III FZ 245/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-05-31
NSApodatkoweŚredniansa
przywrócenie terminupostępowanie sądowoadministracyjnebrak winystarannośćpodatek od spadków i darowiznzażalenieuzasadnienie wyroku

NSA oddalił zażalenie na odmowę przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, uznając, że opieka nad dziećmi i błędy męża nie usprawiedliwiają braku winy strony.

Skarżąca K. K. wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA, który oddalił jej skargę na decyzję podatkową. Jako przyczynę uchybienia terminu podała błąd męża przy nadawaniu wniosku (adresując go do Izby Skarbowej zamiast do WSA) oraz konieczność opieki nad dziećmi. WSA odmówił przywrócenia terminu, a NSA oddalił zażalenie, uznając, że przedstawione okoliczności nie świadczą o braku winy strony w uchybieniu terminu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie K. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wyrok WSA z dnia 23 marca 2022 r. oddalił skargę K. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie, wskazując na pomyłkę męża, który nadał wniosek na niewłaściwy adres (Izby Skarbowej zamiast WSA), oraz na konieczność opieki nad dziećmi. WSA uznał, że te okoliczności nie uzasadniają braku winy strony. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że przywrócenie terminu wymaga wykazania braku winy, co oznacza niemożność usunięcia przeszkody nawet przy największym wysiłku. Zdaniem NSA, opieka nad dziećmi, brak kopert czy błędne przekonanie męża nie stanowią wystarczających podstaw do przywrócenia terminu, gdyż strona nie dochowała wymaganej staranności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, takie okoliczności nie uzasadniają przywrócenia terminu, gdyż nie świadczą o braku winy strony w uchybieniu terminu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przedstawione przez stronę okoliczności, w tym opieka nad dziećmi i błąd męża przy nadaniu wniosku, nie spełniają wymogu obiektywnych przeszkód uniemożliwiających zachowanie terminu. Strona nie wykazała braku winy, co jest warunkiem koniecznym do przywrócenia terminu. Należy oceniać staranność z uwzględnieniem obiektywnego miernika, a nawet lekkie niedbalstwo wyklucza przywrócenie terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

P.p.s.a. art. 86 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 87 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej oparta na opiece nad dziećmi, braku kopert w domu, błędnym przekonaniu męża o sposobie nadania przesyłki oraz braku poinformowania przez organ o pomyłce, nie została uznana za wystarczającą do wykazania braku winy w uchybieniu terminu.

Godne uwagi sformułowania

o braku winy można mówić wtedy, jeżeli strona postępowania nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku Przywrócenie terminu nie jest bowiem możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.

Skład orzekający

Dominik Gajewski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście oceny winy strony i jej staranności."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i oceny konkretnych okoliczności faktycznych, jednakże ogólne zasady dotyczące braku winy i staranności są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak drobne błędy proceduralne i osobiste trudności mogą prowadzić do utraty możliwości dochodzenia swoich praw, podkreślając znaczenie staranności w postępowaniu sądowym.

Błąd męża i opieka nad dziećmi nie usprawiedliwiają utraty terminu na złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FZ 245/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dominik Gajewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
I SA/Kr 1714/21 - Wyrok WSA w Krakowie z 2022-03-23
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 86 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dominik Gajewski po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 grudnia 2022 r. sygn. akt I SA/Kr 1714/21 w zakresie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 20 października 2021 r. nr 1201-IOP1-2.4104.67.2021.6 w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 23 marca 2022 r. sygn. akt I SA/Kr 1714/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę K. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 20 października 2021 r. nr 1201-IOP1-2.4104.67.2021.6 w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn.
Postanowieniem z dnia 5 października 2022 r. sygn. akt I SA/Kr 1714/21 przywrócono skarżącej nienależnie uiszczoną opłatę kancelaryjną wskazując, że pomimo wniesienia opłaty, skarżąca nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Pismem z dnia 4 listopada 2022 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku sporządzenie uzasadnienia wyroku. Podniosła, że w dniu 28 października 2022 r. otrzymała postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zwrocie opłaty kancelaryjnej z powodu niezłożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżąca tego samego dnia ustaliła w Urzędzie Pocztowym, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku został nadany na dres Izby Skarbowej w Krakowie, zamiast na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżąca wyjaśniła, że poprosiła o wysłanie wniosku męża, ponieważ sama opiekuje się dwójką małych dzieci. Mąż skarżącej pojechał na Pocztę i nadał list, lecz na skutek pomyłki zaadresował go do Izby Skarbowej. Skarżąca wskazała, że nie mogła sama zaadresować listu ponieważ nie miała w domu kopert. Poza tym konieczne było wypełnienie potwierdzenia nadania listu, a te druki są tylko na poczcie. Dodatkowo skarżąca wyjaśniła, że mąż zaadresował przesyłkę na adres organu ponieważ ostatni list skierowany był do Sądu, a pomimo to został nadany na adres Izby Skarbowej. Stąd mąż skarżącej był przekonany, że i tym razem należy nadać przesyłkę za pośrednictwem organu. Skarżąca podniosła również, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej do której dotarł wniosek powinien poinformować ją o tym fakcie, tak by mogła podjąć stosowne działania w sprawie. Organ podatkowy nie poinformował jednakże skarżącej o zaistniałej pomyłce.
Do wniosku o przywrócenie terminu skarżąca dołączyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sygn. akt I SA/Kr 1714/21, a także oświadczenie męża P. K. z dnia 3 listopada 2022 r. o nadaniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku listem poleconym w dniu 8 kwietnia 2022 r. na adres Izby Skarbowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 8 grudnia 2022 r. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. W uzasadnieniu wskazano, że argumentacja przedstawiona przez skarżącą we wniosku o przywrócenie terminu nie wykazała istnienia obiektywnych przyczyn uniemożliwiających jej zachowanie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku.
Strona skarżąca wniosła zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jako niezasadne podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, ze zm., dalej: P.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.), pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest bowiem brak winy strony w jego uchybieniu. Podkreślenia wymaga, że o braku winy można mówić wtedy, jeżeli strona postępowania nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przyczyną uchybienia terminu świadczącą o braku winy może być zaś tylko szczególnie ciężki przypadek losowy, który paraliżuje możliwość działania samodzielnego lub za pomocą osoby trzeciej. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu nie jest bowiem możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA w Warszawie zasadnie odmówił skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Powołane, zarówno we wniosku o przywrócenie terminu, jak i w zażaleniu, okoliczności nie uzasadniają braku jej winy, gdyż nie sposób dopatrzyć się w nich obiektywnych i niezależnych od strony przeszkód w terminowym wypełnieniu wezwania.
Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, skarżąca otrzymała odpis wyroku oddalającego skargę w dniu 5 kwietnia 2022 r. z dokładnym pouczeniem, co do sposobu i terminu złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawidłowo stwierdził, że skarżąca nie dochowała staranności , jakiej można wymagać od każdej osoby należycie dbającej o swoje interesy. Okoliczności wskazane przez skarżącą, takie jak konieczność opieki nad dziećmi, brak kopert w domu, czy też błędne przekonanie męża skarżącej, że przesyłkę należy nadać za pośrednictwem organu nie mogą być uznane za okoliczności uzasadniające brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI