III FZ 120/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-03-21
NSApodatkoweWysokansa
przywrócenie terminuwpis sądowyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiulga płatniczazaległości podatkowechoroba pełnomocnikabraki formalnezażalenieNSA

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA, uznając, że sąd pierwszej instancji powinien był wezwać stronę do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu, zamiast go odrzucać.

Sprawa dotyczy zażalenia spółki L. sp. z o.o. na postanowienie WSA w Warszawie, które odrzuciło wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Spółka argumentowała, że uchybienie terminu nastąpiło z powodu choroby pełnomocnika. WSA odrzucił wniosek, wskazując na brak równoczesnego dokonania czynności, której termin upłynął. NSA uchylił postanowienie WSA, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji powinien był wezwać spółkę do uzupełnienia braków formalnych wniosku, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., zamiast od razu go odrzucać.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie spółki L. sp. z o.o. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło wniosek spółki o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowych. Po wezwaniach do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych, spółka uzupełniła braki formalne, ale nie uiściła wpisu sądowego w terminie. Wniosek o przywrócenie terminu złożyła z powodu choroby pełnomocnika, jednak nie dołączyła dowodu uiszczenia wpisu. WSA odrzucił wniosek, powołując się na art. 87 § 4 p.p.s.a., który wymaga równoczesnego dokonania czynności, której termin upłynął. NSA uchylił postanowienie WSA, uznając, że sąd pierwszej instancji naruszył przepisy proceduralne. Zgodnie z orzecznictwem NSA, w przypadku niezachowania wymogu z art. 87 § 4 p.p.s.a., sąd powinien wezwać stronę do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu, a nie od razu go odrzucać. W związku z tym, zaskarżone postanowienie zostało uchylone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji powinien był wezwać stronę do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu, zamiast go odrzucać.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., w przypadku niezachowania wymogu z art. 87 § 4 p.p.s.a. (równoczesne dokonanie czynności z wnioskiem o przywrócenie terminu), sąd powinien wezwać do uzupełnienia braku formalnego wniosku, a nie od razu go odrzucać.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 86 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 87 § 1,2,4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 49 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd powinien wezwać do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu, jeśli nie została równocześnie dokonana czynność, której termin upłynął.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 88

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 68

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji powinien był wezwać do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu, a nie go odrzucać.

Odrzucone argumenty

Argumentacja WSA oparta na art. 87 § 4 p.p.s.a. jako podstawie do odrzucenia wniosku bez wezwania do uzupełnienia.

Godne uwagi sformułowania

sąd pierwszej instancji powinien wezwać skarżącą na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. do uzupełnienia braku formalnego złożonego wniosku poprzez przedłożenie dowodu uiszczenia opłaty sądowej oraz wyznaczyć termin siedmiu dni od dnia otrzymania tego wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

Skład orzekający

Jacek Pruszyński

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty przywracania terminów w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności obowiązek sądu do wzywania do uzupełnienia braków formalnych wniosku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku równoczesnego dokonania czynności z wnioskiem o przywrócenie terminu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje istotny błąd proceduralny sądu pierwszej instancji, który może mieć wpływ na prawa strony. Jest to przykład ważnej lekcji dla praktyków prawa o tym, jak sądy interpretują i stosują przepisy proceduralne.

Błąd WSA: Jak sąd nie powinien odrzucać wniosku o przywrócenie terminu.

Dane finansowe

WPS: 500 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FZ 120/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-03-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Pruszyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Wa 2607/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-01-14
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 86 par. 1, art. 87 par 1,2,4, art. 49 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 21 marca 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia L. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 2607/23 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi L. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 15 września 2023 r., nr 1401-IEW2.4261.9.2023.9.EK w przedmiocie ulgi płatniczej postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 7 lutego 2024 r. o sygn. III SA/Wa 2607/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi L. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca, spółka) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 15 września 2023 r., nr 1401-IEW2.4261.9.2023.9.EK, wydaną w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowych, odrzucił wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
Przestawiając stan faktyczny sprawy, sąd pierwszej instancji wskazał, że Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III z 28 listopada 2023 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie imienia
i nazwiska osoby, która podpisała skargę w imieniu spółki oraz złożenia oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osoby, która podpisała skargę do reprezentacji spółki w dacie wniesienia skargi. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III z 30 listopada 2023 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. Przesyłka sądowa zawierająca w/w wezwania została doręczona upoważnionemu pracownikowi spółki w dniu 6 grudnia 2023 r. Termin do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnego skargi upłynął bezskutecznie z dniem 13 grudnia 2023 r.
Pismem z 7 grudnia 2023 r. skarżąca uzupełniła ww. braki formalne skargi.
Z uwagi na nieprawidłowe doręczenie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, wezwano ponownie skarżącą do uiszczenia tego wpisu. Przesyłka sądowa zawierająca w/w wezwanie została doręczona skarżącej w dniu 16 stycznia 2024 r. Pismem z 25 stycznia 2024 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi z powodu choroby pełnomocnika spółki.
Ustosunkowując się do wniosku skarżącej, sąd pierwszej instancji wskazał, że w myśl art. 87 § 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.), podstawowymi przesłankami warunkującymi przywrócenie terminu jest - po pierwsze - złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, po drugie - uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego, co oznacza, że strona, która uchybiła terminowi powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i niemożliwa do przezwyciężenia, a po trzecie - równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu - dokonanie czynności uchybionej. Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie. Brak dokonania którejkolwiek z powyższych czynności równocześnie powoduje, że wniosek jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu bez merytorycznego rozpoznania (art. 88 p.p.s.a). Taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanym przypadku. Pełnomocnik skarżącej jednocześnie z wniesieniem wniosku o przywrócenie terminu nie dokonał czynności, która nie została dokonana w wymaganym, ustawowym terminie, czego wymaga wprost przepis art. 87 § 4 p.p.s.a. Z uwagi zatem na złożenie wniosku
o przywrócenie terminu z naruszeniem reguł przewidzianych we wskazanych wyżej przepisach prawa, złożony wniosek jako niespełniający wymogów formalnych podlegał odrzuceniu.
Pismem z 19 lutego 2024 r. skarżąca zakwestionowała powyższe postanowienie wnosząc o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu zażalenia podano, że pełnomocnik spółki był poważnie chory i nie dopatrzył, że wraz z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych było również zarządzenie z 30 listopada 2023 r. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi
w kwocie 500 zł. Nie było to spowodowane zaniedbaniem po stronie skarżącego tylko wystąpieniem sytuacji, na którą skarżąca nie miał wpływu - zły stan zdrowia pełnomocnika. Pełnomocnik przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim co spowodowało niedotrzymanie wymaganego terminu. Zgodnie z art. 68 Konstytucji Rzeczypospolitej prawo do ochrony zdrowia przysługuje każdemu obywatelowi.
W załączeniu przedłożono dowód uiszczenia opłaty sądowej od skargi w wysokości 500 zł.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu strona wnosi do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz równocześnie
z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że jeżeli równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona nie dokonała czynności procesowej, w stosunku do której występuje o przywrócenia terminu, to taki wniosek dotknięty jest brakiem formalnym podlegającym uzupełnieniu, a sąd winien wezwać stronę w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. do uzupełnienia tego braku w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 maja 2005 r., sygn. akt I OZ 437/05, czy też z 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FZ 648/05, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
W rozpoznawanej sprawie skarżąca 25 stycznia 2024 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismo sporządzone przez nieprofesjonalnego pełnomocnika, w którym wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi bez dołączenia dowodu opłacenia tego wpisu. Jeżeli skarżąca składając wniosek o przywrócenie terminu nie dopełniła obowiązku
z art. 87 § 4 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny powinien wezwać skarżącą na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. do uzupełnienia braku formalnego złożonego wniosku poprzez przedłożenie dowodu uiszczenia opłaty sądowej oraz wyznaczyć termin siedmiu dni od dnia otrzymania tego wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w rozpoznawanej sprawie nie dopełnił tego obowiązku, odrzucając na podstawie art. 88 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.
Sędzia NSA Jacek Pruszyński

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI