III FZ 396/23

III FZ 396/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-10-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krzysztof Winiarski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
III SA/Wa 109/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-02-15
Skarżony organ
Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 11 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 109/23, w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 7 listopada 2022 r., nr BON.III.4220.120.16.2022.IN, w przedmiocie zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON za okres od grudnia 2016 r. do listopada 2017 r. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 5 kwietnia 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 109/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił W. K. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z 7 listopada 2022 r., nr BON.III.4220.120.16.2022.IN, w przedmiocie zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON za okres od grudnia 2016 r. do listopada 2017 r., jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
Przedstawiając stan faktyczny sprawy, Sąd pierwszej instancji wskazał, że w skardze inicjującej postępowanie Skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji organu odwoławczego. W uzasadnieniu środka zaskarżenia Skarżący ograniczył argumentację do wykazywania niezasadności decyzji co do zasady oraz powołania się na "istniejące warunki ekonomiczne" i "znaczne obciążenia przedsiębiorców". Do skargi nie dołączono jakichkolwiek dokumentów obrazujących spełnienie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że wobec braku uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji niemożliwym było przeprowadzenie merytorycznej oceny zaistnienia przesłanek warunkujących objęcie Skarżącego ochroną tymczasową.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z 27 kwietnia 2023 r. Skarżący zaskarżył postanowienie Sądu pierwszej instancji, domagając się jego uchylenia w całości i wstrzymania wykonania decyzji organu, ewentualnie uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do § 3 tego przepisu sąd może na wniosek zainteresowanego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Jakkolwiek celem wykazania przesłanek zawartych w hipotezie art. 61 § 3 p.p.s.a. wystarczające jest uprawdopodobnienie okoliczności stanowiących podstawę wniosku, zainteresowany winien podjąć starania mające na celu owo uprawdopodobnienie. Kwestia stopnia konieczności uprawdopodobnienia racji w kontekście instytucji przewidzianej w komentowanym przepisie była wielokrotnie przedmiotem rozważań judykatury, w których podkreślano, że podstawą badania zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek, z opisanymi przesłankami oraz dokumentami pozwalającymi na ich uprawdopodobnienie. Obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, która winna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z omawianego przepisu. Sąd musi dysponować wyczerpująco przedstawionymi, wiarygodnymi twierdzeniami pozwalającymi na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji.
W rozpoznawanej sprawie skarżący nie podołał ciążącemu obowiązkowi wykazania zaistnienia przesłanek warunkujących zastosowanie instytucji określonej w art. 61 § 3 p.p.s.a. Uzasadnienie skargi zawierającej wniosek o zastosowanie wobec strony ochrony tymczasowej nie tłumaczyło przyczyn warunkujących możliwość skorzystania z ww. instytucji. Informacji w omawianym zakresie, chociażby lakonicznych i ogólnych, nie dostarczyło również uzasadnienie zażalenia.
Odnosząc się do argumentacji zmierzającej do wdania się w merytoryczny spór co do kwestionowanej decyzji organu, podzielając stanowisko Sądu pierwszej instancji, należy w sposób kategoryczny odmówić zasadności kwestionowania prawidłowości wydanych decyzji podatkowych w toku postępowania wywołanego wnioskiem w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. Przedmiotem rzeczonego postępowania jest wyłącznie ocena przesłanek zawartych w ww. przepisie, zaś kwestie merytoryczne dotyczące zasadności rozstrzygnięcia w sprawie nie mogą być brane pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku.
Przyczyny dla uchylenia kwestionowanego orzeczenia nie można było upatrywać również w wysokości kwot należności objętych decyzją, która nie świadczy sama w sobie o zajściu przesłanek uzasadniających wstrzymanie jej wykonania. Jakkolwiek okoliczność ta w powiązaniu z trudną sytuacją finansową strony w określonym stanie faktycznym przy szczególnych okolicznościach mogłaby stanowić podstawę zastosowania ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 p.p.s.a. (zestawienie wysokości zobowiązania z realnymi możliwościami płatniczymi podatnika oraz jego potencjalną sytuacją majątkową po spłacie zobowiązania), należy mieć na względzie, że nie zwalnia to wnioskodawcy z obowiązku jej wyczerpującego przytoczenia wraz z powołaniem się na stosowne dokumenty źródłowe, co - jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji - nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Wyraźnie przy tym należy rozróżnić kwestię wykazania np. trudnej sytuacji finansowej od skorelowania tej okoliczności z jedną z dwóch przesłanek ustawowych wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest gestią sądu dopasowywanie poszczególnych twierdzeń i dowodów pod przesłanki zawarte w hipotezie normy prawnej oraz domyślanie się intencji skarżącego w argumentacji wskazującej, w odniesieniu do której z przesłanek w istocie zainteresowany upatruje tych okoliczności oraz w jaki sposób uznaje je za istotne z punktu widzenia przepisu. Sama konstrukcja żądania wniosku, wskazująca na konieczność uwzględnienia informacji i twierdzeń zgłoszonych ogólnie w sprawie, bez odrębnego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i powiązania tychże twierdzeń z przesłankami ustawowymi instytucji ochrony tymczasowej, jest niewystarczająca i nie może skutkować pozytywnym rozpatrzeniem sprawy.
Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Wniosek kosztowy zawarty w zażaleniu nie mógł zostać uwzględniony, albowiem art. 203 i art. 204 p.p.s.a. regulujące kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego nie znajdują zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji, toteż brak jest podstawy prawnej zawarcia rozstrzygnięcia w omawianym zakresie.