III FSK 984/24

III FSK 984/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-11-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Woźniak /sprawozdawca/
Jolanta Sokołowska
Stanisław Bogucki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III SA/Wa 561/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-04-24
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 89 § 1, art. 71a § 9
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia NSA Bogusław Woźniak (sprawozdawca), Protokolant asystent sędziego Łukasz Tłuczkiewicz, po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej X. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 561/24 w sprawie ze skargi X. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 12 stycznia 2024 r., nr 1401-IEE2.7192.240.2023.2.ASP w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 24 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 561/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę X. sp. z o. o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 12 stycznia 2024 r., nr 1401-IEE2.7192.240.2023.2.ASP w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności od dłużnika. Jako podstawę prawną orzeczenia Sąd I instancji wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a."
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła X. sp. z o. o. z siedzibą w W. (Spółka) zaskarżając ten wyrok w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 1a pkt 12 lit. a) tiret 4, art. 80 § 1, art. 89 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.) – dalej jako "u.p.e.a." oraz art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) – dalej jako: "K.p.a." w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez bezpodstawne oddalenie skargi Spółki na skutek przyjęcia, że na dzień doręczenia zawiadomienia z 4 listopada 2022 r. skarżąca posiadała wierzytelności wobec dłużnika, a w konsekwencji zawiadomienie to wywołuje skutki prawne przewidziane w u.p.e.a., podczas gdy z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że na dzień doręczenia tego zawiadomienia skarżąca nie posiadała żadnych wierzytelności wobec dłużnika, gdyż stała się właścicielem rzeczy objętych umową przewłaszczenia na zabezpieczenie mienia ruchomego w dniu 29 sierpnia 2022 r., a zatem nie istniały żadne wierzytelności pieniężne należne stronie od dłużnika, co skutkuje brakiem możliwości zastosowania przepisu art. 89 u.p.e.a.;
- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 71a § 9 u.p.e.a. oraz art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez bezpodstawne oddalenie skargi Spółki na skutek błędnie ustalonego stanu faktycznego w sprawie prowadzącego do uznania, że skarżąca pozostawała w stanie bezpodstawnego uchylania się od przekazania zajętej wierzytelności, mimo, że w świetle przepisów u.p.e.a. do wydania postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu kwoty, niezbędne jest łączne zrealizowanie dwóch przesłanek: dłużnik zajętej wierzytelności musi uchylać się od jej przekazania organowi egzekucyjnemu oraz jednocześnie to uchylanie się musi mieć charakter działania bezpodstawnego, a z zebranego materiału dowodowego nie wynika fakt zrealizowania tychże warunków;
- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez bezpodstawne oddalenie skargi Spółki na skutek dokonania dowolnej oceny materiału dowodowego i zignorowania celu zawartej przez stronę i dłużnika umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie, co doprowadziło do błędnego uznania, iż: (a) brak wskazania takich danych jak nr seryjny, data produkcji, czy zakupu ruchomości objętych umową uniemożliwia ich identyfikację, mimo, że z umowy wynika wprost, że chodzi o ruchomości będące w posiadaniu dłużnika Spółki, a które wykorzystywane są przez niego w działalności gospodarczej, a zatem są to konkretne przedmioty, których identyfikacja nie pozostawia wątpliwości, (b) wystawienie przez dłużnika Spółki faktur nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] nie stanowi realizacji jego obowiązku wynikającego z umowy przewłaszczenia tj. nie jest to potwierdzenie faktycznego przekazania ruchomości objętych umową, co w konsekwencji doprowadziło do stwierdzenia, że na Spółce ciąży obowiązek zapłaty za dostarczone towary, a faktury dokumentowały sprzedaż towaru przez dłużnika, mimo że umowa sprzedaży pomiędzy stronami nie została zawarta;
- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 71a § 9 u.p.e.a. poprzez bezpodstawne oddalenie skargi Spółki i uznanie, że na organie podatkowym nie ciążył obowiązek kontroli w zakresie bezpodstawnego uchylania się od przekazania zajętej wierzytelności przed wydaniem postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności, mimo, że wykładnia językowa oraz systemowa tego przepisu, a także orzecznictwo sądów administracyjnych uzależnia wydanie takiego orzeczenia od wyniku omawianej kontroli i stwierdzenia, że ów "bezpodstawne uchylanie się" miało miejsce, co skutkowało pozostawieniem przez Sąd wadliwego postanowienia w obiegu prawnym;
- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 140 § 4 p.p.s.a. poprzez bezpodstawne oddalenie skargi Spółki i sporządzenie uzasadnienia orzeczenia w sposób sprzeczny z ustawowym wzorcem, na skutek czego przedmiotowe orzeczenie pozbawione jest wyjaśnienia, na jakich dowodach Sąd oparł swoje tezy dotyczące bezpodstawnego uchylania się przez Spółkę od przekazania zajętej wierzytelności, ograniczając się jedynie do sformułowania, że "taka tezę można wyprowadzić z materiału dowodowego" (s. 16 wyroku);
- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1, 80 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez bezpodstawne oddalenie skargi Spółki na skutek dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego w sprawie i uznanie, że daty zawarcia umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie i subrogacji odnawialnej budzą poważne wątpliwości Sądu, mimo, że ów wątpliwości nie mają poparcia w zebranych dowodach, a przedmiotowe umowy zostały skutecznie zawarte.
Mając na uwadze powyższe naruszenia prawa Spółka wniosła o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej na podstawie art. 188 p.p.s.a. rozpoznanie skargi i uchylenie zaskarżonych postanowień organów podatkowych obu instancji;
2) rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie (art. 176 § 2 oraz art. 122 p.p.s.a.);
3) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie według norm prawnie przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji w jej uzasadnieniu podstawy kasacyjne. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: (1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; (2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z przytoczonych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać bądź konkretyzować zarzutów kasacyjnych, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Nie jest powołany do uzupełniania ani interpretowania niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych. Nie jest rolą tego sądu stawianie jakichkolwiek hipotez i snucie domysłów w zakresie uzasadnienia podstaw kasacyjnych.
Ramy prawne postępowania administracyjnego, które doprowadziło do wydania zaskarżonego postanowienia wyznaczają przepisy art. 89 § 1 oraz art. 71a § 9 u.p.e.a. Według art. 89 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Stosownie zaś do art. 71a § 9 u.p.e.a. jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Na postanowienie w sprawie wysokości nieprzekazanej kwoty przysługuje zażalenie.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie jest sporne, że organ egzekucyjny w toku prowadzonego do majątku X1. sp. z o. o. postępowania egzekucyjnego zawiadomieniem z 4 listopada 2022 r. dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w X. sp. z o. o. Zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności (X. sp. z o. o. ) oraz zobowiązanemu (X1. sp. z o. o.) 15 listopada 2022 r.
Nie budzi także wątpliwości, że dłużnik zajętej wierzytelności pomimo wezwania nie przekazał należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności.
Spółka co do zasady kwestionuje przyjęty przez Sąd I instancji, za organami administracji publicznej, stan faktyczny sprawy. Według Spółki na dzień doręczenia zawiadomienia z 4 listopada 2022 r. nie posiadała ona żadnych wierzytelności wobec zobowiązanego, gdyż stała się właścicielem rzeczy objętych umową przewłaszczenia na zabezpieczenie mienia ruchomego w dniu 29 sierpnia 2022 r. Według Spółki posiadała ona względem dłużnika wierzytelność do dnia podpisania umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie mienia ruchomego tj. do dnia 29 sierpnia 2022 r. Po tym dniu Spółka stała się właścicielem rzeczy ruchomych wskazanych w umowie. Nie miała już zatem roszczenia względem dłużnika. Spółka w tym obszarze przedstawiła dokumenty umów oraz powołała adekwatne regulacje prawa cywilnego.
Należy zatem zwrócić uwagę, że przepis art. 89 § 1 u.p.e.a. stanowi o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej u dłużnika zajętej wierzytelności. Dłużnik zajętej wierzytelności nazywany też trzeciodłużnikiem, to podmiot, który jest winien pieniądze dłużnikowi (zobowiązanemu w rozumieniu art. 1a pkt 20 u.p.e.a.), w stosunku do którego organ egzekucyjny prowadzi egzekucję. Zatem, w realiach rozpoznawanej sprawy chodzi o sytuację, w której to X. sp. z o. o. jest dłużnikiem X1. sp. z o. o. z tytułu zajętej wierzytelności.
Tymczasem zarówno w treści zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 1a pkt 12 lit. a) tiret 4, art. 80 § 1, art. 89 § 1 u.p.e.a. oraz art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. jak i jego uzasadnieniu wskazuje się, że "nie istniały żadne wierzytelności pieniężne należne Stronie od Dłużnika, co skutkuje brakiem możliwości zastosowania przepisu art. 89 u.p.e.a." i w uzasadnieniu: "na dzień otrzymania przez Spółkę Zawiadomienia, ta nie posiadała już żadnych wierzytelności względem Dłużnika, gdyż stała się właścicielem rzeczy objętych umową przewłaszczenia na zabezpieczenia mienia ruchomego w dniu 29 sierpnia 2022 r., a zatem nie istniały żadne wierzytelności pieniężne należne Stronie od Dłużnika, co skutkuje brakiem możliwości zastosowania przepisu art. 89 u.p.e.a.", "Idąc dalej, Skarżąca podkreśla, że Dłużnik nie był zobowiązany do przekazania jakiejkolwiek kwoty wynikającej z zajętej Wierzytelności do Strony, gdyż Strona nabywała prawo własności rzeczy ruchomych Dłużnika, a zatem jej roszczenie wygasło. Strona mogła ubiegać się od Dłużnika o zwrot należnej kwoty, niemniej jednak nie zmienia to sytuacji, że Spółka swoje roszczenie zaspokoiła w dniu przejęcia własności ruchomości."
Z przedstawionego przez Sąd I instancji stanu faktycznego wynika m. in., że zawiadomieniem z 22 marca 2023 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej z tytułu współpracy handlowej, wzajemnych rozliczeń, wystawionych faktur, umów cesji oraz wszelkich wypłaconych wierzytelności należnych zobowiązanej spółce kontrahenta – X. Sp. z o. o.
W sprawie niniejszej chodzi więc o wierzytelności, które X1. Sp. z o. o. posiada względem X. Sp. z o. o., albowiem stanowią one majątek X1. Sp. z o. o. i jako takie są/mogą być przedmiotem postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku X1. sp. z o. o. Tym samym podważanie istnienia wierzytelności, w której dłużnikiem zajętej wierzytelności ma być X1. Sp. z o. o. (zobowiązany w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 20 u.p.e.a.) jest w realiach niniejszej sprawy bezcelowe.
Z wyżej przedstawionego powodu zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 1a pkt 12 lit. a) tiret 4, art. 80 § 1, art. 89 § 1 u.p.e.a. oraz art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. jest niezasadny.
Dodać należy, że przytoczenie w treści omawianego zarzutu przepisów art. 1a pkt 12 lit. a) tiret 4 u.p.e.a., wedle którego ilekroć w ustawie jest mowa o środku egzekucyjnym rozumie się przez to w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, egzekucję z rachunków bankowych oraz art. 80 § 1 u.p.e.a. regulującego zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest niezrozumiałe. W sprawie nie mamy bowiem do czynienia z egzekucją z rachunku bankowego. Skarżący nie wyjaśnił dlaczego przepisy art. 1a pkt 12 lit. a) tiret 4 i art. 80 § 1 u.p.e.a. mimo to zostały w sprawie naruszone.
Niezależnie od wyżej wskazanych okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że skarżąca kwestionując istnienie zajętej wierzytelności wykazała jedynie sam fakt zawarcia umowy przewłaszczenia i umowy surogacji (dokumenty umów zostały złożone do akt sprawy). Jednak nie jest to wystarczające do uznania, że strona zasadnie uchylała się od wykonania obowiązku.
Kryterium oceny prawidłowości ustaleń faktycznych poczynionych przez organy administracji wyznaczają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosowane w postępowaniu egzekucyjnym w zw. z art. 18 u.p.e.a. Zgodnie z art. 7 K.p.a w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Według art. 77 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Stosownie zaś do art. 80 K.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Wynikające z treści przytoczonych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego standardy prowadzenia postępowania dowodowego zostały w niniejszej sprawie w sposób dostateczny zachowane przez organy administracji, co Sąd I instancji prawidłowo ocenił.
Organ egzekucyjny wiedzę o istnieniu wierzytelności powziął z rejestru transakcji pomiędzy stroną skarżącą a X1. sp. z o. o. wykazanymi w jednolitych plikach kontrolnych VAT za okresy 2/2023, 5/2023,6/2023. Spółka pierwotnie nie zaprzeczyła, że transakcje takie miały miejsce. Należy także odnotować, że w piśmie z 15 czerwca 2023 r. skarżąca poinformowała, że nie posiada żadnych rozliczeń finansowych z X1. Sp. z o. o. oraz nie prowadzi z tą Spółka żadnej współpracy gospodarczej. Ostatecznie w uzasadnienia zażalenia Spółka przedstawiła stan relacji z X1. Sp. z o. o. w ten sposób, że X1. nie spłaciła należnych zobowiązań na rzecz skarżącej w terminie do 31 lipca 2022 r., strony umowy dokonały zabezpieczenia roszczeń skarżącej spółki poprzez przewłaszczenie na zabezpieczenie, zgodnie z umową z 29 sierpnia 2022 roku. W konsekwencji X1. po fizycznym wydaniu rzeczy na rzecz skarżącej spółki, każdorazowo przekazywała stosowną fakturę. Ponadto, pomimo zapisu na fakturach "Forma płatności: gotówka", co oczywiste, nie zostały dokonane ze strony skarżącej do jakiekolwiek płatności do ww. faktur, bowiem faktury te dokumentowały jedynie wydanie towaru w fizyczne posiadanie.
Strona ma prawo zmieniać stanowisko w toku postępowania, modyfikować swoje wyjaśnienia czy też powoływać się na nieznajomość pewnych faktów ale należy uwzględnić, że wszystkie te okoliczności mogą i powinny być przedmiotem oceny organu prowadzącego postępowanie, który stosownie do art. 80 K.p.a. ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wyprowadzone w tym obszarze przez organ egzekucyjny wnioski nie naruszają wynikających z wyżej przytoczonych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego zasad postępowania dowodowego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 71a § 9 u.p.e.a. oraz art. 7 i art. 77 § 1., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.
W świetle wyżej przedstawionych ustaleń nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1, 80 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.
Stosownie do art. 71a § 9 u.p.e.a. jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Na postanowienie w sprawie wysokości nieprzekazanej kwoty przysługuje zażalenie.
Użyty w art. 71a § 9 u.p.e.a. zwrot normatywny "bezpodstawnie uchyla się" był już interpretowany przez orzecznictwo sądowoadministracyjne. Przyjmuje ono jednolicie, że należy interpretować go jako przesłankę prawną, a nie faktyczną. Innymi słowy, uchylanie się przez dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu z przyczyn faktycznych, na przykład trudnej sytuacji ekonomicznej, będzie stanowiło podstawę do wydania postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty (wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2007 r., sygn. akt I FSK 984/06; z 14 czerwca 2007 r., sygn. akt II FSK 751/06- te, jak i inne wymienione w uzasadnieniu wyroku publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Pogląd ten wyrażony jest również w piśmiennictwie - R. Hauser, A. Skoczylas (red), Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, Warszawa 2011, s. 370; D. Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym, Komentarz, Wrocław 2011, s. 780. O braku bezpodstawności uchylania się dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności można mówić w tych przypadkach, które umożliwiają mu skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela. Innymi słowy mówiąc, podstawą do uchylania się przez dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu - w rozumieniu art. 71a p 9 u.p.e.a. - mogą być tylko takie okoliczności prawne, które umożliwiają mu skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela (np. zarzut przedawnienia, potrącenia, przelewu wierzytelności itp.). Pojęcie to oznacza tyle, co "bez podstawy prawnej" (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2007 r., sygn. akt I FSK 984/06).
Jedyny argument skargi kasacyjnej jaki kwestionuje stanowisko organów administracji publicznej, i Sądu I instancji, sprowadza się do twierdzenia, że na dzień otrzymania zawiadomienia Spółka nie była wierzycielem dłużnika. Jak wyżej wyjaśniono, w aspekcie art. 89 § 1 u.p.e.a. doniosłe prawnie jest, aby Spółka była dłużnikiem zobowiązanego, i okoliczność taka przez organ egzekucyjny została wykazana.
Z treści art. 71a § 9 u.p.e.a. wynika także, że przesłanką wydania postanowienia o określeniu wysokości nieprzekazanej kwoty jest przeprowadzenie kontroli. Jak trafnie zauważył Sąd I instancji w orzecznictwie sądowoadminisatrcyjnym nie wypracowano jednolitego stanowiska w zakresie wykładni art. 71a § 9 u.p.e.a. co do konieczności lub tylko możliwości przeprowadzenia kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności jako przesłanki stwierdzenia bezpodstawności uchylania się od przekazania zajętej wierzytelności lub jej części. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w sprawie niniejszej, podobnie jak Sąd I instancji, przychyla się do poglądu, według którego przeprowadzenie kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności jest uprawnieniem a nie obowiązkiem organu egzekucyjnego. W skardze kasacyjnej nie przedstawiono zasadniczo argumentów, które prowadziłyby do konieczności odrzucenia przyjętego przez Sąd I instancji sposobu rozumienia art. 71a § 9 u.p.e.a. w omawianym zakresie.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 140 § 4 p.p.s.a. należy zauważyć, że według art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Przepisu art. 140 § 4 w ustawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma.
Jeżeli jednak przyjąć, że autor skargi kasacyjnej omyłkowo wskazał art. 140 § 4 zamiast art. 141 § 4 p.p.s.a. to należy stwierdzić, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną podstawę kasacyjną wówczas, gdy uzasadnienie kontrolowanego wyroku nie zawiera obligatoryjnych elementów, wskazanych w tym przepisie albo zostało sporządzone w taki sposób, że nie pozwala na kasacyjną kontrolę orzeczenia. Należy podkreślić, że za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować ocen prawnych zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W szczególności, okoliczność, że stanowisko zajęte przez Sąd pierwszej instancji jest odmienne od prezentowanego przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną, nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz nie poddaje się kontroli kasacyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku tego rodzaju wad nie zawiera.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
s. Bogusław Woźniak s. Stanisław Bogucki s. Jolanta Sokołowska