I SA/WR 936/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2024-04-23
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od nieruchomościinfrastruktura kolejowazwolnienie podatkoweudostępnianieustawa o podatkach i opłatach lokalnychtransport kolejowyzarządca infrastrukturyprzewoźnik kolejowyrok 2020

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Województwa Dolnośląskiego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą podatku od nieruchomości za 2020 r., uznając, że linia kolejowa nie była udostępniana przewoźnikom.

Sprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za 2020 r. dla Województwa Dolnośląskiego w zakresie linii kolejowej nr [...]. Województwo kwestionowało decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza o określeniu wysokości zobowiązania podatkowego. Kluczowym zagadnieniem było zastosowanie zwolnienia z podatku od nieruchomości dla infrastruktury kolejowej, które wymagało spełnienia dwóch przesłanek: bycia częścią infrastruktury kolejowej oraz jej udostępniania przewoźnikom. Sąd uznał, że choć linia kolejowa stanowiła infrastrukturę kolejową, nie została ona udostępniona przewoźnikom w 2020 r., ponieważ nie zawarto stosownych umów, co skutkowało oddaleniem skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę Województwa Dolnośląskiego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta B. dotyczącą określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2020 r. dla infrastruktury linii kolejowej nr [...]. Przedmiotem sporu była możliwość zastosowania zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (u.p.o.l.). Zwolnienie to obejmuje grunty, budynki i budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej, pod warunkiem, że są one udostępniane przewoźnikom kolejowym, wykorzystywane do przewozu osób lub tworzą linie kolejowe o określonej szerokości torów. Organy podatkowe obu instancji uznały, że choć linia kolejowa nr [...] stanowiła infrastrukturę kolejową w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym, nie została spełniona druga przesłanka zwolnienia – jej udostępnianie przewoźnikom kolejowym. Województwo Dolnośląskie, jako zarządca infrastruktury, nie zawarło w 2020 r. żadnych umów z przewoźnikami na korzystanie z tej linii, ani nie wykonywano na niej przewozów. Skarżący argumentował, że status linii jako czynnej i możliwość jej udostępnienia powinny wystarczyć, powołując się na statut sieci kolejowej i orzecznictwo sprzed nowelizacji przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że literalna wykładnia art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. wymaga faktycznego udostępniania infrastruktury przewoźnikom, co wiąże się z zawarciem stosownych umów. Samo istnienie infrastruktury lub możliwość jej wykorzystania nie jest wystarczające do zastosowania zwolnienia. Sąd odrzucił również argumentację skarżącego dotyczącą stosowania przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji, wskazując na zasadę nieretroaktywności prawa. W konsekwencji, grunty zajęte pod linię kolejową, która nie była udostępniana przewoźnikom, podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek dla gruntów pozostałych. Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów prawa materialnego ani procesowego, oddalając skargę w całości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, infrastruktura kolejowa podlega zwolnieniu z podatku od nieruchomości tylko wtedy, gdy spełnione są łącznie dwie przesłanki: stanowi ona część infrastruktury kolejowej oraz jest faktycznie udostępniana przewoźnikom kolejowym, co wymaga zawarcia stosownych umów.

Uzasadnienie

Sąd przyjął literalną wykładnię przepisu, zgodnie z którą samo istnienie infrastruktury kolejowej nie jest wystarczające do zastosowania zwolnienia. Kluczowe jest faktyczne udostępnienie jej przewoźnikom, potwierdzone umowami. Brak takich umów w roku 2020 oznaczał, że zwolnienie nie miało zastosowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (23)

Główne

u.p.o.l. art. 7 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Zwolnienie z podatku od nieruchomości dla infrastruktury kolejowej wymaga spełnienia dwóch przesłanek: bycia częścią infrastruktury kolejowej oraz jej faktycznego udostępniania przewoźnikom kolejowym.

Pomocnicze

u.p.o.l. art. 2 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Określa, jakie nieruchomości podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

u.p.o.l. art. 1a § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Definicja gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

u.t.k. art. 4 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym

Definicja infrastruktury kolejowej.

u.t.k. art. 5 § ust. 2a

Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym

Wiążące stanowisko zarządcy infrastruktury kolejowej.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy w uzasadnieniu.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość uchylenia decyzji organu I instancji.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania.

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

O.p. art. 180

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dowody w postępowaniu podatkowym.

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ocena dowodów.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola decyzji administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skład sądu w trybie uproszczonym.

Dz.U. z 2021 r., poz. 2192 ze zm.

Ustawa z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie u.p.o.l.

Zmiana ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Dz.U. z 2016 r., poz. 1923

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz niektórych innych ustaw

Zmiana ustawy o transporcie kolejowym.

Dz.U. z 2019 r., poz. 1170 ze zm.

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Tekst jednolity ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązujący w 2020 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Infrastruktura kolejowa musi być faktycznie udostępniana przewoźnikom kolejowym, co wymaga zawarcia stosownych umów, aby mogło być zastosowane zwolnienie z podatku od nieruchomości. Zasada nieretroaktywności prawa wymaga stosowania przepisów obowiązujących w roku podatkowym, którego dotyczy zobowiązanie.

Odrzucone argumenty

Status linii kolejowej jako czynnej i możliwość jej udostępnienia (np. poprzez statut sieci) są wystarczające do zastosowania zwolnienia z podatku od nieruchomości, nawet bez faktycznego udostępniania i umów. Należy stosować przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązujące w dacie wydania decyzji przez organ, a nie w roku podatkowym, z uwagi na brak przepisów intertemporalnych.

Godne uwagi sformułowania

literalna wykładnia sformułowania "udostępniania infrastruktury kolejowej" nie jest wystarczająca sama hipotetyczna możliwość wykorzystania infrastruktury zasada lex retro non agit

Skład orzekający

Jarosław Horobiowski

przewodniczący sprawozdawca

Marta Semiczek

członek

Tadeusz Haberka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogu faktycznego udostępniania infrastruktury kolejowej jako warunku zwolnienia z podatku od nieruchomości oraz zasady stosowania przepisów w czasie."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2020 r. i interpretacji przepisów u.p.o.l. w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2022 r. Może wymagać analizy zmian legislacyjnych po 2020 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z infrastrukturą kolejową i jej zwolnieniem z podatku. Interpretacja kluczowego zwrotu "udostępnianie" ma praktyczne znaczenie dla zarządców infrastruktury.

Czy linia kolejowa, która nie wozi pasażerów, jest zwolniona z podatku od nieruchomości? Sąd wyjaśnia kluczowy warunek.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 936/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-04-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Jarosław Horobiowski /przewodniczący sprawozdawca/
Marta Semiczek
Tadeusz Haberka
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
III FSK 956/24 - Wyrok NSA z 2024-11-14
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1170
art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Jarosław Horobiowski (sprawozdawca), Sędziowie: SWSA Tadeusz Haberka, SWSA Marta Semiczek, po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi: Województwa Dolnośląskiego – D. Służby Dróg i Kolei we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 14 lipca 2023 r., nr SKO 4121/169/2023 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r.: oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
1. Postępowanie przed organami podatkowymi.
1.1. Przedmiotem skargi Województwa D. D. we W. (dalej: Strona, Województwo, D., Skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: SKO, Kolegium, organ odwoławczy, organ II instancji) z dnia 14 lipca 2023 r. nr SKO 4121/169/2023, utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta B. (dalej: Burmistrz, organ I instancji, organ podatkowy) z dnia 25 maja 2023 r., nr FD.3120.1.1.2020 w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania Strony w podatku od nieruchomości na 2020 r. w wysokości 32.488 zł.
Wobec – wynikającego z art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) – obowiązku zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, a nie powielania zawartości (treści) akt, wskazuje się w ujęciu chronologicznym, co następuje.
1.2. Decyzją z dnia 25 maja 2023 r., organ I instancji określił Województwu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2020 r. w kwocie 32.488,00 zł, na którą składa się podatek od nieruchomości od gruntów pozostałych, związanych z nieudostępnianą linią kolejową nr [...] (nie zawarto bowiem umowy z przewoźnikiem kolejowym), nabytych w trybie aktu notarialnego nr [...], o powierzchni [...] m2, a niespełniających kryteriów zwolnienia (por. str. 28-34 decyzji Burmistrza), o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a)-c) i pkt 1a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (w stanie prawnym obowiązującym w 2020 r.: Dz.U. z 2019 r., poz. 1170 ze zm.; dalej: u.p.o.l.). Natomiast grunty czynnej i udostępnianej linii kolejowej nr [...], nabyte w trybie aktu notarialnego nr [...], o powierzchni [...] m2 oraz budowle o wartości 7.403.937 zł uznano za podlegające zwolnieniu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l.
Organ podatkowy ocenił, że cała powierzchnia działek ewidencyjnych, na których znajduje się infrastruktura linii kolejowej nr [...], chociażby składające się na nią budynki i poszczególne budowle zajmowały tylko część powierzchni tych gruntów, stanowi element infrastruktury kolejowej. To z kolei oznacza, że spełniona jest jedna z dwóch niezbędnych przesłanek przedmiotowego zwolnienia, ponieważ grunty działek ewidencyjnych zajętych pod linię kolejową nr [...], wchodzącą w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu ustawy o transporcie kolejowym (w decyzji organu I instancji szczegółowo opisano elementy tej infrastruktury). Burmistrz, analizując materiał dowodowy zebrany w sprawie, w tym wyjaśnienia pisemne Strony, stwierdził, że nie została spełniona druga niezbędna przesłanka zastosowania przedmiotowego zwolnienia, przewidująca wymóg, aby infrastruktura ta była jednocześnie udostępniana przewoźnikom kolejowym. W tym zakresie organ I instancji powołał się na wyrażany w orzecznictwie postulat literalnego rozumienia, użytego w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l., zwrotu "udostępnia", które oznacza umożliwienie skorzystania z danego obiektu przez inne podmioty niż ten, który nim włada.
1.3. Po rozpatrzeniu odwołania Strony, Kolegium - decyzją z dnia 14 lipca 2023 r. - utrzymało w mocy decyzję Burmistrza. W ocenie SKO, zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości i został ustalony przez organ I instancji w sposób umożliwiający wydanie prawidłowej decyzji. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że – w odniesieniu do nieruchomości obejmujących linię kolejową nr [...] – jedna z dwóch koniecznych przesłanek, określonych w przepisie art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., nie została spełniona, ponieważ nie zaistniał żaden z warunków wymienionych w lit. a)-c) tego przepisu.
2. Postępowanie przed Sądem I instancji.
2.1. W skardze na powyższą decyzję Kolegium, Skarżący zarzucił naruszenie przepisów:
1. art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret pierwsze u.p.o.l., poprzez brak jego zastosowania, podczas gdy przepis ten obowiązywał od dnia 1 stycznia 2022 r., a decyzja SKO wydana została w dniu 14 lipca 2023 r., przy czym ustawa z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie u.p.o.l. (Dz.U. z 2021 r., poz. 2192 ze zm.) – wprowadzająca zwolnienie, o którym mowa w art. 7 ust. I pkt I lit. b tiret drugie u.p.o.l. – nie zawiera przepisów intertemporalnych, a zatem organ powinien uwzględnić stan prawny istniejący w dniu wydania decyzji i nie ustalać Skarżącemu wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2020;
2. art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. w brzmieniu zmienionym ustawą z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2016 r., poz. 1923) – w razie przyjęcia, że w sprawie zastosowanie mają przepisy obowiązujące w 2020 r., poprzez brak jego zastosowania i uznanie, że grunty, budynki i budowle, wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym w odniesieniu do nieruchomości, na których położona jest linia kolejowa [...] S. - B.(1), nie są udostępniane przewoźnikom kolejowym, a w ślad za tym, że nieruchomości te w okresie od dnia 1 czerwca 2020 r. nie podlegały zwolnieniu z podatku od nieruchomości;
3. art. 122 w związku z art. 180 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm.; dalej: O.p.), poprzez wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego i brak wywiedzenia, że od dnia 1 czerwca 2020 r. linia kolejowa nr [...] miała status czynnej i możliwej do udostępnienia przewoźnikom, a zatem obowiązywało zwolnienie z podatku od nieruchomości.
Wobec tak sformułowanych zarzutów, Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. oraz rozważenie uchylenia w całości również decyzji organu I instancji – na podstawie art. 135 p.p.s.a., a ponadto o zasądzenie od Kolegium zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych na podstawie art. 200 w związku z art. 205 p.p.s.a.
Według argumentacji Strony, zgodnie ze statutem sieci kolejowej, obowiązującym od dnia 8 maja 2020 r. linia kolejowa nr [...] miała status linii czynnej. W jej ocenie, organ podatkowy nie może rozstrzygać o kwestiach objętych zakresem przepisów o transporcie kolejowym. Zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2019 r., poz. 710 ze zm. – stan prawny na rok 2020 r.; dalej: u.t.k.), wiążące jest bowiem jedynie stanowisko zarządcy, które zostało podparte stosowną dokumentacją. W niniejszej sprawie jest to statut sieci kolejowej zarządzanej przez Województwo. Zdaniem Strony, organy obu instancji niewłaściwie interpretują wyrażenie infrastruktura udostępniana. W tej kwestii powołała się na wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2010 r. o sygn. akt II FSK 260/09, publ. CBOSA, w którym wyrażono pogląd, że nieuprawnione jest uzależnienie przedmiotowego zwolnienia od warunku faktycznego udostępniania nieruchomości na cele wymienione w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.
2.2. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc o jej oddalenie.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
3.1. Skarga nie jest zasadna.
3.2. Na wstępie warto przypomnieć, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Wskutek takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie w razie naruszenia prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). W przypadku kwalifikowanego naruszenia prawa sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (ograniczenie to nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie, ponieważ odnosi się do skarg na interpretacje podatkowe).
3.3. Oceniając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z punktu widzenia wskazanych wyżej kryteriów, stwierdzić należy, że z pewnością nie naruszają one prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego.
3.4. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia dopuszczalności stosowania w okresie od dnia 1 czerwca 2020 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. zwolnienia od podatku od nieruchomości, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. dla nieruchomości obejmujących linię kolejową nr [...] B.(1) – S., tj. począwszy od następnego miesiąca po miesiącu, w którym zaczął obowiązywać Statut sieci kolejowej.
3.5. Wskazując ramy prawne sprawy, należy w pierwszej kolejności przypomnieć, że – zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. – opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z kolei przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. stanowi, że przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej rozumie się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a. W tym kontekście zaznaczyć należy, że poza sporem był status Skarżącego, który nie jest przedsiębiorcą. To z kolei oznaczało, że działki ewidencyjne zajęte przez infrastrukturę linii kolejowej nr [...] – co do zasady – albo będą podlegać zwolnieniu od podatku albo opodatkowaniu według stawki jak dla pozostałych gruntów niezwiązanych z działalnością gospodarczą.
W myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 r., zwolnieniu od podatku od nieruchomości podlegały grunty, budynki i budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym, która: a) jest udostępniana przewoźnikom kolejowym lub b) jest wykorzystywana do przewozu osób, lub c) tworzy linie kolejowe o szerokości torów większej niż 1435 mm.
Z brzmienia przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. (obowiązującego od dnia 1 stycznia 2017 r.) wynika zatem niewątpliwie, że dla objęcia zwolnieniem z podatku od nieruchomości składniki majątku nieruchomego podatnika, które stanowią przedmiot opodatkowania, muszą spełniać łącznie dwie przesłanki: (po pierwsze) stanowić grunt, budynek lub budowlę wchodzącą w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu ustawy o transporcie kolejowym, a (po drugie) jednocześnie infrastruktura ta musi być udostępniana przewoźnikom kolejowym.
3.6. Spełnienie pierwszej z ww. przesłanek było w sprawie bezsporne. Organy obu instancji uznały bowiem, że nieruchomości obejmujące działki o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], położone w obrębie N. oraz działki o numerach: [...], [...], [...], [...], [...] i [...], położone w obrębie F., o łącznej powierzchni [...] m2, na których położona jest linia kolejowa nr [...] S. - B.(1), wchodzą w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym. Jak słusznie przyjęły, taki stan faktyczny stanowił konsekwencję zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym przedłożonych przez Stronę dokumentów w postaci: ewidencji środków trwałych, kartotek środków trwałych, dokumentów OT, wykazów elementów wymienionych w zał. nr 1 do ustawy o transporcie kolejowym, położonych wzdłuż linii kolejowej nr [...] (por. pisma Strony z dnia 23 sierpnia 2021 r. i 12 listopada 2021 r.).
W ramach pierwszej z wymienionych przesłanek omawiany przepis jednoznacznie odsyła do ustawy o transporcie kolejowym, a zatem stosownie do art. 4 ust. 1 tej ustawy przez infrastrukturę kolejową należy rozumieć elementy określone w załączniku nr 1 do tej ustawy.
Z kolei załącznik ten (w punkcie 12) zalicza do infrastruktury kolejowej między innymi grunty, oznaczone jako działki ewidencyjne, na których znajdują się elementy wymienione w pkt 1-11. Elementy te wchodzą w skład infrastruktury kolejowej, pod warunkiem, że tworzą część linii kolejowej, bocznicy kolejowej lub innej drogi kolejowej, lub są przeznaczone do zarządzania nimi, obsługi przewozu osób lub rzeczy, lub ich utrzymania. Oznacza to, że zwolnienie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., odnosi się – jak słusznie skonstatowały organy obu instancji – do powierzchni całej działki ewidencyjnej, choćby nawet zajęta przez infrastrukturę kolejową była tylko jej część. Co istotne, ustawodawca nie uzależnił kwalifikacji gruntów, jako podlegających przedmiotowemu zwolnieniu, od sposobu, w jaki sklasyfikowano je w ewidencji gruntów i budynków. Z treści art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l, od dnia 1 stycznia 2017 r., usunięto bowiem wcześniejsze sformułowanie, w świetle którego objęta zwolnieniem była jedynie część gruntów faktycznie zajęta przez elementy infrastruktury kolejowej.
Kolegium słusznie zatem oceniło, że zawarty w decyzji Burmistrza opis elementów istniejącej infrastruktury kolejowej, obejmującej należące do D. grunty, budynki i budowle linii kolejowej nr [...], jest prawidłowy, a w konsekwencji, że spełniona jest pierwsza przesłanka zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.
3.7. W kwestii drugiej przesłanki zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., Sąd prezentuje pogląd wyrażony w wyrokach, na które powoływały się organy obu instancji, a sprowadzający się do literalnej wykładni sformułowania "udostępniania infrastruktury kolejowej", co z kolei wiąże się z faktycznym sposobem jej wykorzystywania. Infrastruktura ta jest więc udostępniana wtedy, kiedy jest wykorzystywana przez przewoźnika kolejowego, co wymaga uprzedniego zawarcia stosownych umów (tak też w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 22 stycznia 2020 r. o sygn. akt I SA/Wr 714/19 oraz wyroku WSA w Gliwicach z dnia 21 listopada 2018 r. o sygn. akt I SA/GI 971/18 – oba publ. w CBOSA).
W tym aspekcie organy słusznie podkreślały, że D. w piśmie z dnia 16 stycznia 2023 r. oświadczyła, że: "Linia kolejowa nr [...] na odcinku B.(1) - S. miała status infrastruktury czynnej i udostępnianej Przewoźnikom, jednak do Zarządcy we wskazanym okresie (2020 rok) nie wpłynął wniosek o przyznanie zdolności przepustowej oraz w konsekwencji nie została podpisana umowa o wykorzystanie zdolności przepustowej. (...) Nie posiada pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy linii [...] B.(1) - S.. (...) nie zostały opracowane rozkłady jazdy pociągów ani dla pociągów osobowych, ani dla pociągów towarowych, a także nie została podpisana umowa na przewóz towarów". Ponadto w piśmie z dnia 2 listopada 2021 r. Skarżący sam wskazał, że "nie posiada: pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy linii [...] B.(1) - S., umowy zawartej z przewoźnikami kolejowymi w zakresie obsługi linii kolejowej nr [...] B.(1) - S., o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. w związku art. 4 ust. 9 o transporcie kolejowym".
Sąd w pełni podziela stanowisko SKO, zgodnie z którym – w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 r. – ani sporządzenie statutu obiektu, ani opracowanie regulaminu dostępu do obiektu, ani złożenie wniosku o dostęp do obiektu infrastruktury nie wypełnia pojęcia "udostępniania infrastruktury kolejowej". Nie jest wystarczająca sama hipotetyczna możliwość wykorzystania infrastruktury. Dopiero podpisanie z przewoźnikiem kolejowym umowy określającej prawa i obowiązki operatora i przewoźnika kolejowego związane ze świadczonymi usługami oraz faktyczne udostępnienie obiektu infrastruktury wypełnia przesłankę zwolnienia, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. W przedmiotowej sprawie w roku 2020 r. nie mogło dojść do udostępnienia jakiemukolwiek przewoźnikowi infrastruktury kolejowej linii nr [...], skoro nie zawarto stosownego porozumienia w tym zakresie, w rezultacie czego na trasie nie były wykonywane żadne przewozy kolejowe. Powyższe znajduje oparcie w – powoływanym przez organy obu instancji – orzecznictwie (ww. wyrok tutejszego Sądu w sprawie I SA/Wr 714/19 i wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2019 r. o sygn. akt II FSK 3020/18 – publ. w CBOSA) dotyczącym stanu prawnego, który pozostaje aktualny dla badanego okresu podatkowego (rok 2020). Skoro, zgodnie z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, Strona w 2020 r. nie miała podpisanej żadnej umowy z jakimkolwiek przewoźnikiem kolejowym w sprawie udostępniania infrastruktury kolejowej na linii nr [...], to słusznie obie instancje podatkowe uznały, że nie ziściła się przesłanka związana z udostępnianiem infrastruktury kolejowej przewoźnikowi. W tym kontekście niezrozumiała, a przede wszystkim niekonsekwentna pozostaje argumentacja Skarżącego, który w sposób zupełnie nieuzasadniony z jednej strony przytacza orzecznictwo NSA (wyrok z dnia o sygn. akt II FSK – publ. CBOSA), dotyczące stanu prawnego, sprzed dnia 1 stycznia 2017 r., a z drugiej postuluje, aby – wobec braku przepisów intertemporalnych do zmian wprowadzonych w przepisach u.p.o.l. z dniem 1 stycznia 2022 r. – do wymiaru podatku za 2020 r. – wbrew zasadzie lex retro non agit – stosować przepisy obowiązujące w chwili wydawania decyzji przez Burmistrza.
W związku z powyższym prawidłowo organy obu instancji przyjęły, że przedmiotowe grunty, choć wchodzą w skład infrastruktury kolejowej, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, opodatkowując je przy zastosowaniu stawek podatkowych dla gruntów pozostałych, zgodnie z obowiązującą uchwałą, wyliczając wysokość podatku od nieruchomości. Warto podkreślić przy tym, że wysokość zastosowanych stawek i sposób wyliczenia samej kwoty nie były w sprawie kwestionowane, a Sąd nie dopatrzył się tutaj żadnych uchybień.
3.8. Zarzuty naruszenia prawa procesowego związane z wadliwym przeprowadzeniem postępowania dowodowego i nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego są całkowicie chybione, skoro już z tylko z informacji podanych organowi przez Skarżącego wynika okoliczność braku udostępniania linii kolejowej nr [...] jakiemukolwiek przewoźnikowi. Stan faktyczny został w sprawie ustalony prawidłowo, ocena materiału dowodowego została dokonana w sposób swobodny, lecz nie dowolny czy też arbitralny. Uzasadnienia decyzji organów obu instancji spełniają wszystkie niezbędne wymogi przewidziane w przepisach art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p., przy czym warto odnotować i podkreślić wyjątkową szczegółowość i obszerność decyzji Burmistrza, liczącej sobie 35 stron, a sporządzonej jednocześnie w sposób jasny i usystematyzowany.
Nie ulega wątpliwości, że organy dokonały właściwej subsumpcji stanu faktycznego pod hipotezy norm prawnych odkodowanych z ww. przepisów prawa materialnego, prawidłowo je zinterpretowały i zastosowały.
3.9. Sąd, mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w całości jako nieuzasadnioną.
3.10. Stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie, zważywszy na – zawarty w odpowiedzi na skargę – wniosek SKO o jej rozpoznanie w takim właśnie postępowaniu, który Skarżąca pominęła milczeniem (por. k. 15 i 21-22 akt sądowych).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI