III FZ 231/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił postanowienie WSA o zawieszeniu postępowania, uznając, że skierowanie pytania prejudycjalnego do TSUE nie uzasadnia automatycznego wstrzymania krajowej kontroli sądowej decyzji o odpowiedzialności podatkowej osób trzecich.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, uznając, że pytanie prejudycjalne do TSUE może wpłynąć na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, argumentując, że możliwość wzruszenia krajowego orzeczenia w trybie nadzwyczajnym po uzyskaniu odpowiedzi TSUE nie uzasadnia automatycznego wstrzymywania postępowania. NSA podkreślił, że sąd powinien ocenić stopień zależności postępowań, a nie automatycznie zawieszać sprawę.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na postanowienie WSA w Warszawie o zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego. WSA zawiesił postępowanie zainicjowane skargą H.Z. na decyzję o odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, powołując się na możliwość wpływu pytania prejudycjalnego skierowanego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przez inny sąd na wynik sprawy. Organ skarżący zarzucił, że zawieszenie postępowania nie może być dowolne i powinno uwzględniać zasadę szybkości postępowania oraz celowość. NSA przychylił się do zażalenia, stwierdzając, że dopuszczalność fakultatywnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wymaga oceny stopnia zależności postępowań. Podkreślono, że strony mają możliwość domagania się wzruszenia krajowego orzeczenia w trybie nadzwyczajnym po uzyskaniu odpowiedzi TSUE, co czyni automatyczne zawieszenie nieuzasadnionym. NSA uznał, że skierowanie pytania prejudycjalnego, zwłaszcza dotyczącego przepisów materialnoprawnych i jedynie pośrednio kwestii odpowiedzialności podatkowej, nie powinno determinować braku możliwości kontynuowania sądowej kontroli instancyjnej decyzji wydanych na podstawie art. 116 § 1 i n. Ordynacji podatkowej. W związku z tym NSA uchylił zaskarżone postanowienie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skierowanie pytania prejudycjalnego do TSUE nie uzasadnia automatycznego zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, jeśli nie zostanie należycie zbadany stopień zależności postępowań i istnieją inne środki prawne.
Uzasadnienie
NSA uznał, że możliwość wzruszenia krajowego orzeczenia w trybie nadzwyczajnym po uzyskaniu odpowiedzi TSUE oraz zasada szybkości postępowania przemawiają przeciwko automatycznemu zawieszeniu. Sąd powinien ocenić stopień zależności postępowań, a nie opierać się jedynie na fakcie skierowania pytania prejudycjalnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (4)
Główne
p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Fakultatywne zawieszenie postępowania jest możliwe, gdy istnieje związek sprawy z postępowaniem unijnym zainicjowanym pytaniem prejudycjalnym, ale nie może być ono dowolne i musi uwzględniać inne zasady procesowe.
O.p. art. 116 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, do którego odnosi się sprawa.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie może mieć dowolnego charakteru i powinno uwzględniać zasadę szybkości postępowania, celowość, sprawiedliwość i ekonomikę procesową. Możliwość wzruszenia krajowego orzeczenia w trybie nadzwyczajnym po uzyskaniu odpowiedzi TSUE nie uzasadnia automatycznego wstrzymywania postępowania. Sąd powinien ocenić stopień zależności postępowań, a nie automatycznie zawieszać sprawę tylko z powodu skierowania pytania prejudycjalnego.
Godne uwagi sformułowania
nie pozostawia sądowi orzekającemu nieograniczonej swobody decyzyjnej automatyczne sięganie po dyspozycję art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., bez należytego zbadania przez sąd administracyjny występowania związku pomiędzy potencjalnym prejudykatem unijnym i postępowaniem krajowym, stanowi nieuzasadnione wstrzymywanie biegu sprawy.
Skład orzekający
Krzysztof Winiarski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad fakultatywnego zawieszania postępowań sądowoadministracyjnych w kontekście pytań prejudycjalnych do TSUE, zwłaszcza w sprawach podatkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zawieszenia postępowania przez WSA w oczekiwaniu na odpowiedź TSUE w sprawie o odpowiedzialność podatkową osób trzecich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie wyjaśnia ważne zasady proceduralne dotyczące relacji między polskim sądownictwem administracyjnym a Trybunałem Sprawiedliwości UE, co jest kluczowe dla praktyków prawa podatkowego.
“NSA: Pytanie do TSUE nie usprawiedliwia automatycznego wstrzymania sprawy podatkowej!”
Sektor
finansowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII FZ 231/24 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2024-08-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-05-23 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Krzysztof Winiarski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.) Hasła tematyczne Zawieszenie/podjęcie postępowania Sygn. powiązane III SA/Wa 333/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-11-13 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 125 § 1 pkt 1; art. 184; art. 197 § 2. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 333/24, w przedmiocie zawieszenia postępowania sądowego w sprawie ze skargi H.Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 27 listopada 2023 r., nr 1401-IEW4.4125.12.2023.7.AK, w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie Postanowieniem z 5 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 333/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne zainicjowane skargą H.Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 27 listopada 2023 r., nr 1401-IEW4.4125.13.2023.6.AK, w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W ocenie Sądu pierwszej instancji zwrócenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie o sygn. I SA/Wr 966/22 i przedstawiona tamże kwestia sporna może mieć wpływ na wynik sprawy Skarżącej, albowiem niewypłacalność spółki, za której zaległości podatkowe odpowiada, została przez organ podatkowy powiązana z niewykonanymi zobowiązaniami wobec jednego wierzyciela – Skarbu Państwa. W reakcji na powyższe pismem z 15 kwietnia 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie złożył zażalenie, wskazując, że uznanie sądu, o którym mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., nie może mieć dowolnego charakteru i winno ważyć przesłanki fakultatywnego zawieszenia postępowania nie tylko z zasadą szybkości postępowania, ale również z uwzględnieniem celowości, sprawiedliwości i ekonomiki procesowej. Organ zauważył, że w zależności od odpowiedzi udzielonej przez Trybunał Skarżąca będzie mogła żądać powrotu sprawy w trybie nadzwyczajnym, zaś zawieszenie postępowania na obecnym etapie postępowania godzi w zasadę szybkości postępowania i utrzymuje stan niepewności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Dopuszczalność fakultatywnego zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. została przez ustawodawcę powiązana z koniecznością występowania związku sprawy wiodącej z postępowaniem unijnym zainicjowanym postanowieniem sądu pytającego, rozumianego spójnie w orzecznictwie tutejszego Sądu jako możliwość przypisania orzeczeniu Trybunału przymiotu prejudykatu dla sprawy mającej podlegać zawieszeniu. Jakkolwiek przywołany przepis posiłkuje się zwrotem "sąd może", nie pozostawia sądowi orzekającemu nieograniczonej swobody decyzyjnej, wymuszając ocenę występowania w konkretnym przypadku stopnia zależności obu postępowań. Należy podzielić argument podnoszony przez Dyrektora, że przepisy proceduralne regulujące postępowanie przed sądami administracyjnymi przewidują uprawnienie strony postępowania do reakcji procesowej na wejście do obrotu prawnego orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej mającego wpływ na treść orzeczenia sądu krajowego. Zainteresowane strony są wyposażone w uprawnienie do domagania się wzruszenia postępowania krajowego w trybie nadzwyczajnym w ramach odrębnie inicjowanego postępowania, toteż automatyczne sięganie po dyspozycję art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., bez należytego zbadania przez sąd administracyjny występowania związku pomiędzy potencjalnym prejudykatem unijnym i postępowaniem krajowym, stanowi nieuzasadnione wstrzymywanie biegu sprawy. Uwagi te należy odnosić w równej mierze do postępowań z zakresu odpowiedzialności podatkowej podmiotów trzecich, jak również spraw wymiarowych wobec spółek kapitałowych. Naczelny Sąd Administracyjny, podobnie jak w przywołanych przez organ orzeczeniach, doszedł do przekonania, że wstrzymywanie biegu postępowania sądowego w przywołanych okolicznościach było nieuzasadnione. Niezależnie od krótkiego czasu trwania stanu zawisłości sprawy – wniesienie skargi do Sądu pierwszej instancji 3 stycznia 2024 r. – nie można uznać, jakoby samo skierowanie pytania prejudycjalnego przez sąd krajowy, zwłaszcza odnoszącego się do przepisów materialnoprawnych dotyczących podatku od towarów i usług oraz jedynie pośrednio do zagadnienia odpowiedzialności podatkowej członków zarządu spółek kapitałowych, winno determinować brak możliwości kontynuowania sądowej kontroli instancyjnej decyzji wydanych na podstawie art. 116 § 1 i n. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.). Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI