III FSK 983/25

III FSK 983/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-08-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Paweł Borszowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Sz 471/24 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2025-01-15
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3, art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku A. sp. z o.o. z siedzibą w D. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji w sprawie ze skargi kasacyjnej A. sp. z o.o. z siedzibą w D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Sz 471/24, w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 5 czerwca 2024 r., nr 3201-IEE2.7192.56.2024.3 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji
Uzasadnienie
Wyrokiem z 15 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Sz 471/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D. (dalej: "Skarżąca") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z 5 czerwca 2024 r., w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Skarżąca reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżając ten wyrok w całości. Tym samym pismem wniosła na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej: "p.p.s.a") w zw. z art. 193 p.p.s.a., o wstrzymanie wykonania postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 5 czerwca 2024 r. oraz postanowienia go poprzedzającego.
W uzasadnieniu ww. wniosku Skarżąca wskazała, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody Skarżącej Spółce. Egzekucja ustalonej płatności z konta bankowego Spółki spowoduje utratę płynności finansowej, co w znacznym stopniu wpłynie na ograniczenie możliwości prowadzenia normalnej działalności gospodarczej przez Spółkę. Fakt, iż w przyszłości może istnieć możliwość odzyskania wyegzekwowanych pieniędzy nie umniejsza faktu, iż ich zwrot nie skompensuje strat spowodowanych ograniczeniem bieżącej działalności Spółki i zmniejszeniem przychodów (a w konsekwencji i dochodów) przy istniejących kosztach stałych; jest to dla Spółki zagrożenie realne i wymierne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 powołanej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przytoczony przepis znajduje odpowiednie zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na mocy odesłania zawartego w art. 193 p.p.s.a.
W orzecznictwie za ugruntowany należy uznać – akceptowany przez skład orzekający w niniejszej sprawie – pogląd kładący nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (zob. przykładowo postanowienia NSA: z 20.8.2018 r., sygn. akt II FSK 1837/18; z 14.11.2018 r., sygn. akt I FSK 1223/17; z 20.11.2018 r., sygn. akt II FZ 638/18; z 21.10.2020 r., sygn. akt I GSK 1277/20 – CBOSA). Skoro postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia jest inicjowane wnioskiem strony, to na wnioskodawcy spoczywa powinność wskazania konkretnych zagrożeń płynących z wykonania kwestionowanego aktu. Uzasadnienie zgłoszonego żądania powinno zatem zawierać opis okoliczności decydujących o potrzebie zastosowania tymczasowej ochrony sądowej.
W świetle powyższych uwag wniosek Skarżącej nie mógł odnieść zamierzonego przez nią rezultatu. Żądanie Skarżącej powinno zawierać w istocie argumentację tj. konkretne dane, twierdzenia, wyliczenia kosztów utrzymania potwierdzonych dokumentacją źródłową wskazującą na rzeczywiste ryzyko powstania znacznej szkody majątkowej w następstwie wykonania decyzji podatkowej. Zadaniem strony jest bowiem przedstawienie spójnego i wyczerpującego obrazu sytuacji materialnej i kondycji finansowej, w sytuacji, gdy tego rodzaju okoliczności mają przesądzać o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody. Skarżąca jednak nie wskazała okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej poprzez wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia. Samo wskazanie, iż "Egzekucja ustalonej płatności z konta bankowego Spółki spowoduje utratę płynności finansowej, co w znacznym stopniu wpłynie na ograniczenie możliwości prowadzenia normalnej działalności gospodarczej przez Spółkę" nie można uznać za wystarczające.
Także w orzecznictwie podnosi się, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda" i "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 września 2013 r., sygn. akt II FSK 2540/13). Samo powołanie się we wniosku na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, z kolei w żaden sposób nie uzasadniają żądania wniosku.
Sąd nie ma też obowiązku ustalać, czy wynikająca z postanowienia kwota jest wartością, której utrata stanowi znaczną szkodę, a także jej wyegzekwowanie prowadzić mogłoby do pogorszenia sytuacji majątkowej wnioskodawcy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie wniosku Skarżącej nie spełnia wymogów pozwalających na przyznanie jej ochrony tymczasowej. Obowiązkiem Skarżącej było bowiem przedstawienie konkretnych okoliczności, które mogą wystąpić w następstwie wykonania zaskarżonego postanowienia, a także poparcie ich stosownymi dokumentami.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a.