III FSK 988/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-11-28
NSApodatkoweWysokansa
zabezpieczenie zobowiązań podatkowychpostępowanie zabezpieczająceegzekucja administracyjnauchylenie decyzjiprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjiskarga kasacyjnaNSAWSA

NSA oddalił skargę kasacyjną Dyrektora IAS, potwierdzając, że uchylenie decyzji podatkowych przez WSA oznaczało brak podstaw do zabezpieczenia zobowiązań podatkowych.

NSA rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie od wyroku WSA w Lublinie, który uchylił postanowienia dotyczące zabezpieczenia zobowiązań podatkowych. Dyrektor IAS zarzucał WSA naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym art. 153 p.p.s.a. dotyczącego związania oceną prawną poprzedniego orzeczenia oraz art. 154 § 6 u.p.e.a. dotyczącego przekształcenia zajęcia zabezpieczającego. NSA uznał skargę kasacyjną za bezzasadną, stwierdzając, że WSA prawidłowo zinterpretował przepisy i że uchylenie decyzji podatkowych przez WSA rzeczywiście oznaczało brak podstaw do zabezpieczenia, a zarzuty Dyrektora IAS nie mogły podważyć tego rozstrzygnięcia.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który uchylił postanowienia dotyczące zabezpieczenia zobowiązań podatkowych. Skarżący kasacyjnie Dyrektor IAS zarzucał WSA naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 153 p.p.s.a. (związanie oceną prawną poprzedniego orzeczenia) oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. (nieprawidłowe uzasadnienie), a także naruszenie przepisów materialnych, w szczególności art. 154 § 1 i § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że WSA prawidłowo zastosował art. 153 p.p.s.a., wskazując na związek sprawy z poprzednimi orzeczeniami, które podważyły stanowisko organów co do nieprawidłowości rozliczeń podatkowych Skarżącego. Sąd podkreślił, że uchylenie decyzji podatkowych przez WSA oznaczało brak podstaw do zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, co było zgodne z art. 154 § 1 u.p.e.a. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. również uznano za bezzasadne, wskazując na prawidłowe i wystarczające uzasadnienie wyroku WSA. NSA odmówił również przeprowadzenia dowodów uzupełniających, zgodnie z zasadą, że postępowanie sądowoadministracyjne nie jest kolejną instancją postępowania administracyjnego. Ostatecznie, NSA stwierdził, że zarzuty skargi kasacyjnej nie doprowadziły do skutecznego podważenia kontroli legalności przeprowadzonej przez WSA, w związku z czym skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, uchylenie decyzji podatkowych, które stanowiły podstawę do wszczęcia postępowania zabezpieczającego, powoduje odpadnięcie podstawy zabezpieczenia, chyba że nowe decyzje zostaną wydane w terminie.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny, uchylając decyzje podatkowe, zakwestionował ustalenia organów stanowiące podstawę do uznania, że zachodziły przesłanki do zabezpieczenia egzekucji. Brak podstaw do zabezpieczenia wynika z uchylenia decyzji wymiarowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (13)

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 154 § § 1 i 6

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 154 § § 6

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 154 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchylenie decyzji podatkowych przez WSA oznacza brak podstaw do zabezpieczenia zobowiązań podatkowych. Sąd administracyjny jest związany oceną prawną wyrażoną w poprzednich orzeczeniach (art. 153 p.p.s.a.).

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 153 p.p.s.a. przez WSA. Zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 u.p.e.a. Zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 1 u.p.e.a. Zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 1 i w art. 154 § 6 u.p.e.a. Zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie decyzji określających zobowiązania podatkowe, będących podstawą wszczęcia wobec Skarżącego postępowania zabezpieczającego spowodowało odpadnięcie podstawy zabezpieczenia

Skład orzekający

Bogusław Dauter

członek

Krzysztof Przasnyski

sprawozdawca

Krzysztof Winiarski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że uchylenie decyzji podatkowych przez sąd administracyjny skutkuje brakiem podstaw do prowadzenia postępowania zabezpieczającego, a także interpretacja art. 153 p.p.s.a. w kontekście związania sądu własną oceną prawną."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia decyzji podatkowych przez WSA i ich wpływu na postępowanie zabezpieczające.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie podatkowym – wpływu uchylenia decyzji podatkowych na postępowanie zabezpieczające. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego i administracyjnego.

Uchylenie decyzji podatkowych przez sąd to koniec zabezpieczenia? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FSK 988/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-11-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Dauter
Krzysztof Przasnyski /sprawozdawca/
Krzysztof Winiarski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Sygn. powiązane
I SA/Lu 738/23 - Wyrok WSA w Lublinie z 2024-04-19
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 174, art. 183 § 1 i 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 153, art. 141 § 4, art. 106 § 3, art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 154 § 1 i 6.
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia del. WSA Krzysztof Przasnyski (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 kwietnia 2024 r. sygn. akt I SA/Lu 738/23 w sprawie ze skargi P. C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 23 października 2023 r. nr 0601-IEW.712.1.2023.8 w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2024 r. sygn. akt I SA/Lu 738/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. C. (dalej jako: "Skarżący") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 23 października 2023 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania zabezpieczającego, uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 4 lipca 2023 r.. Jako podstawę prawną powołano art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."). Wyrok (podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.
Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Lublinie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej jako: "Dyrektor IAS") reprezentowany przez radcę prawnego zaskarżając ten wyrok w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a., poprzez błędne przyjęcie, że przepis ten miał zastosowanie w stanie faktycznym sprawy, podczas gdy takiego stanowiska przyjąć nie można, ponieważ ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w wyroku z dnia 14 czerwca 2023 r. sygn. akt I SA/Lu 114/23 oraz w wyroku z dnia 27 września 2023 r. sygn. akt I SA/Lu 237/23 odnoszą się do postępowań dotyczących określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, a nie zarzutów na prowadzenie postępowania zabezpieczającego;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
(Dz. U. z 2022 r., poz. 469, dalej jako: "u.p.e.a.") z uwagi na to, że sąd w skarżonym orzeczeniu nie wyjaśnił podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia nie uzasadniając z jakich powodów przyjął, że nie znajduje zastosowania przepis art. 154 § 6 u.p.e.a.;
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 1 u.p.e.a. polegające na błędnym przyjęciu, że przy ocenie legalności zaskarżonych postanowień w przedmiocie zarzutów na postępowanie zabezpieczające nie miała znaczenia, przyznana przez sąd okoliczność, iż w chwili wydawania przez organ zarządzenia zabezpieczenia zachodziły przesłanki wymienione w art. 154 § 1 u.p.e.a., umożliwiające zainicjowanie postępowania zabezpieczającego;
4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 1 i w art. 154 § 6 u.p.e.a., poprzez błędne przyjęcie, że uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie decyzji określających zobowiązania podatkowe, będących podstawą wszczęcia wobec Skarżącego postępowania zabezpieczającego spowodowało odpadnięcie podstawy zabezpieczenia, podczas gdy takie twierdzenie jest nieuzasadnione, albowiem zajęcie zabezpieczające wobec istnienia przesłanek zabezpieczenia określonych w art. 154 § 1 u.p.e.a. trwałoby nadal jeszcze przez 6 miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego orzeczenia sądu organowi właściwemu do wydania decyji;
5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, że przepis ten nie miał zastosowania w stanie faktycznym sprawy, podczas gdy zostały spełnione wszystkie przesłanki jego zastosowania.
Mając na uwadze powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Ponadto, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniesiono o przeprowadzenie dowodu z dokumentów: pisma Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 listopada 2023 r. o doręczeniu prawomocnego orzeczenia i zwrocie akt; pisma Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 12 grudnia 2023 r.; decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 12 kwietnia 2024 r. nr [...]; wszystkie na okoliczność wydania w terminie wskazanym w art. 154 § 6 nowych decyzji określających zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r., nakładających na Skarżącego obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wniesiono również o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Skarżący nie skorzystał z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Zarządzeniem Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej NSA, działając na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., zadecydował o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej uregulowanych w powołanym art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny za nieusprawiedliwiony uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a..
Stosownie do art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Pomimo użycia w treści przywołanego powyżej przepisu sformułowania "orzeczenie", chodzi w nim nie tylko o sentencję, lecz także o uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia. To w uzasadnieniu przedstawione jest rozumowanie, które doprowadziło sąd administracyjny do określonej konkluzji prawnej. Analiza treści uzasadnienia wyroku pozwala także na sprecyzowanie zakresu przedmiotowego ferowanych ocen, to jest ustalenie, co wziął pod uwagę sąd, uwzględniając wniesioną skargę lub oddalając ją. Oceny te są zawsze rezultatem konstruowania tzw. zwrotów stosunkowych o zgodności/niezgodności z normą prawną zaskarżanych aktów lub czynności organów administracji publicznej (zob. w tej materii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2023 r.; sygn. akt I OSK 1391/22; zob. także: T. Woś [w:] H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2016, s. 779 i n.).
Podzielić w tym miejscu należy stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2024 r., sygn. akt I OSK 344/23, że "... ocena prawna, o której stanowi zacytowany przepis, to wyjaśnienie treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w o odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie; musi pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Wskazania, co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci na przykład braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. T. Woś, Komentarz do art. 153, (w:) T. Woś, H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, red. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, s. 895; A. Kabat, Komentarz, (w:) B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el.2019, art. 153).
Jednocześnie przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się w pełnym wymiarze oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organów administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2024 r. III FSK 667/23)...".
W tym kontekście wskazać należy, że w sprawie rozstrzygniętej wyrokiem Sądu I instancji nie zostały naruszone przepisy określone w zarzucie kasacyjnym. WSA w Lublinie nie naruszył art. 153 p.p.s.a. wskazując na związek wyroku z dnia 14 czerwca 2023 r. sygn. akt I SA/Lu 114/23 oraz w wyroku z dnia 27 września 2023 r. sygn. akt I SA/Lu 237/23 z przedmiotową sprawą.
We wskazanych prawomocnych wyrokach WSA podważył stanowisko organów obu instancji co do tego, że prowadzone wobec Skarżącego przez Naczelnika postępowania podatkowe potwierdziły nieprawidłowości rozliczeń z budżetem państwa w podatku od towarów i usług za lata 2017-2018. Jak wynika z tych orzeczeń, stanowisko organów w tej kwestii jest co najmniej przedwczesne.
Podobne stanowisko WSA wyraził w prawomocnym wyroku z 14 czerwca 2023 r. sygn. akt I SA/Lu 150/23, którym uchylił decyzje Dyrektora i Naczelnika wydane w przedmiocie określenia skarżącemu zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r.
Nie mógł odnieść pożądanego przez Dyrektora IAS skutku zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 u.p.e.a. z uwagi na to, że sąd w skarżonym orzeczeniu nie wyjaśnił podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia nie uzasadniając z jakich powodów przyjął, że nie znajduje zastosowania przepis art. 154 § 6 u.p.e.a.
Stosownie do art. 154 § 6 u.p.e.a., zajęcie zabezpieczające nie przekształca się w zajęcie egzekucyjne w przypadku uchylenia przez organ odwoławczy lub sąd administracyjny decyzji stanowiącej podstawę do dokonania zabezpieczenia, o ile wydanie nowej decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie nastąpi w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego lub prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego organowi właściwemu do wydania decyzji. W ocenie Sądu, stanowisko przedstawione przez Dyrektora IAS w tym zakresie nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, co potwierdza argumentacja zaprezentowana w zaskarżonym wyroku.
W rozpoznawanej sprawie podstawą do przyjęcia, że zachodziły określone w art. 154 § 1 u.p.e.a. podstawy do dokonania zabezpieczenia na majątku Skarżącego było wynikające z nieostatecznych decyzji wymiarowych Naczelnika ustalenie, że prowadzone wobec Skarżącego przez Naczelnika postępowania podatkowe potwierdziły nieprawidłowości rozliczeń z budżetem państwa w podatku od towarów i usług za lata 2017-2018 oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r., polegające na wystawianiu faktur niezgodnych z rzeczywistością, na wykazywaniu na ich podstawie rzekomego obrotu i kwot rzekomego podatku VAT. Organy obu instancji oceniły zarazem, że w konfrontacji z ustaleniami dokonanymi w toku postępowania wymiarowego, twierdzenia Skarżącego, że od początku prowadzonej działalności należycie wywiązywał się ze swoich obowiązków, budzą wątpliwości.
Organy uzasadniając twierdzenie o ziszczeniu się w sprawie przesłanek dokonania zabezpieczenia należności pieniężnej na majątku Skarżącego wywodziły swe stanowisko z ustaleń, które znalazły swoje odzwierciedlenie w decyzjach wymiarowych. Decyzją z dnia 22 sierpnia 2022 r., znak: [...], Naczelnik określił bowiem stronie kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za okres od I do IV kwartału 2017 r., zmieniając jej wcześniejsze rozliczenie w tym zakresie oraz wskazał, że strona świadomie uczestniczyła w oszustwie podatkowym. Decyzję tę utrzymał w mocy Dyrektor decyzją z 12 grudnia 2022 r., znak: 0601-lOV-2.4103.42.2022.22. Natomiast decyzją z 31 sierpnia 2022 r., znak: [...], Naczelnik określił skarżącemu m.in. kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za I oraz II kwartał 2018 r., zmieniając jego wcześniejsze rozliczenie w tym zakresie oraz wskazał, że dokonując rozliczenia za I kwartał 2018 r. Skarżący zawyżył kwotę do zwrotu na rachunek bankowy o 20.799 zł. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora decyzją z 6 lutego 2023 r., znak: 0601-IOV-2.4103.43.2022.16. Na podstawie wskazanych decyzji z 22 sierpnia 2022 r. i z 31 sierpnia 2022 r., Naczelnik wszczął postępowanie zabezpieczające na majątku Skarżącego wydając zarządzenia zabezpieczenia z 28 października 2022 r., znak: [...] i [...].
Następnie opisane wyżej decyzje, tak Naczelnika, jak Dyrektora, zostały wyeliminowane z obrotu prawnego prawomocnymi wyrokami Sądu. Mianowicie wyrokiem z 14 czerwca 2023 r. sygn. akt I SA/Lu 114/23 uchylono decyzje Dyrektora IAS i Naczelnika wydane w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2017 r., zaś wyrokiem z 27 września 2023 r. sygn. akt I SA/Lu 237/23 uchylono decyzje Dyrektora i Naczelnika wydane w przedmiocie podatku od towarów i usług za I i II kwartał 2018 r.
W związku z powyższym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, rację ma Sąd I instancji twierdząc, że na skutek opisanych orzeczeń Sądu zakwestionowane zostały ustalenia, które stanowiły podstawę do uznania przez organy, że w sprawie zachodziła sytuacja wskazująca, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić egzekucję (art. 154 § 1 u.p.e.a.), dlatego uznać należało, że brak było podstaw do zarządzenia zabezpieczenia na majątku Skarżącego. W rezultacie zarzut Dyrektora IAS zawarty w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej okazał się bezzasadny.
W konsekwencji powyższych rozważań, bez wpływu na wynik sprawy pozostają również zarzuty sformułowane w pkt 3-5 petitum skargi kasacyjnej (naruszenie art. 154 § 1 i art. 154 § 6 u.p.e.a.).
Nie mógł również odnieść pożądanego przez Dyrektora IAS skutku zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Fakt, że stanowisko zajęte przez Sąd I instancji jest odmienne od prezentowanego przez Dyrektora IAS nie oznacza, iż uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Zwłaszcza w sytuacji, gdy stanowisko to zostało umotywowane w stopniu wystarczającym, aby poddać je merytorycznej kontroli w postępowaniu wywołanym wniesioną skargą kasacyjną. Dlatego polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu administracyjnego I instancji nie usprawiedliwiała zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd I instancji orzekał bowiem na podstawie akt sprawy, a uzasadnienie zaskarżonego wyroku w pełni odpowiada wymogom przewidzianym w ww. przepisie, umożliwiając jego kontrolę instancyjną. Zawiera zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej uzasadnienie, zaś okoliczność, że w skardze kasacyjnej nie zgodzono się z tak wyrażoną oceną, nie stanowi skutecznej podstawy do uznania zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Odnosząc się do wniosku Dyrektora IAS o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w myśl tego przepisu, sądowi z urzędu lub na wniosek stron przysługuje uprawnienie (a nie obowiązek) do przeprowadzenia dowodów uzupełniających z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Co do zasady nie jest zatem możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżony akt. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., nie jest bowiem ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej, lecz wyłącznie ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z przepisami postępowania, a w konsekwencji, czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji określonych przepisów prawa materialnego. Uzupełniające postępowanie dowodowe, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., ma na celu umożliwienie sądowi skonfrontowanie z dokumentami prawidłowości ustaleń dokonanych w toku postępowania na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, jeśli w sprawie istnieją istotne wątpliwości. Należy zauważyć, że przeprowadzenie dowodu przez sąd administracyjny, ma charakter wyjątkowy i następuje gdy jest ono konieczne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a także nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w danej sprawie (art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a.).
Postępowanie sądowoadministracyjne nie jest kolejną instancją (trzecią) postępowania administracyjnego. Wszelkie kwestie związane z prawidłowym ustaleniem stanu faktycznego, który podlega regulacji normatywnej prawa administracyjnego muszą być dokonane w postępowaniu administracyjnym. Istotny jest stan faktyczny na moment wydania zaskarżonego aktu. Możliwość przeprowadzenia uzupełniających dowodów w postępowaniu sądowoadministracyjnym należy odnosić do sytuacji wystąpienia istotnych wątpliwości związanych z oceną czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem, nie zaś do sytuacji wystąpienia istotnych wątpliwości związanych z ustaleniem zaistniałego w sprawie stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 699/17).
Tych wątpliwości skład orzekający w tej sprawie, po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zebranym w postępowaniu, nie powziął. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku o przeprowadzenie dowodu wnioskowanego w skardze kasacyjnej. Analiza akt przedmiotowej sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia prowadzą do wniosku, że Sąd pierwszej instancji wydał wyrok z uwzględnieniem całokształtu materiału dowodowego oraz zachowaniem reguł wynikających z powołanych regulacji u.p.e.a..
Uznając, że zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej okazały się bezzasadne, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie doprowadziły one do skutecznego podważenia wyniku kontroli legalności przeprowadzonej w sprawie przez WSA
w Lublinie.
Z tych względów skarga kasacyjna, jako niemająca usprawiedliwionych podstaw, podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
s. Bogusław Dauter s. Krzysztof Winiarski s. Krzysztof Przasnyski (spr.)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI