III FW 5/22

Naczelny Sąd Administracyjny2022-10-06
NSAAdministracyjneŚredniansa
spór kompetencyjnywłaściwość organugrzywnaegzekucja administracyjnaodroczenie płatnościNaczelny Sąd Administracyjnyurząd skarbowynadzór budowlany

NSA wskazał Naczelnika Urzędu Skarbowego jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku o odroczenie terminu płatności grzywny nałożonej przez Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Spółka złożyła wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w sprawie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku o odroczenie terminu płatności grzywny nałożonej w celu przymuszenia. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uznał, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o odroczenie terminu płatności grzywny jest Naczelnik Urzędu Skarbowego.

Sprawa dotyczyła wniosku spółki "K." sp.k. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku a Naczelnikiem Pierwszego Urzędu Skarbowego w Białymstoku. Spór dotyczył wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku o odroczenie terminu płatności grzywny nałożonej w celu przymuszenia postanowieniem PINB. Spółka powołała się na przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) oraz Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę na posiedzeniu niejawnym, odwołał się do art. 4 p.p.s.a., który reguluje rozstrzyganie sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego oraz między tymi organami a organami administracji rządowej. Sąd podkreślił, że spór kompetencyjny powstaje, gdy co do zakresu właściwości organów administracji publicznej zachodzi rozbieżność poglądów. W analizowanym przypadku wystąpił spór negatywny dotyczący właściwości organu do wydania decyzji o rozłożeniu na raty grzywny nałożonej w celu przymuszenia. Sąd przywołał wcześniejsze orzecznictwo NSA w podobnych sprawach. Analizując art. 124 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), sąd wskazał, że grzywny nałożone w celu przymuszenia, jeśli nie zostaną uiszczone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie egzekucji należności pieniężnych. Zgodnie z art. 19 § 1 u.p.e.a., naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Sąd stwierdził, że żaden przepis nie wymienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jako organu egzekucyjnego w tym zakresie. W konsekwencji, NSA postanowił wskazać Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Białymstoku jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Naczelnik Urzędu Skarbowego jest organem właściwym do rozpoznania wniosku o odroczenie terminu płatności grzywny nałożonej w celu przymuszenia.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskazując, że grzywny podlegają ściągnięciu w trybie egzekucji należności pieniężnych, a naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym właściwym do stosowania środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Brak jest przepisów przyznających takie kompetencje PINB.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawy o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego rozpoznaje Naczelny Sąd Administracyjny.

p.p.s.a. art. 15 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do rozstrzygania sporów kompetencyjnych stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym.

u.p.e.a. art. 124 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Nałożone grzywny w celu przymuszenia, nieuiszczone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie egzekucji należności pieniężnych.

u.p.e.a. art. 19 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych.

Pomocnicze

k.p.a. art. 22 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 22 § § 3 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 1a § pkt 12 lit. b

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Definicja środka egzekucyjnego o charakterze niepieniężnym.

u.p.e.a. art. 19 § § 8

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis blankietowy odsyłający do innych ustaw.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym właściwym do rozpatrzenia wniosku o odroczenie płatności grzywny nałożonej w celu przymuszenia, zgodnie z art. 19 § 1 u.p.e.a.

Godne uwagi sformułowania

Sporem kompetencyjnym jest sytuacja prawna, w której co do zakresu właściwości organów administracji publicznej zachodzi rozbieżność poglądów, która musi być usunięta na skutek zastosowania środków prawnych. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela i przyjmuje jako własny pogląd wyrażony w ww. orzeczeniach, posługując się argumentacją wykorzystaną w powyższych postanowieniach.

Skład orzekający

Bogusław Dauter

przewodniczący

Bogusław Woźniak

członek

Dominik Gajewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości organu do rozpatrywania wniosków o odroczenie płatności grzywien nałożonych w celu przymuszenia, w sytuacji sporu między organem nadzoru budowlanego a urzędem skarbowym."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i prawnego związanego z egzekucją administracyjną grzywien.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej ustalenia właściwości organu, co jest istotne dla prawników procesowych, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FW 5/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-10-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Dauter /przewodniczący/
Bogusław Woźniak
Dominik Gajewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Właściwość sądu
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego~Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Dominik Gajewski (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak, po rozpoznaniu w dniu 6 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku ,,K. " sp.k. z siedzibą w Białymstoku z dnia 13 maja 2022 r. nr NB.I.5200.13.2021.MK o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku a Naczelnikiem Pierwszego Urzędu Skarbowego w Białymstoku w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie ulgi płatniczej postanawia: wskazać Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Białymstoku jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.
Uzasadnienie
Wnioskiem z 9 maja 2022 r. Prezes Zarządu K. k. (dalej jako:"Spółka") w oparciu o art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 oraz § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U, z 2022.r, poz. 329), dalej jako: p.p.s.a. oraz art. 22 § 2 w zw. z art. 22 § 3 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r, poz. 735), dalej jako: k.p.a. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku a Naczelnikiem Pierwszego Urzędu Skarbowego w Białymstoku.
Przedmiotem sprawy jest wniosek Spółki o odroczenie terminu płatności grzywny w celu przymuszenia nałożonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku z dnia 6 grudnia 2021 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., sprawy te rozpoznaje Naczelny Sąd Administracyjny, a do ich rozstrzygania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Sporem kompetencyjnym jest sytuacja prawna, w której co do zakresu właściwości organów administracji publicznej zachodzi rozbieżność poglądów, która musi być usunięta na skutek zastosowania środków prawnych. Spór kompetencyjny ma miejsce wtedy, gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów administracji publicznej zachodzi w odniesieniu do rozstrzygnięcia tożsamej sprawy, czyli gdy mamy do czynienia z tożsamą sprawą, którą zajmują się lub odmawiają zajęcia się co najmniej dwa organy. Rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego to wskazanie organu administracji publicznej właściwego w sprawie na podstawie przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu stosowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny środka.
W rozpoznawanej sprawie występuje spór negatywny, który powstał pomiędzy Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku a Naczelnikiem Pierwszego Urzędu Skarbowego w Białymstoku w zakresie właściwości organu do wydania decyzji o rozłożeniu na raty grzywny w celu przymuszenia.
Tożsamy problem prawny dotyczący podobnego stanu faktycznego był już przedmiotem orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z: 24 maja 2022 r. III FW 2/22, 19 stycznia 2017 r., sygn. akt II FW 2/16 oraz 11 lipca 2017 r., sygn. akt II FW 2/17. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela i przyjmuje jako własny pogląd wyrażony w ww. orzeczeniach, posługując się argumentacją wykorzystaną w powyższych postanowieniach.
Zgodnie z art. 124 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 z późn. zm., dalej "u.p.e.a.") nałożone grzywny w celu przymuszenia, nieuiszczone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie egzekucji należności pieniężnych, określonym w powyższej ustawie. Nałożenie grzywny jest środkiem egzekucyjnym o charakterze niepieniężnym, wymienionym w art. 1a pkt 12 lit. b) u.p.e.a., jej zapłata egzekwowana jest tak jak każda inna należność pieniężna. Zaś w świetle art. 19 § 1 u.p.e.a. naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz do zabezpieczania takich należności w trybie i na zasadach określonych w dziale IV, z zastrzeżeniem § 2-8. Wyjątki od tej zasady zostały przewidziane w art. 19 § 2-7 u.p.e.a., gdzie ustawodawca wymienił inne organy, które w określonym zakresie mogą prowadzić egzekucję należności pieniężnych. Niemniej jednak w żadnym z tych przepisów PINB nie został wymieniony jako organ egzekucyjny. Natomiast art. 19 § 8 u.p.e.a. ma charakter przepisu blankietowego, odsyłającego do innych ustaw. Również ten przepis nie daje podstawy do uznania związku gmin za organ egzekucyjny w zakresie opisanym we wniosku, skoro żadna ustawa nie przyznaje mu kompetencji do egzekwowania należności pieniężnej (grzywny).
Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stosownie do art. 19 § 1 u.p.e.a. organem właściwym do wydania decyzji w sprawie rozłożenia na raty grzywny nałożonej w celu przymuszenia będzie Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Białymstoku.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.
SNSA Dominik Gajewski SNSA Bogusław Dauter (del.)SWSA Bogusław Woźniak

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI