III FSK 989/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Dyrektora IAS, potwierdzając, że uchylenie decyzji podatkowej przez WSA skutkowało brakiem podstaw do zabezpieczenia zobowiązań podatkowych.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Lublinie, który uchylił postanowienie o zabezpieczeniu zobowiązań podatkowych. Dyrektor zarzucał WSA naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne zastosowanie art. 153 p.p.s.a. oraz art. 154 § 6 u.p.e.a. NSA uznał skargę kasacyjną za bezzasadną, stwierdzając, że uchylenie decyzji podatkowych przez WSA rzeczywiście pozbawiło organ podstaw do zastosowania zabezpieczenia, a uzasadnienie WSA było prawidłowe.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który uchylił postanowienie o zabezpieczeniu zobowiązań podatkowych. Dyrektor IAS zarzucił sądowi niższej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 153 p.p.s.a. (wiążąca moc ocen prawnych) oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. (nieprawidłowe uzasadnienie), a także przepisów materialnych dotyczących postępowania zabezpieczającego (art. 154 § 1 i § 6 u.p.e.a.). NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że ocena prawna sądu administracyjnego zawarta w uzasadnieniu wyroku jest wiążąca dla organów i sądów w dalszym postępowaniu (art. 153 p.p.s.a.). W tej sprawie WSA prawidłowo zastosował ten przepis, wskazując na wcześniejsze wyroki uchylające decyzje podatkowe, które stanowiły podstawę zabezpieczenia. NSA uznał, że uchylenie tych decyzji przez WSA skutkowało odpadnięciem podstawy do zabezpieczenia, co było zgodne z art. 154 § 1 u.p.e.a. Zarzuty dotyczące braku wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. również uznano za bezzasadne, ponieważ uzasadnienie WSA było wystarczające i zgodne z wymogami prawa. Wniosek o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego został oddalony, gdyż postępowanie sądowoadministracyjne nie służy ponownemu ustalaniu stanu faktycznego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, uchylenie decyzji podatkowej, która stanowiła podstawę do wszczęcia postępowania zabezpieczającego, powoduje odpadnięcie podstawy zabezpieczenia, chyba że nowe decyzje zostaną wydane w terminie.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że zgodnie z art. 154 § 1 u.p.e.a., brak jest podstaw do zabezpieczenia, gdy decyzja stanowiąca jego podstawę została uchylona przez sąd, a nowe decyzje nie zostały wydane w ustawowym terminie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 154 § § 1 i 6
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 154 § § 6
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchylenie decyzji podatkowej przez WSA pozbawiło organ podstaw do prowadzenia postępowania zabezpieczającego. Uzasadnienie wyroku WSA było zgodne z art. 153 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a.
Odrzucone argumenty
Zarzuty Dyrektora IAS dotyczące naruszenia art. 153 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. Zarzuty Dyrektora IAS dotyczące naruszenia art. 154 § 1 i § 6 u.p.e.a.
Godne uwagi sformułowania
ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, będącej podstawą wszczęcia wobec Skarżącego postępowania zabezpieczającego spowodowało odpadnięcie podstawy zabezpieczenia postępowanie sądowoadministracyjne nie jest kolejną instancją (trzecią) postępowania administracyjnego.
Skład orzekający
Bogusław Dauter
sędzia
Krzysztof Przasnyski
sprawozdawca
Krzysztof Winiarski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że uchylenie decyzji podatkowej przez sąd administracyjny skutkuje brakiem podstaw do zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, a także interpretacja wiążącej mocy ocen prawnych sądu (art. 153 p.p.s.a.)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia decyzji podatkowej przez WSA i jej wpływu na postępowanie zabezpieczające.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania podatkowego i zabezpieczającego, a interpretacja art. 153 p.p.s.a. jest kluczowa dla zrozumienia relacji między sądem a organami administracji.
“Uchylenie decyzji podatkowej przez sąd: czy to koniec zabezpieczenia?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII FSK 989/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-11-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-08-14 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Bogusław Dauter Krzysztof Przasnyski /sprawozdawca/ Krzysztof Winiarski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Sygn. powiązane I SA/Lu 739/23 - Wyrok WSA w Lublinie z 2024-04-19 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 174, art. 183 § 1 i 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 153, art. 141 § 4, art. 106 § 3, art. 193 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2023 poz 2505 art. 154 § 1 i 6. Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia del. WSA Krzysztof Przasnyski (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 kwietnia 2024 r. sygn. akt I SA/Lu 739/23 w sprawie ze skargi P. C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 23 października 2023 r. nr 0601-IEW.712.2.2023.5 w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2024 r. sygn. akt I SA/Lu 739/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. C. (dalej jako: "Skarżący") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 23 października 2023 r., w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania zabezpieczającego, uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 4 lipca 2023 r. Jako podstawę prawną powołano art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."). Wyrok (podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Lublinie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej jako: "Dyrektor IAS") reprezentowany przez radcę prawnego zaskarżając ten wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a., poprzez błędne przyjęcie, że przepis ten miał zastosowanie w stanie faktycznym sprawy, podczas gdy takiego stanowiska przyjąć nie można, ponieważ ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w wyroku z dnia 14 czerwca 2023 r. sygn. akt I SA/Lu 150/23 odnoszą się do postępowania dotyczącego określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, a nie zarzutów na prowadzenie postępowania zabezpieczającego; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 469, dalej jako: "u.p.e.a.") z uwagi na to, że sąd w skarżonym orzeczeniu nie wyjaśnił podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia nie uzasadniając z jakich powodów przyjął, że nie znajduje zastosowania przepis art. 154 § 6 u.p.e.a.; 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 1 u.p.e.a. polegające na błędnym przyjęciu, że przy ocenie legalności zaskarżonych postanowień w przedmiocie zarzutów na postępowanie zabezpieczające nie miała znaczenia, przyznana przez sąd okoliczność, iż w chwili wydawania przez organ zarządzenia zabezpieczenia zachodziły przesłanki wymienione w art. 154 § 1 u.p.e.a., umożliwiające zainicjowanie postępowania zabezpieczającego; 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 1 i w art. 154 § 6 u.p.e.a., poprzez błędne przyjęcie, że uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, będącej podstawą wszczęcia wobec Skarżącego postępowania zabezpieczającego spowodowało odpadnięcie podstawy zabezpieczenia, podczas gdy takie twierdzenie jest nieuzasadnione, albowiem zajęcie zabezpieczające wobec istnienia przesłanek zabezpieczenia określonych w art. 154 § 1 u.p.e.a. trwałoby nadal jeszcze przez 6 miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego orzeczenia sądu organowi właściwemu do wydania decyji; 5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, że przepis ten nie miał zastosowania w stanie faktycznym sprawy, podczas gdy zostały spełnione wszystkie przesłanki jego zastosowania. Mając na uwadze powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniesiono o przeprowadzenie dowodu z dokumentów: decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...], z dnia 15 lutego 2024 r. nr [...] oraz decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 23 maja 2024 r. nr 0601-IOD-1.4102.72.2024.5 na okoliczność wydania w terminie wskazanym w art. 154 § 6 nowych decyzji określających zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r., nakładających na Skarżącego obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wniesiono również o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Skarżący nie skorzystał z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Zarządzeniem Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej NSA, działając na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., zadecydował o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej uregulowanych w powołanym art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny za nieusprawiedliwiony uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a.. Stosownie do art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Pomimo użycia w treści przywołanego powyżej przepisu sformułowania "orzeczenie", chodzi w nim nie tylko o sentencję, lecz także o uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia. To w uzasadnieniu przedstawione jest rozumowanie, które doprowadziło sąd administracyjny do określonej konkluzji prawnej. Analiza treści uzasadnienia wyroku pozwala także na sprecyzowanie zakresu przedmiotowego ferowanych ocen, to jest ustalenie, co wziął pod uwagę sąd, uwzględniając wniesioną skargę lub oddalając ją. Oceny te są zawsze rezultatem konstruowania tzw. zwrotów stosunkowych o zgodności/niezgodności z normą prawną zaskarżanych aktów lub czynności organów administracji publicznej (zob. w tej materii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2023 r.; sygn. akt I OSK 1391/22; zob. także: T. Woś [w:] H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2016, s. 779 i n.). Podzielić w tym miejscu należy stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2024 r., sygn. akt I OSK 344/23, że "... ocena prawna, o której stanowi zacytowany przepis, to wyjaśnienie treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w o odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie; musi pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Wskazania, co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci na przykład braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. T. Woś, Komentarz do art. 153, (w:) T. Woś, H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, red. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, s. 895; A. Kabat, Komentarz, (w:) B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el.2019, art. 153). Jednocześnie przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się w pełnym wymiarze oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organów administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2024 r. III FSK 667/23)...". W tym kontekście wskazać należy, że w sprawie rozstrzygniętej wyrokiem Sądu I instancji nie zostały naruszone przepisy określone w zarzucie kasacyjnym. WSA w Lublinie nie naruszył art. 153 p.p.s.a., wskazując na prawomocny wyrok z dnia 14 czerwca 2023 r. sygn. akt I SA/Lu 150/23, którym uchylił decyzje Dyrektora i Naczelnika wydane w przedmiocie określenia Skarżącemu zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r. W wyroku tym WSA podważył stanowisko organów obu instancji co do tego, że prowadzone wobec Skarżącego przez Naczelnika postępowania podatkowe potwierdziły nieprawidłowości rozliczeń z budżetem państwa w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r. Jak wynika z tego orzeczenia, stanowisko organów w tej kwestii jest co najmniej przedwczesne. W zaskarżonym wyroku wskazano na związek wspomnianego orzeczenia z przedmiotową sprawą. Podobne stanowisko WSA wyraził w prawomocnych wyrokach: z dnia 14 czerwca 2023 r. sygn. akt I SA/Lu 114/23, którym uchylił decyzje Dyrektora i Naczelnika wydane w przedmiocie określenia Skarżącemu zobowiązania w podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2017 r. oraz z dnia 27 września 2023 r. sygn. akt I SA/Lu 237/23, którym uchylił decyzje Dyrektora i Naczelnika wydane w przedmiocie określenia Skarżącemu zobowiązania w podatku od towarów i usług za I i II kwartał 2018 r. Nie mógł odnieść pożądanego przez Dyrektora IAS skutku zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 u.p.e.a. z uwagi na to, że sąd w skarżonym orzeczeniu nie wyjaśnił podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia nie uzasadniając z jakich powodów przyjął, że nie znajduje zastosowania przepis art. 154 § 6 u.p.e.a. Stosownie do art. 154 § 6 u.p.e.a., zajęcie zabezpieczające nie przekształca się w zajęcie egzekucyjne w przypadku uchylenia przez organ odwoławczy lub sąd administracyjny decyzji stanowiącej podstawę do dokonania zabezpieczenia, o ile wydanie nowej decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie nastąpi w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego lub prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego organowi właściwemu do wydania decyzji. W ocenie Sądu, stanowisko przedstawione przez Dyrektora IAS w tym zakresie nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, co potwierdza argumentacja zaprezentowana w zaskarżonym wyroku. W rozpoznawanej sprawie podstawą do przyjęcia, że zachodziły określone w art. 154 § 1 u.p.e.a. podstawy do dokonania zabezpieczenia na majątku Skarżącego było wynikające z nieostatecznych decyzji wymiarowych Naczelnika ustalenie, że prowadzone wobec Skarżącego przez Naczelnika postępowania podatkowe potwierdziły nieprawidłowości rozliczeń z budżetem państwa w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r. oraz w podatku od towarów i usług za lata 2017-2018, polegające na wystawianiu faktur niezgodnych z rzeczywistością, na wykazywaniu na ich podstawie rzekomego obrotu i kwot rzekomego podatku VAT. Organy obu instancji oceniły zarazem, że w konfrontacji z ustaleniami dokonanymi w toku postępowania wymiarowego, twierdzenia Skarżącego, że od początku prowadzonej działalności należycie wywiązywał się ze swoich obowiązków, budzą wątpliwości. Organy uzasadniając twierdzenie o ziszczeniu się w sprawie przesłanek dokonania zabezpieczenia należności pieniężnej na majątku skarżącego wywodziły swe stanowisko z ustaleń, które znalazły swoje odzwierciedlenie w opisanej wyżej decyzji wymiarowej. Decyzją z dnia 22 sierpnia 2022 r., znak: [...], Naczelnik określił skarżącemu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r. w wysokości 76.013 zł, zmieniając jego wcześniejsze rozliczenie w tym zakresie. W decyzji tej Naczelnik wskazał m.in., że w badanym okresie skarżący zaliczył do kosztów uzyskania przychodów faktury, które nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń pomiędzy podmiotami na nich uwidocznionymi, w związku z czym zawyżył wartość netto zakupów o 205.814,60 zł oraz zaniżył kwotę podatku o 65.438 zł. Decyzję tę utrzymał w mocy Dyrektor decyzją z 5 stycznia 2022 r., znak: 0601-IOD-2.4102.24.2022.16. Następnie opisane wyżej decyzje, tak Naczelnika, jak Dyrektora, zostały wyeliminowane z obrotu prawnego prawomocnym wyrokiem Sądu. Mianowicie wyrokiem z 14 czerwca 2023 r. sygn. akt I SA/Lu 150/23 uchylono decyzje Dyrektora i Naczelnika wydane w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2017 r. W związku z powyższym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, rację ma Sąd I instancji twierdząc, że na skutek opisanych orzeczeń Sądu zakwestionowane zostały ustalenia, które stanowiły podstawę do uznania przez organy, że w sprawie zachodziła sytuacja wskazująca, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić egzekucję (art. 154 § 1 u.p.e.a.), dlatego uznać należało, że brak było podstaw do zarządzenia zabezpieczenia na majątku Skarżącego. W rezultacie zarzut Dyrektora IAS zawarty w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej okazał się bezzasadny. W konsekwencji powyższych rozważań, bez wpływu na wynik sprawy pozostają również zarzuty sformułowane w pkt 3-5 petitum skargi kasacyjnej (naruszenie art. 154 § 1 i art. 154 § 6 u.p.e.a.). Nie mógł również odnieść pożądanego przez Dyrektora IAS skutku zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Fakt, że stanowisko zajęte przez Sąd I instancji jest odmienne od prezentowanego przez Dyrektora IAS nie oznacza, iż uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Zwłaszcza w sytuacji, gdy stanowisko to zostało umotywowane w stopniu wystarczającym, aby poddać je merytorycznej kontroli w postępowaniu wywołanym wniesioną skargą kasacyjną. Dlatego polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu administracyjnego I instancji nie usprawiedliwiała zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd I instancji orzekał bowiem na podstawie akt sprawy, a uzasadnienie zaskarżonego wyroku w pełni odpowiada wymogom przewidzianym w ww. przepisie, umożliwiając jego kontrolę instancyjną. Zawiera zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej uzasadnienie, zaś okoliczność, że w skardze kasacyjnej nie zgodzono się z tak wyrażoną oceną, nie stanowi skutecznej podstawy do uznania zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Odnosząc się do wniosku Dyrektora IAS o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w myśl tego przepisu, sądowi z urzędu lub na wniosek stron przysługuje uprawnienie (a nie obowiązek) do przeprowadzenia dowodów uzupełniających z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Co do zasady nie jest zatem możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżony akt. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., nie jest bowiem ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej, lecz wyłącznie ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z przepisami postępowania, a w konsekwencji, czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji określonych przepisów prawa materialnego. Uzupełniające postępowanie dowodowe, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., ma na celu umożliwienie sądowi skonfrontowanie z dokumentami prawidłowości ustaleń dokonanych w toku postępowania na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, jeśli w sprawie istnieją istotne wątpliwości. Należy zauważyć, że przeprowadzenie dowodu przez sąd administracyjny, ma charakter wyjątkowy i następuje gdy jest ono konieczne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a także nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w danej sprawie (art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a.). Postępowanie sądowoadministracyjne nie jest kolejną instancją (trzecią) postępowania administracyjnego. Wszelkie kwestie związane z prawidłowym ustaleniem stanu faktycznego, który podlega regulacji normatywnej prawa administracyjnego muszą być dokonane w postępowaniu administracyjnym. Istotny jest stan faktyczny na moment wydania zaskarżonego aktu. Możliwość przeprowadzenia uzupełniających dowodów w postępowaniu sądowoadministracyjnym należy odnosić do sytuacji wystąpienia istotnych wątpliwości związanych z oceną czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem, nie zaś do sytuacji wystąpienia istotnych wątpliwości związanych z ustaleniem zaistniałego w sprawie stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 699/17). Tych wątpliwości skład orzekający w tej sprawie, po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zebranym w postępowaniu, nie powziął. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku o przeprowadzenie dowodu wnioskowanego w skardze kasacyjnej. Analiza akt przedmiotowej sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia prowadzą do wniosku, że Sąd pierwszej instancji wydał wyrok z uwzględnieniem całokształtu materiału dowodowego oraz zachowaniem reguł wynikających z powołanych regulacji u.p.e.a.. Uznając, że zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej okazały się bezzasadne, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie doprowadziły one do skutecznego podważenia wyniku kontroli legalności przeprowadzonej w sprawie przez WSA w Lublinie. Z tych względów skarga kasacyjna, jako niemająca usprawiedliwionych podstaw, podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. s. Bogusław Dauter s. Krzysztof Winiarski s. Krzysztof Przasnyski (spr.)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI