III FZ 110/24

III FZ 110/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-06-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krzysztof Winiarski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
I SA/Bd 351/23 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy z 2023-11-23
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie w części  i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 49; art. 87 § 4; art. 88.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. sp. z o.o. z siedzibą w B. na punkt 1 (pierwszy) postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Bd 351/23 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w B. na postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 19 czerwca 2023 r., nr 0401-IEE.7113.60.2023.2. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie w punkcie 1 (pierwszym) i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z 23 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Bd 351/23, po rozpoznaniu skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z 19 czerwca 2023 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych - odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi (pkt 1) oraz skargę (pkt 2).
Jak wyjaśnił w swoim rozstrzygnięciu WSA, Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z 26 lipca 2023 r. wezwał Skarżącą do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł, podpisania skargi lub nadesłania podpisanego odpisu skargi oraz złożenia dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej – odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, z którego wynikałoby uprawnienie do wniesienia skargi – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało prawidłowo doręczone na adres do korespondencji podany w skardze 9 sierpnia 2023 r., zatem termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upływał 16 sierpnia 2023 r.
Pismem z 21 sierpnia 2023 r. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia wskazanych braków formalnych skargi. Podała, że o niedopełnieniu formalności dowiedziała się 18 sierpnia 2023 r.
Zarządzeniem z 14 września 2023 r. Sąd pierwszej instancji wezwał Skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi przez dokonanie czynności, która nie została dopełniona w terminie, tj. podpisania skargi lub nadesłania podpisanego odpisu skargi, złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej - odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, z którego wynikałoby uprawnienie do wniesienia skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 złotych - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia wniosku. Wezwanie to po dwukrotnym awizowaniu pozostawiono w aktach ze skutkiem doręczenia na dzień 2 października 2023 r., zatem za ostateczny termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku uznano dzień 9 października 2023 r.
Mając powyższe na uwadze WSA w Bydgoszczy stwierdził, że skoro Skarżąca składając wniosek o przywrócenie terminu nie dokonała czynności, której nie dokonała w terminie, jak również nie odpowiedziała na wezwanie Sądu do uzupełnienia tego braku, to tym samym nie dopełniła obowiązku umożliwiającego przywrócenie terminu, co obligowało Sąd do odrzucenia wniosku na podstawie art. 88 p.p.s.a. Uznał również, że skoro wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi zostało wysłane na adres do doręczeń podany w skardze i skutecznie doręczone to wskutek braku odpowiedzi skarga podlegała odrzuceniu.
Skarżąca, pismem z 25 grudnia 2023 r. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Bydgoszczy w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi, tj. w zakresie punktu 1, wnosząc o jego uchylenie, ponieważ:
1. uzasadnienie postanowienia nie odnosi się do przedmiotu sprawy bowiem Spółka nie składała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy w dniu 19 czerwca 2023 r. skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy w przedmiocie wygaśnięcia postanowienia o wyrażeniu zgody na sprzedaż zajętej nieruchomości,
2. Spółka nie otrzymania wezwania Sądu do uzupełnienia wniosku zgodnie z art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a.) co miało nastąpić w dniach 18 i 26 września 2023 r.
Strona podkreśliła, że wskazany w piśmie Sądu adres Spółki to siedziba posiadająca czynną całą dobę recepcję, której dyżurujący pracownik odbiera wszelkie, adresowane na Skarżącą przesyłki w tym przesyłki polecone. W wydanym przez Sąd postanowieniu nie jest odnotowany fakt odmowy przyjęcia przesyłki, co powinno zostać odnotowane przez doręczyciela. Wskazała również, że mylnie została wskazana przez sąd w postanowieniu prawomocna data uznania przesyłki za doręczoną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie z przyczyn podniesionych w zażaleniu.
Zgodnie z treścią art. 49 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (§ 1). Jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania. Na zarządzenie przysługuje zażalenie (§ 2).
Natomiast stosownie do art. 87 § 4 p.p.s.a., równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie przyjmuje się, że niedopełnienie tego wymagania jest traktowane jako brak formalny, którego uzupełnienie powinno zostać zarządzone przez przewodniczącego w trybie art. 49 p.p.s.a. (tak NSA w postanowieniach: z 14 lutego 2013 r., I OZ 93/13, LEX nr 1282810 i z 25 października 2012 r., II OZ 946/12, LEX nr 1270381; B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 87).
Tymczasem w realiach niniejszej sprawy Sąd pierwszej instancji formułując wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi przez dokonanie czynności, która nie została dopełniona w terminie, błędnie zastosował wobec Skarżącej rygor odrzucenia wniosku, znajdując jego podstawę w art. 88 p.p.s.a.
Przepis ten stanowi, że spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wniosek jest spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Wniosek jest niedopuszczalny, gdy brakuje ustawowych warunków jego dopuszczalności, np. jeżeli został złożony po upływie roku od uchybionego terminu, a nie dotyczy przypadku wyjątkowego (art. 87 § 5 p.p.s.a.); jeżeli uchybienie terminowi nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.), np. przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy; jeżeli czynność strony była dokonana w terminie lub termin nie rozpoczął swojego biegu (art. 86 § 1 p.p.s.a.); jeżeli wniosek nie dotyczy terminu procesowego, lecz np. terminu prawa materialnego lub terminu instrukcyjnego (art. 278 lub 141 § 1 p.p.s.a.) albo terminu związanego z upływem określonej fazy postępowania sądowego (np. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o zwrot kosztów postępowania, który to termin ograniczony jest momentem zamknięcia rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia – art. 210 § 1 p.p.s.a.). Innymi słowy, niedopuszczalność musi wynikać z konkretnego przepisu prawa (B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 88).
W zaistniałym stanie faktycznym żadna z przedstawionych wyżej okoliczności nie stanowiła podstawy odrzucenia wniosku. Błędny rygor zakreślony przez Sąd a quo w wystosowanym do Skarżącej wezwaniu spowodował więc wydanie błędnego rozstrzygnięcia w sprawie. W związku z powyższym odrzucenie wniosku było nieuprawnione albowiem nie znajduje oparcia w przepisach ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd pierwszej instancji wzywając do uzupełnienia braku formalnego wniosku zobligowany był do zastosowania przepisów dotyczących postępowania naprawczego określonego w art. 49 § 1 p.p.s.a. Dopiero poprawnie zakreślony rygor uprawnia sąd (w przypadku niewykonania przez Skarżącą wezwania w tym zakresie) do zakończenia postępowania i wydania rozstrzygnięcia w formie zarządzenia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 49 § 2 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy ponownie rozpatrując sprawę weźmie pod uwagę powyższe kwestie.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.