III FZ 160/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-04-24
NSAAdministracyjneŚredniansa
wyłączenie sędziegobezstronnośćKRSpostępowanie administracyjnesąd administracyjnyzażalenieniedopuszczalność wniosku

Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił wniosek o wyłączenie sędziów, uznając go za niedopuszczalny z powodu abstrakcyjnego formułowania zarzutów bez wskazania konkretnych okoliczności.

Skarżący złożył wniosek o wyłączenie sędziów NSA, powołując się na ich rzekomy brak statusu sędziego z powodu nominacji politycznej KRS. Wniosek został złożony przed wyznaczeniem składu orzekającego i nie zawierał konkretnych okoliczności uzasadniających wątpliwość co do bezstronności. NSA odrzucił wniosek jako niedopuszczalny, podkreślając, że zarzuty muszą być konkretne i odnosić się do faktycznych okoliczności sprawy, a nie mieć charakteru abstrakcyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek M.J. o wyłączenie sędziów NSA, który został złożony w ramach zażalenia na postanowienie WSA w Gliwicach dotyczące wyłączenia sędziego WSA. Skarżący argumentował, że nominaci politycznej KRS nie są sędziami w rozumieniu prawa i domagał się wyłączenia wskazanych osób, w tym sędziów delegowanych z WSA. Naczelny Sąd Administracyjny uznał wniosek za niedopuszczalny i postanowił go odrzucić. Sąd wskazał, że wniosek został złożony przed wyznaczeniem składu orzekającego, a strona nie podała konkretnych okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności konkretnych sędziów. Podkreślono, że wątpliwość co do bezstronności musi mieć charakter faktyczny, a nie potencjalny, i wymaga przedstawienia odpowiedniej argumentacji. Sąd uznał za niedopuszczalne abstrakcyjne formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności sędziego, oderwane od specyfiki konkretnej sprawy, zaznaczając, że instytucja wyłączenia sędziego ma zapewniać obiektywizm, a nie służyć do odsuwania sędziów uznanych subiektywnie za nieodpowiednich.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wyłączenie sędziego nie może być oparty na abstrakcyjnych zarzutach. Musi zawierać konkretne okoliczności faktyczne, które uzasadniają wątpliwość co do bezstronności sędziego w rozpatrywanej sprawie.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że wątpliwość co do bezstronności sędziego musi mieć charakter faktyczny i być uzasadniona konkretnymi okolicznościami sprawy. Abstrakcyjne formułowanie zarzutów, oderwane od specyfiki postępowania, jest niedopuszczalne i nie może służyć do odsuwania sędziów od prowadzenia sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia wniosku jako niedopuszczalnego.

p.p.s.a. art. 64 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia wniosku jako niedopuszczalnego.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia wniosku jako niedopuszczalnego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 19

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący wniosku o wyłączenie sędziego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wyłączenie sędziego musi być oparty na konkretnych okolicznościach faktycznych, a nie na abstrakcyjnych zarzutach dotyczących sposobu powołania sędziego. Wątpliwość co do bezstronności sędziego musi mieć charakter faktyczny i być uzasadniona. Wniosek o wyłączenie sędziego powinien być złożony po wyznaczeniu składu orzekającego, gdy znana jest tożsamość sędziów.

Odrzucone argumenty

Nominaci politycznej KRS nie są sędziami w rozumieniu prawa. Sędziowie delegowani z WSA do NSA powinni zostać wyłączeni z orzekania.

Godne uwagi sformułowania

nominaci politycznej KRS nie są sędziami w rozumieniu prawa Okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi faktycznie wystąpić, tzn. nie może mieć charakteru potencjalnego. za niedopuszczalne należy uznać abstrakcyjne formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego, w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy.

Skład orzekający

Krzysztof Winiarski

przewodniczący sprawozdawca

Stanisław Bogucki

członek

Jolanta Sokołowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wniosku o wyłączenie sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności wymogu konkretności zarzutów i faktycznego charakteru wątpliwości co do bezstronności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji złożenia wniosku o wyłączenie sędziego przed wyznaczeniem składu orzekającego i oparcia go na zarzutach dotyczących sposobu powołania sędziego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z prawem do sądu i bezstronnością sędziowską, co jest istotne dla prawników i osób zainteresowanych wymiarem sprawiedliwości.

Czy wniosek o wyłączenie sędziego może być pustym zarzutem? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FZ 160/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-04-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krzysztof Winiarski /przewodniczący sprawozdawca/
Stanisław Bogucki
Jolanta Sokołowska
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Sygn. powiązane
III FZ 349/23 - Postanowienie NSA z 2023-11-17
I SA/Gl 659/22 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-09-23
III FZ 132/23 - Postanowienie NSA z 2023-05-15
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Odrzucono wniosek
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 19; art. 58 § 1 pkt 6; art. 64 § 3 i art. 193.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski (sprawozdawca), Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia NSA Stanisław Bogucki, po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku M.J. o wyłączenie sędziów w sprawie z zażalenia M.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 stycznia 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 659/22, w przedmiocie wyłączenia sędziego w sprawie ze skargi M.J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 30 marca 2022 r. nr 2401-IEW2.720.5.2022.3 UNP: 2401-22-044510 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia odrzucić wniosek.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 29 stycznia 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 659/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyniku rozpoznania wniosku M.J. wyłączył sędzię WSA A.R. oraz asesora WSA P.P. od orzekania w sprawie (pkt 1), jednocześnie oddalając wniosek w zakresie żądania wyłączenia sędzi WSA K.M. (pkt 2).
Zażalenie od zapadłego orzeczenia w zakresie punktu 2 rozstrzygnięcia wywiódł Skarżący. W treści wniesionego środka zaskarżenia Strona zawarła "wniosek ewentualny do rozpoznania po wyznaczeniu składu Sądu" w trybie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w przedmiocie wyłączenia wymienionych w jego treści osób, powołanych na stanowisko sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, od orzekania w sprawie w przypadku przydzielenia im sprawy, tj. T.B., P.B., A.D., B.F., D.G., S.G., M.G., M.G.1., M.K., K.K., P.K., E.G., M.K.1., M.K.2., E.K., Z.L., M.O., P.N., J.P., P.P.1., J.S., B.H., W.S., R.S., P.S., J.W., M.W., B.W., G.R. i T.Z. W uzasadnieniu podniesiono, że w ugruntowanej doktrynie, jak i judykaturze, nominaci politycznej KRS nie są sędziami w rozumieniu prawa, a ich powołanie na urząd sędziego jest bezskuteczne.
W treści pisma zawarto również wniosek o wyłączenie sędziów delegowanych do orzekania w Naczelnym Sądzie Administracyjnym z wojewódzkich sądów administracyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek jako niedopuszczalny podlega odrzuceniu.
W rozpatrywanej sprawie poddany analizie wniosek Skarżący złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed wyznaczeniem składu orzekającego do rozpoznania zażalenia wniesionego w sprawie. Mimo wymogu zawartego w art. 19 p.p.s.a. jednocześnie z wniesieniem pisma zawierającego rzeczone żądanie nie wskazano na okoliczności mogące w realiach konkretnego przypadku wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności konkretnych sędziów, wszak na moment jego formułowania stronie nie były znane osoby zasiadające w składzie. Okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi faktycznie wystąpić, tzn. nie może mieć charakteru potencjalnego. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w której sędzia wyznaczony do określonego składu byłby zainteresowany wynikiem sprawy lub przejawiał oznaki uprzedzenia lub niekorzystnego nastawienia do strony. Ponadto wątpliwość co do bezstronności takiego sędziego winna być uzasadniona, co oznacza konieczność przedstawienia odpowiedniej argumentacji i odniesienia do ewentualnego braku bezstronności w konkretnej sprawie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, za niedopuszczalne należy uznać abstrakcyjne formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego, w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy. Omawiana instytucja procesowa winna zapewniać obiektywizm sądu, nie może natomiast służyć do odsuwania od prowadzenia postępowania sędziów, których strona w sposób subiektywny uznaje za nieodpowiednich. Tożsama argumentacja odnosi się zarówno do wniosku w zakresie sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak również delegowanych z wojewódzkich sądów administracyjnych do orzekania w tutejszym Sądzie.
W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 i art. 193 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI