III FZ 167/23

III FZ 167/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-04-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Sławomir Presnarowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne
Koszty postępowania
Sygn. powiązane
I SA/Gl 589/18 - Postanowienie WSA w Gliwicach z 2023-01-23
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 200, art. 205 par.2,4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 589/18 w przedmiocie kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 20 lutego 2018 r., nr 2401-IOM.4104.6.2018.3 UNP: 2401-18-030096 w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 589/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: "WSA") w pkt 3 zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: "Dyrektor") na rzecz P.R. (dalej: "Skarżący") kwotę 5.100 złotych tytułem zwrotu kosztów postpowania.
Jako podstawę prawną orzeczenia o kosztach postępowania WSA wskazał art. 201 § 1 i art. 205 § 2 w zw. z § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").
Skarżący, reprezentowany przez doradcę podatkowego, złożył zażalenie na postanowienie zawarte w pkt 3 zaskarżonego orzeczenia, zarzucając naruszenie art. 205 § 2, § 4 p.p.s.a. w zw. z § ust. 1 pkt 1 lit. f), § 2 ust. 1, § 2 ust. 2 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. z 2011 r., nr 31, poz. 153; dalej: "rozporządzenie z 2011 r."), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, co skutkowało także naruszeniem przez WSA art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie, art. 32 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483; dalej: "Konstytucja RP").
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego, zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a., zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszy sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Przepis ten stosuje się odpowiednio do strony reprezentowanej przez doradcę podatkowego (§ 4 art. 205 p.p.s.a.).
W zażaleniu Skarżący próbował podważyć prawidłowość zastosowania przez WSA stawki wynagrodzenia dla doradcy podatkowego na podstawie rozporządzenia z 2011 r. Na poparcie tego stanowiska odwołał się do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1687, dalej: "rozporządzenie z 2018 r."), inflacji w latach 2011-2018 a także regulacji dotyczących radców prawnych i adwokatów.
Mając na względzie powyższe wskazać należy, że orzekając o kosztach zastępstwa prawnego, o których mowa w art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a., WSA bierze pod uwagę stan prawny obowiązujący w dacie wszczęcia postępowania sądowego, a więc w dacie wniesienia skargi. W rozpoznawanej sprawie miało to miejsce w dniu 17 kwietnia 2018 r., bowiem w tym dniu została nadana przesyłka pocztowa zawierająca skargę (zob. k. 23 akt sądowych). Jedną z konsekwencji procesowych wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest wszczęcie postępowania. Wynika to z kontradyktoryjnego charakteru postępowania sądowoadminisatrcyjnego.
Istotną kwestią – z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy – jest ustalenie, jaki akt prawny określający stawki wynagrodzenia doradcy podatkowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązywał 17 kwietnia 2018 r., tj. w dniu wniesienia skargi, a więc i w dniu wszczęcia postępowania.
W ocenie NSA, WSA prawidłowo przyjął, że orzekając o kosztach zastępstwa prawnego na rzecz strony reprezentowanej przez doradcę podatkowego w sprawie wszczętej 17 kwietnia 2018 r., należało zastosować wówczas obowiązujące rozporządzenie z 2011 r. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 lit. f) tego rozporządzenia kwota wynagrodzenia doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji wynosi w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 50.000 zł do 200.000 zł - 3.600 zł. Stawkę tę WSA zastosował, a na koszty postępowania, zasądzone przed WSA od organu na rzecz Skarżącego w kwocie 5.100 zł, składały się: wpis od skargi w wysokości 1.500 zł oraz stawka wynagrodzenia doradcy podatkowego – 3.600 zł.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, pełnomocnik Skarżącego nie podał żadnych szczególnych okoliczności, które wymagałyby podjęcia przez niego dodatkowych czynności poza typowymi działaniami przewidzianymi przez ustawodawcę. Słusznie WSA w tym względzie zwrócił uwagę, że fakt, iż po wszczęciu postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie, co miało miejsce w dniu 17 kwietnia 2018 r., w dniu 18 września 2018 r. w życie weszło rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie może sam w sobie uzasadniać wniosku o zasądzenie wynagrodzenia w wyższej wysokości, przewidzianej przez ten akt prawny. Jak bowiem stanowi § 4 tego rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wobec tego WSA prawidłowo przyjął, że orzekając o kosztach zastępstwa prawnego na rzecz strony reprezentowanej przez doradcę podatkowego w sprawie wszczętej 17 kwietnia 2018 r. należało zastosować wówczas obowiązujące rozporządzenie z 2011 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wkład pracy pełnomocnika w sprawie, jakkolwiek niewątpliwy, to jednak nie wymagał takiego nakładu pracy, który uzasadniałby podwyższenie kwoty wynagrodzenia należnego doradcy podatkowemu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest również podstaw do kwestionowania wysokości należnego doradcy podatkowemu wynagrodzenia, w świetle regulacji dotyczących radców prawnych i adwokatów. Prawodawca określił bowiem w stosownym akcie prawnym wysokość wynagrodzenia należnego doradcom podatkowym za czynności podejmowane przed sądem administracyjnym, co z kolei powoduje, że sądy są związane tą regulacją.
W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, a zażalenie podlega oddaleniu.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.