III FZ 14/26

III FZ 14/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-02-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-01-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Pruszyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
I SA/Gd 797/25 - Postanowienie WSA w Gdańsku z 2025-12-02
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 35, art. 58 par. 1 pkt 3, art. 37 par. 1, art. 49 par 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 grudnia 2025 r. sygn. akt I SA/Gd 797/25 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi G. H. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 18 sierpnia 2025 r. nr 2201-IEE.7192.2.208.2025.2.AK w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z 2 grudnia 2025 r., sygn. akt I SA/Gd 797/25 odrzucił skargę G. H. (dalej: Skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 18 sierpnia 2025 r., nr 2201-IEE.7192.2.208.2025.2.AK w przedmiocie uchylenia czynności egzekucyjnej. Ponadto w punkcie drugim postanowił o zwrocie stronie wpisu sądowego.
Przestawiając stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 21 października 2025 r. wezwano pełnomocnika Skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu Skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.). Pouczono, że nieusunięcie braku formalnego skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania spowoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Jednocześnie do pełnomocnika Skarżącego przesłano zarządzenie Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Przesyłkę zawierającą powyższe wezwania doręczono pełnomocnikowi 6 listopada 2025 r. (drogą elektroniczną ePUAP, dowód: Urzędowe Doręczenie Poświadczenia - k. 24 akt sądowych). W odpowiedzi na powyższe, w dniu 6 listopada 2025 r. został uiszczony wpis sądowy od skargi. Do sprawy nie zostało nadesłane pełnomocnictwo do działania w imieniu Skarżącego. W tych okolicznościach Sąd pierwszej instancji stwierdził, że brak formalny skargi nie został uzupełniony w kwestii reprezentacji wymienionego w niej Skarżącego. W rezultacie powyższego skargę odrzucono na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zaś na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zwrócono stronie wpis sądowy.
Na powyższe postanowienie, pismem z 23 grudnia 2025 r., pełnomocnik Skarżącego złożył zażalenie wraz z ewentualnym wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych.
Wniósł w nim o:
1. uchylenie postanowienia z 2 grudnia 2025 r. oraz nadanie skardze biegu,
- ewentualnie,
2. na wypadek nieuwzględnienia zażalenia - przywrócenie terminu do uzupełnienie braków formalnych w postaci złożenia odpisu pełnomocnictwa procesowego wskazując, iż o istnieniu tego uchybionego zobowiązania pełnomocnik dowiedział się dopiero z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia otrzymanego 17 grudnia 2025 r., a nie z treści korespondencji sądowej otrzymanej 6 listopada 2025 r.,
3. w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych.
Jednocześnie wniósł o dopuszczenie na mocy art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodu z dokumentu - wizualizacji korespondencji sądowej otrzymanej 6 listopada 2025 r. w skrzynce odbiorczej pełnomocnika Skarżącego na fakt ustalenia, że sporne zobowiązanie pełnomocnika do przedłożenia pełnomocnictwa (i) nie figuruje w spisie załączników tej korespondencji, oraz (ii) nie wynika wyraźnie z pozostałej treści tej korespondencji oraz o uwzględnienie załączonego do pisma odpisu pełnomocnictwa procesowego udzielonego przez Skarżącego, jako uzupełnienie braków skargi na wypadek rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu.
W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik podniósł, że z załączonego wydruku korespondencji sądowej odebranej 6 listopada 2025 r. w żaden sposób nie wynika, aby korespondencja ta zawierała wyraźne wezwanie Sądu do przedłożenia odpisu pełnomocnictwa; korespondencja ta zawierała natomiast dwa wyraźnie wyodrębnione załączniki w formacie PDF: (i) wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, oraz (ii) doręczenie Skarżącemu odpisu odpowiedzi na skargę. Żaden z ww. załączników do korespondencji w formacie PDF nie dotyczy obowiązku złożenia odpisu pełnomocnictwa, co było przyczyną odrzucenia skargi. Pierwszy załącznik dotyczył obowiązku uiszczenia wpisu a bezsporne jest, że wpis został uiszczony tego samego dnia, drugi stanowił doręczenie odpowiedzi organu, bez żadnych terminów dla Skarżącego. W spisie załączników brak jest jakiegokolwiek zobowiązania pełnomocnika do złożenia odpisu pełnomocnictwa. W tej konkretnej sprawie zobowiązanie pełnomocnika do przedłożenia pełnomocnictwa - nie dość, że nie jest ujęte w spisie załączników to jeszcze ze strony tytułowej korespondencji sądowej, w postaci wyświetlanej na komputerze pełnomocnika, nie sposób domyślić się, iż w ogóle takie zobowiązanie istniało.
Pismem z 23 grudnia 2025 r. w uzupełnieniu zażalenia pełnomocnik podał jego podstawy zaskarżenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że pełnomocnik ustanowiony w sprawie obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa (art. 37 § 1 zd. 1 p.p.s.a.). Niedołączenie do wniesionej skargi dokumentu potwierdzającego umocowanie danej osoby do występowania w charakterze pełnomocnika jest z kolei brakiem formalnym, który uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu. Niedochowanie wskazanego wyżej wymogu stanowi brak formalny skargi, do którego uzupełnienia w terminie 7 dni wzywa się stronę (art. 49 § 1 p.p.s.a.), pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie profesjonalny pełnomocnik Skarżącego został prawidłowo wezwany do usunięcia braków formalnych skargi w zakresie przedłożenia dokumentu pełnomocnictwa. Jednocześnie do pełnomocnika Skarżącego przesłano zarządzenie Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wezwanie to zostało skutecznie doręczone za pośrednictwem systemu ePUAP (Urzędowe Doręczenie Poświadczenia - k. 24 akt sądowych) w dniu 6 listopada 2025 r., a informacja o jego doręczeniu została odebrana w aplikacji mObywatel, która stanowi narzędzie umożliwiające dostęp do korespondencji urzędowej ePUAP.
Wyjaśnienia wymaga, że ePUAP oraz mObywatel to dwa powiązane, lecz odrębne systemy teleinformatyczne administracji publicznej. mObywatel jest aplikacją rządową umożliwiającą potwierdzanie tożsamości oraz dostęp do wybranych e-usług administracji publicznej, natomiast ePUAP stanowi platformę służącą do elektronicznej komunikacji z urzędami, w tym do wnoszenia pism i odbierania korespondencji urzędowej. Wybór formy odczytu wiadomości należał do decyzji pełnomocnika.
W sprawie bezsporne jest, że pełnomocnik Skarżącego zapoznał się z korespondencją i wykonał wezwanie w zakresie uiszczenia wpisu sądowego, co dowodzi, że miał świadomość doręczenia pisma. Brak wykonania drugiego z obowiązków, tj. przedłożenia pełnomocnictwa, nie wynikał z braku wezwania, lecz z nieprawidłowego zapoznania się z całością doręczonej korespondencji. Treść wezwania do złożenia pełnomocnictwa była zawarta w treści pisma w pliku XML, do którego ścieżka dostępu została wskazana w komunikacie w aplikacji mObywatel.
Fakt, że aplikacja mObywatel prezentuje podgląd dokumentów w formacie HTML oraz załączniki w formacie PDF, nie zwalnia profesjonalnego pełnomocnika z obowiązku zapoznania się z całością doręczonej korespondencji. Podkreślenia wymaga, że profesjonalny pełnomocnik, jako podmiot zawodowo zajmujący się prowadzeniem spraw sądowych, zobowiązany jest do zachowania podwyższonej staranności w odbiorze i analizie korespondencji sądowej, w tym do znajomości zasad funkcjonowania systemów wykorzystywanych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ryzyko błędnej interpretacji lub niepełnego odczytania treści doręczenia obciąża pełnomocnika, a nie sąd.
Nie sposób podzielić argumentu Skarżącego, zgodnie z którym pełnomocnik "nie ma obowiązku domyślać się braków skargi". W niniejszej sprawie braki te zostały bowiem jednoznacznie wskazane w doręczonym piśmie sądowym. Ich powstanie a następnie nieuwzględnienie było wyłącznie konsekwencją niedochowania należytej staranności przy działaniu pełnomocnika i zapoznawaniu się z treścią korespondencji elektronicznej.
W konsekwencji należy uznać, że wezwanie do usunięcia braków formalnych zostało skutecznie doręczone, a brak przedłożenia pełnomocnictwa w zakreślonym terminie obligował Sąd pierwszej instancji do odrzucenia skargi.
Zawarty w zażaleniu wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych w postaci złożenia odpisu pełnomocnictwa procesowego podlega odrębnemu rozpoznaniu przez WSA w Gdańsku.
Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.