Orzeczenie · 2026-04-21

III FZ 105/26

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-04-21
NSApodatkoweWysokansa
przywrócenie terminubrak winypełnomocnikchorobapostępowanie sądowoadministracyjneodpowiedzialność podatkowazażalenieNSA

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie WSA w Łodzi, które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. WSA uznał, że nagła choroba pełnomocnika, mimo przedstawionej dokumentacji medycznej, nie stanowiła wystarczającej podstawy do stwierdzenia braku winy strony w uchybieniu terminu. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że profesjonalny pełnomocnik powinien podjąć wszelkie działania w celu rzetelnego reprezentowania mandanta, w tym zlecić czynności innemu pracownikowi lub pełnomocnikowi, jeśli sam był niezdolny do działania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podkreślił, że instytucja przywrócenia terminu wymaga kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek: złożenia wniosku w ustawowym terminie, dopełnienia czynności oraz uprawdopodobnienia braku winy. NSA przyznał, że choć samo zwolnienie lekarskie nie zawsze jest wystarczające, to w tej konkretnej sprawie, biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności – chorobę głównego pełnomocnika, problemy zdrowotne drugiego pełnomocnika, chorobę siostry skarżącego oraz skomplikowany charakter sprawy – skarżący podołał obowiązkowi uprawdopodobnienia braku winy. NSA uchylił zaskarżone postanowienie i przywrócił termin do wniesienia skargi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanki braku winy w kontekście choroby profesjonalnego pełnomocnika i dodatkowych trudności strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Każda sprawa o przywrócenie terminu jest oceniana indywidualnie na podstawie całokształtu okoliczności.

Zagadnienia prawne (2)

Czy choroba pełnomocnika strony, potwierdzona zwolnieniem lekarskim, stanowi wystarczającą podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli okoliczności choroby i jej wpływ na możliwość działania strony lub jej pełnomocników, w połączeniu z innymi trudnościami, uprawdopodabniają brak winy w uchybieniu terminu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choć samo zwolnienie lekarskie nie zawsze jest wystarczające, to w sytuacji, gdy choroba dotyczy profesjonalnego pełnomocnika, a dodatkowo występują inne poważne problemy zdrowotne u drugiego pełnomocnika oraz u członka rodziny strony, a sprawa jest skomplikowana, można uznać brak winy w uchybieniu terminu.

Jakie są przesłanki przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przywrócenie terminu następuje, gdy strona nie dokonała czynności bez swojej winy, złożyła wniosek w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, dokonała czynności równocześnie z wnioskiem i uprawdopodobniła brak winy.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił kumulatywny charakter przesłanek przywrócenia terminu, wskazując na konieczność spełnienia wszystkich wymogów formalnych i merytorycznych, w tym uprawdopodobnienia braku winy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie WSA w Łodzi i przywrócono termin do wniesienia skargi.

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 86 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis regulujący możliwość przywrócenia terminu, gdy strona nie dokonała czynności bez swojej winy.

p.p.s.a. art. 87 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis określający termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (7 dni od ustania przyczyny).

p.p.s.a. art. 87 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis nakładający obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy.

p.p.s.a. art. 87 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis wymagający jednoczesnego dokonania czynności, dla której termin był określony.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący rozpatrywania zażaleń.

p.p.s.a. art. 197 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący skutków uwzględnienia zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym

Przepis dotyczący skutków uwzględnienia zażalenia.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący uchylenia postanowienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Choroba pełnomocnika strony, potwierdzona zwolnieniem lekarskim, uniemożliwiła terminowe wniesienie skargi. • Dodatkowe problemy zdrowotne drugiego pełnomocnika oraz choroba siostry skarżącego wpłynęły na stan psychofizyczny skarżącego i uniemożliwiły znalezienie innego pełnomocnika w krótkim czasie. • Skomplikowany charakter sprawy i krótki czas na reakcję procesową.

Odrzucone argumenty

Argument WSA, że samo zwolnienie lekarskie nie jest wystarczające do stwierdzenia braku winy i że strona powinna była skorzystać z pomocy innego pełnomocnika.

Godne uwagi sformułowania

nie każda choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu • niekoniecznie musi on bowiem oznaczać niemożność dokonania w sposób prawidłowy konkretnej czynności procesowej • o braku winy można mówić w sytuacji, gdy dana przeszkoda w dokonaniu czynności skonfrontowana z obiektywnymi miernikami staranności prowadzi do wniosku, że zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku • w przypadku faktycznego przebywania przez pełnomocnika strony na zwolnieniu lekarskim i pobieraniu w tym okresie przez niego zasiłku chorobowego nie można oczekiwać, że będzie on świadczył pomoc prawną

Skład orzekający

Jan Rudowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki braku winy w kontekście choroby profesjonalnego pełnomocnika i dodatkowych trudności strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Każda sprawa o przywrócenie terminu jest oceniana indywidualnie na podstawie całokształtu okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak poważne problemy zdrowotne mogą wpłynąć na możliwość prowadzenia spraw sądowych i jak sąd podchodzi do kwestii braku winy w uchybieniu terminu, co jest częstym problemem praktycznym.

Choroba pełnomocnika usprawiedliwieniem dla spóźnionej skargi? NSA przywraca termin!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst