III FZ 103/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił postanowienie WSA o odrzuceniu zażalenia na wniosek o wyłączenie sędziego, uznając je za czynność niecierpiącą zwłoki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie na postanowienie o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego, wskazując na nieuiszczenie wpisu sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, interpretując pojęcie 'rozstrzygnięcia sprawy' w kontekście wyłączenia sędziego jako prawomocne zakończenie postępowania w tym przedmiocie. Sąd uznał, że odrzucenie zażalenia nie jest czynnością niecierpiącą zwłoki, która mogłaby być podjęta przed rozstrzygnięciem wniosku o wyłączenie.
Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, które odrzuciło zażalenie skarżącego na postanowienie o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego. Sąd pierwszej instancji uzasadnił odrzucenie nieuiszczeniem przez stronę wpisu sądowego od zażalenia w terminie. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, uchylił zaskarżone postanowienie. Kluczowe dla rozstrzygnięcia była interpretacja art. 20 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym do czasu rozstrzygnięcia sprawy o wyłączenie sędziego, może on podejmować jedynie czynności niecierpiące zwłoki. NSA uznał, że pojęcie 'rozstrzygnięcia sprawy' oznacza prawomocne zakończenie postępowania w przedmiocie wyłączenia sędziego. W związku z tym, odrzucenie zażalenia na postanowienie o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego nie jest czynnością niecierpiącą zwłoki, a zatem sąd pierwszej instancji nie powinien jej podejmować przed rozstrzygnięciem wniosku o wyłączenie. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, odrzucenie zażalenia na postanowienie o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego nie jest czynnością niecierpiącą zwłoki.
Uzasadnienie
Pojęcie 'rozstrzygnięcia sprawy' w art. 20 § 3 p.p.s.a. należy interpretować jako prawomocne zakończenie postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego. Sędzia, którego dotyczy wniosek, może podejmować jedynie czynności, których niedokonanie lub opóźnienie mogłoby negatywnie wpłynąć na pozycję prawną strony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (4)
Główne
p.p.s.a. art. 20 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pojęcie „rozstrzygnięcia sprawy” należy interpretować jako prawomocne zakończenie postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego. Do czasu rozstrzygnięcia sprawy o wyłączenie sędzia może spełniać tylko czynności niecierpiące zwłoki.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 74a § § 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odrzucenie zażalenia na postanowienie o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego nie jest czynnością niecierpiącą zwłoki w rozumieniu art. 20 § 3 p.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
Zawarte w art. 20 § 3 p.p.s.a. pojęcie „rozstrzygnięcia sprawy” należy interpretować jako prawomocne zakończenie postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego. Do czasu rozstrzygnięcia sprawy o wyłączenie sędzia może spełniać tylko czynności niecierpiące zwłoki.
Skład orzekający
Bogusław Dauter
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 20 § 3 p.p.s.a. w kontekście czynności podejmowanych przez sędziego, wobec którego toczy się postępowanie o wyłączenie, a także w kontekście odrzucania zażaleń w takich sytuacjach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wnioskiem o wyłączenie sędziego i kolejnymi etapami postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego, jakim jest wyłączenie sędziego i jego wpływ na dalsze czynności sądu. Jest to istotne dla praktyków prawa procesowego.
“Czy sędzia może odrzucić zażalenie, gdy toczy się postępowanie o jego wyłączenie? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII FZ 103/25 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2025-05-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-02-13 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Bogusław Dauter /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Odrzucenie zażalenia Sygn. powiązane I SA/Gd 670/23 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2025-12-02 III FSK 103/25 - Postanowienie NSA z 2025-07-01 III FSK 105/25 - Wyrok NSA z 2025-07-18 III FZ 349/25 - Postanowienie NSA z 2025-09-18 III FZ 347/25 - Postanowienie NSA z 2025-09-18 III FZ 348/25 - Postanowienie NSA z 2025-09-18 I SA/Gl 326/24 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-10-08 I SA/Kr 317/24 - Wyrok WSA w Krakowie z 2024-07-16 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w... Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 20 § 3 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Tezy Zawarte w art. 20 § 3 p.p.s.a. pojęcie „rozstrzygnięcia sprawy” należy interpretować jako prawomocne zakończenie postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego. Sentencja Dnia 7 maja 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 670/23 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi W. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 15 czerwca 2023 r., nr 2201-IEW.720.36.2023/MSz w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. Uzasadnienie Postanowieniem z 19 grudnia 2024 r., I SA/Gd 670/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie W. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 14 lutego 2024 r. w sprawie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego NSA Małgorzaty Gorzeń w sprawie ze skargi skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 15 czerwca 2023 r., w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący odebrał prawomocne wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia w dniu 12 listopada 2024 r. (doręczenie zastępcze zgodnie z art. 74a § 8 p.p.s.a.), z jednoczesnym pouczeniem o konsekwencjach prawnych niedokonania tej czynności. Termin do uregulowania należnego wpisu, bezskutecznie upłynął z końcem 19 listopada 2024 r. Sąd ustalił, że we wskazanym wyżej terminie strona nie uiściła należnego od zażalenia wpisu sądowego. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 20 § 3 p.p.s.a. do czasu rozstrzygnięcia sprawy o wyłączenie sędzia może spełniać tylko czynności niecierpiące zwłoki. Oznacza to, że po złożeniu żądania sędziego lub wniosku strony o wyłączenie, aż do czasu rozstrzygnięcia sprawy o wyłączenie, sędzia może w sprawie spełniać tylko czynności niecierpiące zwłoki. Czynności podejmowane wbrew dyspozycji art. 20 § 3 p.p.s.a. mogą skutkować naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jeżeli sędzia zostanie wyłączony od rozpoznania sprawy. Należy podzielić pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z 1 marca 2016 r., II OSK 3037/15, że uchybienie przepisom postępowania dotyczącym wyłączenia sędziego z reguły musi być uznane za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, z uwagi na znaczenie, jakie ma wydanie wyroku przez bezstronny sąd. Prawo każdego do rozpoznania sprawy przez sąd posiadający taką cechę jest zagwarantowane w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP (B. Dauter [w:] Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2023, s. 76). Zawarte w art. 20 § 3 p.p.s.a. pojęcie "rozstrzygnięcia sprawy" należy interpretować jako prawomocne zakończenie postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego. Od momentu złożenia wniosku aż do rozstrzygnięcia sprawy o wyłączenie sędzia, którego dotyczy wniosek, nie powinien dokonywać czynności w sprawie. Komentowany przepis dopuszcza jedynie możliwość dokonywania czynności niecierpiących zwłoki, a więc takich, których niedokonanie naraziłoby stronę na szkodę, uniemożliwiając lub utrudniając właściwe rozstrzygnięcie sprawy (por. M. Jędrzejewska [w:] T. Ereciński (red.), T. Gudowski, M. Jędrzejewska, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, 2003, komentarz do art. 50, s. 161). Sędzia, wobec którego toczy się postępowanie o wyłączenie, może dokonywać tylko tych czynności, których niedokonanie lub opóźnienie może wpłynąć negatywnie na pozycję prawną strony w postępowaniu, uniemożliwiając lub utrudniając właściwe rozpoznanie lub rozstrzygnięcie sprawy, czy też doprowadzi do innych negatywnych dla strony skutków. Do czynności niecierpiących zwłoki można zaliczyć m.in. wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Zarządzenie przewodniczącego wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, mimo toczącego się wobec sędziego postępowania o wyłączeniu, jest czynnością niecierpiącą zwłoki, której niedokonanie lub opóźnienie w dokonaniu może wpłynąć negatywnie na pozycje prawną strony w postępowaniu, uniemożliwiając lub utrudniając właściwe rozpoznanie lub rozstrzygnięcie sprawy (postanowienie NSA z 19 stycznia 2023 r., II OZ 10/23; A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 20). Biorąc powyższe pod uwagę, należy wskazać, że w niniejszej sprawie postępowanie w przedmiocie wyłączenia sędziego nie zakończyło się prawomocnie. Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek o wyłączenie sędziego, na które to postanowienie skarżący wniósł zażalenie. Tym samym nie doszło w sprawie do rozstrzygnięcia sprawy o wyłączenie. Oznacza to, że w myśl art. 20 § 3 p.p.s.a., sędzia o którego wyłączenie wnioskował skarżący, może spełniać tylko czynności niecierpiące zwłoki. Do takich czynności nie należy odrzucenie zażalenia na postanowienie w sprawie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego. Mając na uwadze powyższe, sąd pierwszej instancji będzie obowiązany ponownie rozpoznając sprawę, rozstrzygnąć ją w składzie niepodlegającym wyłączeniu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI