III FZ 102/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-05-08
NSApodatkoweWysokansa
podatek od nieruchomościłączne zobowiązanie pieniężnewstrzymanie wykonaniazażaleniesytuacja materialnatrudne do odwrócenia skutkipostępowanie sądowoadministracyjne

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego, uznając brak wystarczających dowodów na znaczna szkodę.

NSA rozpatrzył zażalenie D. P. na postanowienie WSA we Wrocławiu, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego. Skarżący argumentował trudną sytuacją materialną i zdrowotną swoją oraz małżonki. NSA uznał jednak, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, podkreślając, że wniosek o wstrzymanie wykonania musi być poparty konkretnymi dowodami, a zażalenie nie służy uzupełnianiu braków wniosku złożonego w pierwszej instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie D. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu dotyczącej łącznego zobowiązania pieniężnego za 2024 r. Skarżący, reprezentowany przez adwokata, argumentował, że on i jego małżonka utrzymują się wyłącznie z emerytur, a ich sytuacja materialna jest trudna, co może prowadzić do braku środków na bieżące potrzeby, leczenie i rehabilitację. Podkreślono również ciężką chorobę małżonki. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podkreślił, że instytucja wstrzymania wykonania jest wyjątkiem od zasady i wymaga wykazania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek ten spoczywa na stronie skarżącej, która musi przedstawić konkretne i zindywidualizowane okoliczności, poparte dokumentami. NSA zwrócił uwagę, że Skarżący nie przedstawił wystarczającej dokumentacji w pierwszej instancji, a zażalenie nie jest środkiem do uzupełniania braków wniosku. Sąd powołał się na własne orzecznictwo, zgodnie z którym zażalenie ma na celu weryfikację prawidłowości działania sądu pierwszej instancji, a nie ponowne rozpoznanie wniosku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie nie jest środkiem służącym uzupełnianiu złożonego w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu.

Uzasadnienie

Zażalenie jest środkiem odwoławczym służącym weryfikacji prawidłowości działania sądu pierwszej instancji, a nie ponownemu rozpoznaniu wniosku o wstrzymanie wykonania. Uzupełnianie wniosku na tym etapie naruszałoby zasadę dwuinstancyjności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 61 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 194 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie nie służy uzupełnianiu wniosku o wstrzymanie wykonania. Brak konkretnych i udokumentowanych dowodów na znaczna szkodę lub trudne do odwrócenia skutki w pierwszej instancji.

Odrzucone argumenty

Trudna sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego i jego małżonki jako podstawa do wstrzymania wykonania decyzji.

Godne uwagi sformułowania

zażalenie nie jest środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nieostre pojęcia 'znaczna szkoda' i 'trudne do odwrócenia skutki' wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym

Skład orzekający

Paweł Borszowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty składania wniosków o wstrzymanie wykonania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności znaczenie dowodów i niedopuszczalność uzupełniania wniosku na etapie zażalenia."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie wniosków o wstrzymanie wykonania w postępowaniu sądowoadministracyjnym i specyfiki postępowania zażaleniowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która jest istotna dla praktyków. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe formułowanie wniosków i przedstawianie dowodów od samego początku.

Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji: dlaczego zażalenie to nie druga szansa na dowody?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FZ 102/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-05-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Paweł Borszowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Wr 780/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2025-10-21
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 780/24, w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 27 sierpnia 2024 r., nr SKO 4121/180/2014 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2024 r. postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z 27 listopada 2024 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 780/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. P. (dalej: "Skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: "Organ") w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2024 r.
Pismem z 1 grudnia 2024 r. Skarżący reprezentowany przez adwokata wniósł zażalenie na ww. postanowienie wnosząc o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie kwestii Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do jej ponownego rozpoznania. Prócz powyższego wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów, załączonych do zażalenia.
W uzasadnieniu pisma wskazano, iż aktualnie Skarżący wraz z małżonką utrzymują się tylko i wyłącznie z emerytur, a nawet muszą z nich dokładać do utrzymania przedsiębiorstwa. Ponadto wskazał, iż jego małżonka także jest osobą niezdolną do pracy, bowiem w 2012 r. przeszła ciężką operację guza mózgu, po której przechodziła wieloletnią rehabilitację. Obecnie pobiera świadczenie emerytalne, uprzednio posiadała orzeczenie o niezdolności do pracy.
Wskazano również, iż jak wynika z wyliczeń zawartych w tymże piśmie, stronie pozostaje miesięcznie nieznaczna kwota po opłaceniu wszystkich zobowiązań związanych z bieżącym funkcjonowaniem, leczeniem, zapłatą alimentów (w dalszym ciągu na poziomie 1.200 zł). Skarżący i jego małżonka znajdują się w trudnej sytuacji materialnej, która w rezultacie może implikować brak odpowiednich środków do życia dla wszystkich członków rodziny, szczególnie w sytuacji ograniczenia możliwości niezbędnej diagnostyki, leczenia lub rehabilitacji skutków poważnych dolegliwości zdrowotnych Skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W punkcie wyjścia odnotować należy, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, która winna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Należy w pełni zgodzić się z oceną przyjętą przez Sąd pierwszej instancji, który stwierdził, że postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, że to wnioskodawca winien wskazać okoliczności uzasadniające jego żądanie. Wartym podkreślenia jest to, że okoliczności te muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, a nie tylko potencjalny i hipotetyczny. Twierdzenia strony powinny też być poparte dokumentami źródłowymi.
Ponadto dodać należy, iż Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu sformułował wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia przedmiotowej skargi, jednakże nie wskazał na okoliczności, które mogłyby potwierdzać zaistnienie ustawowych przesłanek (tj. nie uzasadnił, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków).
W judykacie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano, iż: "użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda" i "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 września 2013 r., sygn. akt II FSK 2540/13).
Podkreślenia wymaga fakt, iż Skarżący na etapie formułowania wniosku do sądu I instancji nie przedłożył żadnej dokumentacji, która potwierdzałaby zaistnienie przesłanek do wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu. Uczynił to dopiero na etapie złożenia zażalenia na przedmiotowe postanowienie, co nie może uzasadniać uwzględnienia takiego zażalenia, nawet przy spełnieniu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a.
W orzecznictwie podnosi się, że "Zażalenie nie jest bowiem środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Zażalenie jest jednym z dwóch środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. Postępowanie zażaleniowe ma na celu zweryfikowanie prawidłowości działania Sądu pierwszej instancji przy wydawaniu objętego zażaleniem postanowienia (co wynika z art. 194 § 1 p.p.s.a.), a nie ponowne rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. (...) Przyjęcie odmiennego stanowiska mogłoby stanowić uzasadniony zarzut naruszenia konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności postępowania sądowoadministracyjnego oraz doprowadzić do niedopuszczalnej sytuacji, w której zażalenie ze środka zaskarżenia stałoby się pismem uzupełniającym kompletny z punktu widzenia wymogów formalnych wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej (por. postanowienia NSA z dnia: 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OZ 375/09, LEX nr 533096; 29 listopada 2011 r., sygn. akt II OZ 1240/11, LEX nr 1070518). Podanie zatem przez Skarżącego dopiero na etapie zażalenia okoliczności na poparcie swojego stanowiska, nie mogło odnieść zamierzonego skutku." (zob. postanowienie NSA z 11 grudnia 2024 r., sygn. akt III OZ 516/24).
Sąd nie ma też obowiązku ustalać, czy wynikająca z decyzji Organu kwota jest wartością, której utrata stanowi znaczną szkodę, a także jej wyegzekwowanie prowadzić mogłoby do pogorszenia sytuacji majątkowej wnioskodawcy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, słusznie Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek Skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI