III FSK 984/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka X. z siedzibą w W. zaskarżyła wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jej skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 151 p.p.s.a. w zw. z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) oraz Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.). Główny zarzut dotyczył błędnego ustalenia stanu faktycznego i uznania, że spółka posiadała wierzytelności wobec dłużnika na dzień doręczenia zawiadomienia o zajęciu, mimo zawarcia umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie mienia ruchomego. Spółka argumentowała, że po tej dacie stała się właścicielem rzeczy, a jej roszczenie wygasło. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie są zasadne. Podkreślono, że kluczowe jest, aby spółka była dłużnikiem zobowiązanego w rozumieniu art. 89 § 1 u.p.e.a., co zostało wykazane. Sąd przychylił się do stanowiska, że przeprowadzenie kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem organu egzekucyjnego. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie uzasadnienia wyroku WSA. W konsekwencji, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących zajęcia wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności w kontekście umów przewłaszczenia na zabezpieczenie oraz obowiązku kontroli organu egzekucyjnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z egzekucją administracyjną oraz umową przewłaszczenia. Interpretacja zwrotu "bezpodstawnie uchyla się" ma szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie mienia ruchomego, zawarta po dacie zajęcia wierzytelności, wyłącza możliwość skutecznego zajęcia tej wierzytelności przez organ egzekucyjny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie nie wyłącza możliwości skutecznego zajęcia wierzytelności, jeśli spółka była dłużnikiem zobowiązanego w rozumieniu przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji na dzień doręczenia zawiadomienia o zajęciu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe jest istnienie wierzytelności w momencie zajęcia, a późniejsze zawarcie umowy przewłaszczenia nie niweczy skutków prawnych zajęcia. Podkreślono, że organ egzekucyjny prawidłowo ustalił, że spółka była dłużnikiem zobowiązanego.
Czy organ egzekucyjny ma obowiązek przeprowadzenia kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności przed wydaniem postanowienia o określeniu wysokości nieprzekazanej kwoty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przeprowadzenie kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem organu egzekucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd przychylił się do poglądu, że art. 71a § 9 u.p.e.a. traktuje kontrolę jako uprawnienie organu, a nie bezwzględny obowiązek, co oznacza, że brak kontroli nie dyskwalifikuje postanowienia o określeniu nieprzekazanej kwoty.
Czy uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe w stopniu uniemożliwiającym kontrolę kasacyjną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie wyroku WSA nie zawierało wad konstrukcyjnych uniemożliwiających kontrolę kasacyjną.
Uzasadnienie
Sąd NSA stwierdził, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest zasadny, ponieważ uzasadnienie wyroku WSA zawierało obligatoryjne elementy i pozwalało na kontrolę kasacyjną, a odmienna ocena prawna strony nie świadczy o wadliwości uzasadnienia.
Przepisy (13)
Główne
u.p.e.a. art. 89 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 71a § 9
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz.U. 1966 nr 24 poz. 151 art. 89 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy zajęcia wierzytelności pieniężnej innej niż określona w art. 72-85, poprzez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu i wezwanie do przekazania kwoty organowi egzekucyjnemu.
Dz.U. 2023 poz. 2505 art. 71a § 9
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 75 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ egzekucyjny prawidłowo zajął wierzytelność, ponieważ spółka była dłużnikiem zobowiązanego na dzień doręczenia zawiadomienia o zajęciu. • Kontrola u dłużnika zajętej wierzytelności jest uprawnieniem organu, a nie obowiązkiem. • Uzasadnienie wyroku WSA nie zawierało wad uniemożliwiających kontrolę kasacyjną.
Odrzucone argumenty
Spółka nie posiadała wierzytelności wobec dłużnika na dzień zajęcia z powodu umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie. • Organ egzekucyjny miał obowiązek przeprowadzić kontrolę u dłużnika przed wydaniem postanowienia o określeniu nieprzekazanej kwoty. • Uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji w jej uzasadnieniu podstawy kasacyjne. • Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać bądź konkretyzować zarzutów kasacyjnych. • W sprawie niniejszej chodzi więc o wierzytelności, które X1. Sp. z o. o. posiada względem X. Sp. z o. o., albowiem stanowią one majątek X1. Sp. z o. o. i jako takie są/mogą być przedmiotem postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku X1. sp. z o. o. • Użyty w art. 71a § 9 u.p.e.a. zwrot normatywny "bezpodstawnie uchyla się" był już interpretowany przez orzecznictwo sądowoadministracyjne. Przyjmuje ono jednolicie, że należy interpretować go jako przesłankę prawną, a nie faktyczną. • Pojęcie to oznacza tyle, co "bez podstawy prawnej".
Skład orzekający
Bogusław Woźniak
sprawozdawca
Jolanta Sokołowska
członek
Stanisław Bogucki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zajęcia wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności w kontekście umów przewłaszczenia na zabezpieczenie oraz obowiązku kontroli organu egzekucyjnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z egzekucją administracyjną oraz umową przewłaszczenia. Interpretacja zwrotu "bezpodstawnie uchyla się" ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów egzekucyjnych w kontekście umów cywilnoprawnych, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i egzekucyjnym.
“Czy umowa przewłaszczenia chroni przed zajęciem wierzytelności? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.