesienia do weryfikacji kwestionowanego zarządzenia, które odpowiada prawu.
Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 w zw. z art. 178 i art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI