III FZ 148/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-05-09
NSApodatkoweŚredniansa
egzekucjawpis sądowyprzywrócenie terminupostępowanie administracyjneNSAzdrowie psychiczneuprawdopodobnienie

NSA uchylił postanowienie WSA odmawiające przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego, uznając, że stan zdrowia psychicznego skarżącego wymaga szerszej analizy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego, uznając, że hospitalizacja skarżącego nie stanowiła przeszkody. NSA uchylił to postanowienie, wskazując na potrzebę szerszej analizy dokumentacji medycznej skarżącego, w tym zaświadczenia z poradni zdrowia psychicznego, które wskazywało na jego niesamodzielność i problemy z koncentracją.

Sprawa dotyczyła zażalenia T. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, które odmówiło przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Sąd pierwszej instancji uznał, że hospitalizacja skarżącego nie uniemożliwiła mu terminowego uiszczenia wpisu, zwłaszcza że czynność tę można wykonać bez wychodzenia z domu lub przez inną osobę. Skarżący wniósł zażalenie, a następnie po odrzuceniu kolejnego zażalenia z powodu uiszczenia wpisu po terminie, WSA przywrócił mu termin do uiszczenia wpisu od zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślił, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i wymaga uprawdopodobnienia braku winy. NSA zwrócił uwagę na dokumentację medyczną skarżącego, w tym zaświadczenie z poradni zdrowia psychicznego, które wskazywało na jego niestabilny stan psychiczny, problemy z koncentracją i zapamiętywaniem, a także stwierdzało jego obecną niesamodzielność. W związku z tym NSA uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA, uznając potrzebę szerszej analizy przedstawionych przez skarżącego okoliczności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli stan ten zostanie odpowiednio uprawdopodobniony i wykaże brak winy w uchybieniu terminu.

Uzasadnienie

NSA uznał, że zaświadczenie z poradni zdrowia psychicznego, wskazujące na niestabilny stan psychiczny, problemy z koncentracją i zapamiętywaniem oraz stwierdzające niesamodzielność skarżącego, wymaga szerszej analizy w kontekście wniosku o przywrócenie terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny postanowieniem w przedmiocie przywrócenia terminu orzeka o przywróceniu terminu i o poniesieniu przez stronę kosztów, o ile postanowienie to zapadło na skutek uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 87 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy dotyczące zażaleń stosuje się odpowiednio do postanowień, o których mowa w art. 185.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stan zdrowia psychicznego skarżącego, potwierdzony zaświadczeniem lekarskim, uzasadnia potrzebę szerszej analizy jego wniosku o przywrócenie terminu.

Odrzucone argumenty

Argumentacja WSA, że hospitalizacja nie stanowiła przeszkody w terminowym uiszczeniu wpisu, została uznana za niewystarczającą w świetle nowych dowodów.

Godne uwagi sformułowania

uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie obecnie staje się niesamodzielny

Skład orzekający

Bogusław Dauter

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'uprawdopodobnienia' braku winy w kontekście przywrócenia terminu, zwłaszcza w sytuacjach związanych ze stanem zdrowia psychicznego strony."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i dowodowej; kluczowe jest indywidualne ustalenie stanu faktycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważna jest indywidualna ocena stanu zdrowia strony w postępowaniu sądowym i jak dokumentacja medyczna może wpłynąć na rozstrzygnięcie proceduralne.

Stan psychiczny strony kluczowy dla przywrócenia terminu w sądzie administracyjnym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FZ 148/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Dauter /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Go 179/22 - Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp. z 2022-06-14
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 87 § 2, art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 9 maja 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Go 179/22 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi T. C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 14 lutego 2022 r., nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 16 sierpnia 2022 r., I SA/Go 179/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi T. C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z 14 lutego 2022 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych.
W uzasadnieniu sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący osobiście odebrał wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego 20 maja 2022 r., a więc już po okresie hospitalizacji, zaś termin do dokonania czynności procesowej upływał 27 maja 2022 r. W ocenie sądu hospitalizacja w dniach 20 kwietnia – 12 maja 2022 r. nie mogła stanowić przeszkody w terminowym dokonaniu czynności. Sąd wskazał, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż do momentu upływu terminu do uiszczenia wpisu tj. do 27 maja 2022 r., jego stan zdrowia nagle uległ pogorszeniu, co uniemożliwiłoby mu uiścić wpis, tym bardziej, że jest to czynność, której można dokonać również bez opuszczenia miejsca zamieszkania, czy też wyręczając się inną osobą zlecając jej dokonanie przelewu.
W zażaleniu na postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie oraz przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
Zarządzeniem z 31 sierpnia 2022 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia. Następnie postanowieniem z 4 października 2022 r. odrzucono zażalenie z uwagi na uiszczenie wpisu sądowego od zażalenia po upływie, oznaczonego w wezwaniu, siedmiodniowego terminu.
Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia. Postanowieniem z 25 października 2022 r. WSA w Gorzowie Wielkopolskim przywrócił termin do uiszczenia wpisu od zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Z treści art. 87 § 2 p.p.s.a. wynika, że w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Uznać zatem należy, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu.
Wniosek o przywrócenie terminu powinien zawierać uzasadnienie, w którym strona uprawdopodobni brak winy w przekroczeniu terminu. W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (wyrok NSA z 4 czerwca 2002 r., II SA/Ka 1977/00, LEX nr 655239). Uprawdopodobnienie nie oznacza więc udowodnienia braku winy.
W piśmiennictwie uprawdopodobnienie jest określane jako ułatwione postępowanie dowodowe, postępowanie zmierzające do uwiarygodnienia twierdzeń, surogat, namiastka dowodu bądź środek zastępczy dowodu niedający pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (za: M. Iżykowski, Charakterystyka prawna uprawdopodobnienia w postępowaniu cywilnym, NP 1980/3, s. 75).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że w sprawie niniejszej celowe jest rozpoznanie przesłanek przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w szerszym zakresie. Jak wynika z akt sprawy skarżący dostarczył szereg dokumentów wskazujących na jego sytuację zdrowotną. W szczególności za szerszym spojrzeniem na przedstawioną we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi argumentacją przemawiają informacje zawarte w zaświadczeniu lekarskim z 25 sierpnia 2022 r. W zaświadczeniu z poradni zdrowia psychicznego wskazano, że skarżący leczony jest psychiatrycznie, przyjmuje leki prokognitywne, nasenne i przeciwdepresyjne, jego stan psychiczny jest niestabilny, wykazuje spowolniały tok myślenia, nastrój jednostajnie obniżony, problemy z zapamiętywaniem, skupieniem uwagi, często stany splątania. Stwierdzono, że skarżący "obecnie staje się niesamodzielny" i powinien pozostawać pod całodobową opieką osób z otoczenia.
Powyższe informacje przedstawiają szerszy obraz w jakim należałoby przeanalizować dokumentację przesłaną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, przedstawioną przez skarżącego argumentację, oraz sposób podejmowania przez niego czynności w sprawie.
Z tych względów, na podstawie 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI